X
تبلیغات
کشاورزی ایران
 

کاربرد های فناوری نانو در کشاورزی
آخرین پیشرفت نانو در کشاورزی
کشاورزی هسته ای
معرفی اسید هیومیک
مبارزه IPM با حشرات
معرفی کود مایع دلتاگرین
آموزش پیوند زدن در، درختان میوه
کاربرد کشت بافت در گل رز مینیاتوری
کاربرد خاک دیاتومه در انبار کردن محصولات کشاورزی
سموم کشاورزی(آفت کشها) کاربرد و خطرات
گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه)
گلخانه کشاورزی
تغذیه مرکبات
عناصر پایه مورد نیاز گیاه
عناصر تشکیل دهنده گیاهان
بررسی اصلاح نباتات در پسته
تزريق كودوسم به طور مستقيم به آوندهاي چوبي درختان
روشی جدید برای حفظ میوه، سبزی و گلهای تازه
انواع هورمونهای گیاهی

کاربرد هورمون اکسین

کاربرد هورمون جیبرلین
استفاده از گیاه دارویی برای ساخت دارویی آنفولانزای
تاثير برخي عناصر ميكرو بر گياهان زينتي و علائم كمبود آنها
کاربرد بیوتکنولوژی در باغبانی
تراریوم
فناوری فیزیولوژی گیاهی
کشاورزی ارگانیک
نیاز های گیاهان آپارتمانی
کنتــــــــرل بیــــــولوژیک
آللوپاتی


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع فهرست کلی | لینک ثابت


کاربرد بیوتکنولوژی در باغبانی

 

                          

  

با افزایش جمعیت در دنیا، نیاز به افزایش تولید میوه و سبزى نیز به همان نسبت وجود دارد. چگونه مى توان این نسبت را متوازن نمود و تولیدات باغبانى را با افزایش جمعیت، افزایش داد؟ تکنیک هاى سنتى به نژادى گیاهان، پیشرفت هاى قابل توجهى را در اصلا�­ ارقام با پتانسیل بالا به وجود آورده اند ولى این تکنیک ها قادر نیستند میزان تولید میوه ها و سبزى ها را نسبت به افزایش تقاضا براى این م�­صولات در کشورهاى در �­ال توسعه بالا ببرند. لذا یک نیاز فورى به استفاده از بیوتکنولوژى براى سرعت دادن به توسعه برنامه هاى اجرایى ا�­ساس مى شود. ابزارهاى بیوتکنولوژى در تمام برنامه هاى به نژادى م�­صولات باغبانى با اصلا�­ ارقام جدید گیاهى، مهیا نمودن مواد مناسب کشت، �­شره کش هاى انتخابى موثرتر و کودهایى با کارایى بالاتر، مورد استفاده و نیاز هستند. اکثر میوه ها و سبزى هاى موجود در بازار کشورهاى توسعه یافته، به صورت ژنتیکى دستکارى شده اند. بیوتکنولوژى مدرن، طیف وسیعى از موجودات زنده یا مواد �­اصل از میکروارگانیسم ها را در ساختن یا تغییر یک فرآورده جهت اصلا�­ گیاهان یا �­یوانات و یا اصلا�­ میکروارگانیسم هایى براى کاربردهاى خاص در بر گرفته و مورد استفاده قرار مى دهد. بیوتکنولوژى یک جنبه جدیدى از بیولوژى و علوم کشاورزى است که ابزار و راهکارهاى جدیدى را بر �­ل مشکلات متفرقه تولید غذا در دنیا مهیا مى سازد. عمده ترین کاربردهاى بیوتکنولوژى جهت اصلا�­ و بهبود م�­صولات باغبانى عبارتند از:۱- کشت بافت. ۲- مهندسى ژنتیک. ۳- شناساگرهاى مولکولى. ۴- مارکرهاى مولکولى. ۵- تولید و توسعه میکروب هاى مفید

 

 • کشت بافت یکى از کاربردهاى وسیع بیوتکنولوژى در زمینه کشت بافت، به ویژه ریز ازدیادى است. این تکنیک یکى از مهمترین تکنیک هاى مورد استفاده براى ازدیاد غیرجنسى سریع گیاهان در درون شیشه (In vitro) به �­ساب مى آید. تکنیک کشت بافت از نظر زمان و فضاى مورد استفاده براى تولید انبوهى از گیاهان عارى از بیمارى بسیار مقرون به صرفه است. همچنین انتقال منابع با ارزش گیاهى (ژرم پلاسم) از نوا�­ى بومى گیاهان به اقصى نقاط دنیا با کشت بافت میسر و تسهیل شده است. این در �­الى است که روش سنتى قادر به پاسخگویى و تامین مواد گیاهى مورد نیاز جهت تقاضاهاى موجود نیست. تولید گیاهان عارى از ویروس با تکنیک کشت مریستم (نقاط رشدى در نوک ساقه و ریشه گیاهان) در اکثر م�­صولات باغبانى امکان پذیر شده است. تکنیک نجات جنین (رویان) یکى دیگر از کاربردهاى کشت بافت است که به نژادگران گیاهى را ساخته است تا از سقط جنین هاى گیاهى در اثر عوامل مختلف پیشگیرى نمایند. کشت جنین هاى نجات یافته در مرا�­ل مناسب نمو، مى تواند مشکل ناسازگارى پس از تشکیل تخم را �­ل نماید. این تکنیک در گونه هاى باغبانى مشکل دار بسیار موثر بوده است. اکثر گونه هاى بقولات مناطق خشک به طور موفقیت آمیزى از طریق کشت لپه ها، م�­ور زیرلپه اى (هیپوکوتیل)، برگ، تخمدان، پروتوپلاست، دمبرگ، ریشه، بساک و... باززایى مى شوند. تولید گیاهان هاپلوئید (n _ کروموزومى) از طریق کشت گرده یا بساک یکى از کاربردهاى مهم کشت بافت در به نژادى گیاهان است. این تکنیک بسیار سریع بوده و از نظر اقتصادى غیرمقرون به صرفه است. هموزیگوتى کامل نتایج به گزینش فنوتیپ ها براساس خصوصیات کمى و کیفى توارث یافته کمک مى کند و باعث تسهیل در به نژادى، ایزولاسیون موفق، کشت و ترکیب پروتوپلاست هاى گیاهى مى شود و در انتقال نر عقیمى سیتوپلاسمى جهت دستیابى به گیاهان هیبریدقوى، از طریق ترکیب میتوکندریایى بسیار مفید و موثر است و کارایى زیادى در انتقال ژنتیکى در گیاهان دارد. �­فاظت درون شیشه اى ژرم پلاسم ها در م�­یط هاى کشت آماده و روش هاى جایگزین جهت غلبه بر مشکلات مدیریتى منابع ژنتیکى در م�­صولاتى که به طور غیرجنسى تکثیر مى شوند و گیاهانى که هتروزیگوتى بالایى دارند و ذخیره بذر مناسبى ندارند، از اهمیت زیادى برخوردار شده است. در برخى از م�­صولات خاص، �­فاظت درون شیشه اى، را�­ت و بسیار موثر است. این تکنیک ها به طور موفقیت آمیزى در مورد م�­صولات باغبانى به کار گرفته شده و در مراکز مختلف جمع آورى ژرم پلاسم، شناخته شده هستند. ژرم پلاسم درون شیشه اى همچنین تبادل مواد گیاهى عارى از آفت و بیمارى را تضمین نموده و به قرنطینه بهتر آنها کمک مى کند.به نژادگران گیاهى به طور ممتد در �­ال ت�­قیق بر روى تغییرات ژنتیکى جدیدى هستند که کارآیى بالایى در اصلا�­ ارقام جدید دارند. برخى از گیاهان باززایى شدند. از طریق کشت بافت، اغلب تنوع فنوتیپى غیرمعمول و جدیدى را نسبت به فنوتیپ گیاه اصلى و مادرى از خود نشان مى دهند. چنین تنوعى را، تغییرات سوماکلونال (Somaclonal) مى نامند که مى تواند قابل توارث و تثبیت باشد و در نسل بعدى دیده شود. همچنین، تغییرات ممکن است اپى ژنتیکى باشند و در تولید مثل جنسى (ازدیاد جنسى) دیده نشوند. تغییرات قابل توارث براى به نژادگرهاى گیاهى بسیار مفید هستند.

 • مهندسى ژنتیک در گیاهان مهندسى ژنتیک در سه مر�­له اصلى زیر دخالت دارد: ۱- شناسایى و جدا کردن ژن هاى مطلوب براى انتقال. ۲- سیستم رهاسازى جهت وارد کردن ژن مطلوب به داخل سلول هاى پذیرنده. ۳- بیان اطلاعات ژنتیکى جدید در سلول هاى پذیرنده. با استفاده از تکنیک هاى مهندسى ژنتیک، ژن هاى مفید زیادى به داخل گیاهان وارد شده و باعث توسعه گیاهان تغییر یافته ژنتیکى (گیاهان تراریخته) گردیده است. در این گیاهان DNA خارجى به طور ثابت ال�­اق یافته و فرآورده ژنى مناسبى را باعث مى شود. گیاهان تراریخته وسعتى در �­دود ۶/۵۲ میلیون هکتار را در کشورهاى صنعتى و در �­ال توسعه تا سال ۲۰۰۱ به خود اختصاص داده اند. ژن ها براى دستیابى به خصوصیات مفید زیر به داخل م�­صولات گیاهى وارد مى شوند. مقاومت به علف کش ها: گیاهان تراریخته مقاوم به علف کش ها این امکان را براى کشاورزان به وجود آورده اند که بدون صدمه به گیاه اصلى، جهت از بین بردن علف هاى هرز از علف کش هاى مختلف استفاده کنند. اکثر گیاهان مقاوم به علف کش ها در گیاهانى نظیر گوجه فرنگى، توتون، سیب زمینى، سویا، کتان، ذرت، خردل روغنى، اطلسى و امثال آن به وجود آمده اند. گلیفوسات (Glyphosate) یکى از قوى ترین علف کش هایى است که براى طیف وسیعى از گیاهان با نام تجارى رانداپ (Round up) در �­ال استفاده است. گلیفوسات با بلوکه کردن یک آنزیم ۵-انول پروویل شیکیمات -۳-فسفات سنتاز (EPSPS) که در بیوسنتز اسیدهاى آمینه �­لقوى نظیر تیروزین، فنیل آلانین و تریپتوفان نقش دارد، منجر به از بین رفتن علف هاى هرز مى شود. اسیدهاى آمینه مواد سازنده پروتئین ها هستند. گیاهان تراریخته مقاوم به گلیفوسات که �­اوى ژن EPSPS هستند به مقادیر زیادى آنزیم مورد نظر را تولید کرده و در برابر اثرات گلیفوسات از خود مقاومت نشان مى دهند. قابل ذکر است که این علف کش یک علف کش عمومى است و تمام گیاهان را از بین مى برد. تعدادى از آنزیم هاى سم زدا در گیاهان و میکروب ها شناسایى شده اند از جمله آنزیم گلوتاتیون _ اس _ ترانسفور (GST) در ذرت و گیاهان دیگر، اثرات سمى علف کش بروموکسینیل (Bromoxynil) را خنثى مى کند و همچنین آنزیم فسفینوتریسین استیل ترانفسفراز (pat) که اثرات سمى علف کش PPT (ال _ فسفینوتریسین) را خنثى مى کند. با گرفتن ژن ban از klebsiella و ژن bar از قارچ هاى استرپتومیست (Strepotomyces) و انتقال آنها به سیب زمینى، چغندر قند، سویا، کتان و ذرت، گیاهان تراریخته اى �­اصل شده اند که به علف کش ها مقاوم اند. گیاهان تراریخته، ز�­مت و هزینه مبارزه با علف هاى هرز را براى کشاورز کاهش داده و باعث افزایش عملکرد م�­صول مى گردند. مهندسى مقاومت به پاتوژن ها (عوامل بیمارى زا): ویروس ها مهم ترین و خطرناک ترین عوامل بیمارى زاى گیاهى بوده که به طور قابل توجهى عملکرد م�­صولات باغبانى را کاهش مى دهند. راهکارهایى با استفاده از پوشش پروتئینى ویروس ها و RNA ماهواره اى جهت کنترل آلودگى هاى ویروسى به کار گرفته شده است. ویروس ها موجودات ذره بینى متشکل از اسیدهاى نوکلئوئیک (RNA DNA) هستند که در یک پوشش پروتئینى م�­صور بوده و قادر به تکثیر زیاد در داخل سلول میزبان هستند. استفاده از پوشش پروتئینى ویروس به عنوان یک عامل قابل تغییر جهت تولید گیاهان مقاوم به ویروس یکى از دستاوردهاى مهم بیوتکنولوژى گیاهى است. ژن مسئول ساخت پوشش پروتئینى از ویروس موزائیک توتون (TMV) به عنوان یک ویروس با RNA رشته اى مثبت به گیاه توتون انتقال داده شده و آن را مقاوم به ویروس TMV کرده است. استفاده از ژن مقاوم به پروتئین nucelocapsid در گیاهانى نظیر گوجه فرنگى، توتون، کاهو، بادام زمینى، فلفل و گل هاى زینتى مانند �­نا، گل ابرى و داوودى جهت مقاومت به ویروس لکه پژمردگى گوجه فرنگى معرفى شده است. استفاده از RNA ماهواره اى (SATRNA) برخى گیاهان تراریخته را به ویروس موزائیک خیار (CMV) مقاوم کرده است. گیاهان تراریخته مقاومى نیز در برابر ویروس موزائیک یونجه، ویروس x سیب زمینى، ویروس تانگروى برنج، ویروس جغ جغى توتون و ویروس لکه �­لقوى خربزه درختى (پاپایا) به وجود آمده اند. در دهه اخیر، ژن هاى مقاومى در شناسایى پاتوژن هاى بیمارى زا معرفى و کلون شده اند. همچنین برخى از مسیرهاى مشخصى که آلودگى پاتوژنى را دنبال مى کنند، مورد شناسایى قرار گرفته اند. برخى ترکیبات ضدقارچ در گیاهان مقاوم به آلودگى هاى قارچى شناسایى و ساخته شده است. راهکارهاى مناسبى جهت توسعه مقاومت به قارچ ها با تولید گیاهان تراریخته �­اوى مولکول هاى ضدقارچ نظیر پروتئین ها و سموم توسعه یافته است. ژن کیتیناز (Chitinase) گرفته شده از لوبیا، مقاومت زیادى به بیمارى قارچى Rhizoctonia solani در توتون و شلغم به وجود آورده است. همچنین این ژن که از باکترى خاکزى Serratia marcescens گرفته شده است در گیاه توتون، مقاومت به بیمارى قارچى Altenaria longipes که باعث بیمارى لکه قهوه اى مى شود را ایجاد کرده است. ژن استیل ترانسفراز در توتون، مقاومت به بیمارى باکتریایى Pseudomonas Syringea را باعث شده است. مقاومت به تنش ها: برخى از ژن ها مسئول ایجاد مقاومت در برابر تنش هایى همچون گرما، سرما، شورى، عناصر سنگین و هورمون هایى گیاهى هستند. مطالعاتى نیز در مورد متابولیت هاى نظیر پروتئین ها و بتائین ها انجام گرفته است که نشان داده اند در مقاومت به تنش ها دخالت دارند. مقاومت به سرمازدگى در توتون با داخل کردن ژن مسئول سنتز آنزیم گلیسرول، فسفات، آسیل، ترانسفراز ایجاد شده است که این ژن از Arabidopsis گرفته شده است. برخى گیاهان با سنتز گروهى از مشتقات قندى مشهور به پلى ال ها (مانیتول، سوربیتول و سیون) به تنش هاى خشکى واکنش نشان مى دهند. گیاهانى که داراى پلى ال هاى بیشترى هستند، مقاومت بیشترى به تنش ها دارند. با استفاده از ژنى در باکترى ها که قادر به ساختن مانیتول ها است، این امکان وجود دارد که سط�­ مانیتول را در گیاهان مقاوم به خشکى بالا برد. کیفیت میوه: میوه هاى گوجه فرنگى که به کندى مى رسند از اهمیت ویژه اى در �­مل ونقل برخوردارند. گوجه فرنگى تراریخته با فعالیت کم آنزیم پکتین میتل استواز و مقادیر بالاى مواد جامد م�­لول و PH بالا، کیفیت فرآورى را افزایش مى دهد. گوجه فرنگى هاى دیررس با استفاده از RNA آنتى سنس تولید شده اند که در آنها از سنتز آنزیم هاى دخیل در تولید اتیلن ممانعت مى شود مثل آنزیم EgAccl سنتتاز. همچنین با استفاده از ژن دآمیناز که مقدار اسید ۱- آمینو سیکلوپروپان ۲-کربوکسیلیک (ACC) (پیش ماده سنتز اتیلن) را در میوه کاهش مى دهد، امکان تولید گوجه فرنگى هاى دیررس وجود دارد. این گوجه فرنگى ها از عمر ماندگارى بیشترى برخوردار هستند و همچنین مى توانند مدت طولانى بر روى گیاه باقى بمانند تا تجمع قندها و اسیدها در میوه جهت بهبود طعم آن بالا رود. این گوجه فرنگى ها در کشورهاى اروپایى و آمریکایى در سطو�­ تجارى گسترده اى در �­ال تولید هستند. با استفاده از ژن ساکارز فسفات سنتتاز مى توان گوجه فرنگى با ساکارز و نشاسته کم تولید نمود، همچنین با ژن باکتریایى ADP گلوکز پیروفسفوریلاز مى توان م�­تواى نشاسته سیب زمینى ها را به میزان ۲۰ تا ۴۰ درصد افزایش داد. مقاومت به آفات: با وارد کردن ژن بتا اندوتکسین (ژن bt) گرفته شده از باکترى Bacillus thuringiensis به گیاهانى نظیر کتان، توتون، گوجه فرنگى، سویا، سیب زمینى و... مقاومت به �­شرات مضر در این گیاهان ایجاد شده است. این ژن ها، پروتئین هاى کریستاله ضد �­شرات را تولید مى کنند که بر روى دامنه وسیعى از سخت بالپوشان، بى بالپوشان و دو بالپوشان اثر دارد. این کریستال ها در داخل بدن لارو �­شرات به صورت ذرات قلیایى در داخل پروتوکسین هاى انفرادى با وزن مولکولى ۱۳۳ تا ۱۳۶ کیلووالتون تشکیل مى شوند. این پروتئین هاى کریستالى ضد�­شرات در طول دوره رشد رویشى سلول ها تولید مى شوند و اثرات زیادى بر کنترل �­شرات دارند. نر عقیمى و تجدید بارورى: این تکنیک در تولید بذر هیبرید بسیار مفید مى باشد. گیاهان تراریخته با ژن هاى نر عقیم و تجدید کننده بارورى در شلغم ایجاد شده اند. این تکنیک تولید بذر هیبرید، بدون اخته کردن دستى گل هاى نر را تسهیل مى نماید و گرده افشانى را در ذرت کنترل مى کند. در سال ،۱۹۹۰ ماریانى (Mariani) و همکاران در بلژیک با موفقیت یک ساختار ژنى را که داراى م�­رک خاص دیگرى بود از ژن TA29 توتون گرفتند و ژن ریبونوکئاز را در باکترى باسیلوس (ژن بارناز) توالى یابى کرده و در تولید گیاهان تراریخته شلغم به کار گرفتند. با این عمل و با بیان ژن انتقال یافته از تولید گرده نرمال جلوگیرى شده و منجر به نر عقیمى مى شود.

شناساگرهاى مولکولى کاوشگر هاى اسید نولکئیک: امروزه با استفاده از کاوشگر هاى CDNA مى توان بیمارى هاى گیاهى را قبل از بروز علائم شناسایى کرد. کاوشگر، توالى هاى اسیدنوکلئیک پاتوژن هستند که ارگانیسم هاى با مارکرهاى ویژه را تولید مى کنند. کاوشگرهاى CDNA به نوا�­ى خاصى از پاتوژن ها فرستاده شده و با استفاده از تکنیک هاى استاندارد DNA نوترکیب مى توان آنها را تولید کرد. پادزهرهاى تک کلونى McAb) تکنیک هاى ایمونوشیمیایى، براى شناسایى سریع و دقیق پاتوژن هاى گیاهى بسیار مفید هستند. همچنین از این تکنیک در شناسایى بیمارى هاى گیاهى استفاده مى شود. تکنیک هیبریداسیون (تلاقى)، روش هاى مناسبى را براى تولید هومولوگ ها به وجود آورده است که از ل�­اظ بیوشیمى اینها به عنوان مواد ایمنولوژیکى تعریف مى شوند که توسط یک لاین سلولى ساده و علیه اپى توپ هاى پادتن ایمن ساز ساخته مى شوند. پتانسیل بالاى McAbs در شناساگرهاى پاتولوژى گیاهى ضرورى هستند چون منجر به تولید پادزهرهاى هموژن با فعالیت مشخص به مقادیر زیاد گردید که در مدت زمان طولانى ساخته مى شوند. با این �­ال تکنولوژى هیبریداسیون یک عمل آزمایشگاهى و پرهزینه است در مقایسه با روش هاى ایمنى سازى استاندارد که به طور گسترده براى شناساگرهاى مولکولى در مقیاس وسیع استفاده مى شوند.

مارکرهاى مولکولى استفاده از مارکرهاى مولکولى جهت گزینش صفات زراعى، کار را براى به نژادگرایان گیاهى آسان ساخته است. این امکان به وجود آمده است که گیاهان را براساس صفات مختلف یا مقاومت به بیمارى ها در مرا�­ل مختلف رشد و نمو، گروه بندى کنیم. استفاده از RFLP چند شکلى طولى قطعات برشى)، RAPD (DNA) چند شکلى تکثیر شده تصادفى)، AFLP (چند شکلى طولى قطعات تکثیر شده) و مارکرهاى ایزوآنزیم در به نژادى گیاهان، فراوان به چشم مى خورد. مارکرهاى RFLP براى مارکرهاى مورفولوژیکى و ایزوآنزیم ها مفید بوده، چون تعداد آنها فقط توسط اندازه ژنوم م�­دود مى شود و آنها ت�­ت تاثیر شرایط م�­یطى قرار نمى گیرند. نقشه هاى مولکولى در �­ال �­اضر براى برخى از گیاهان زراعى نظیر ذرت، گوجه فرنگى، سیب زمینى، برنج، کاهو، گندم و گونه هایى از کلم ها وجود دارد. مارکرهاى RFLP کاربردهاى زیادى دارند که مى توان به شناسایى ارقام، شناسایى مکان هاى ژنى، صفات کمى، آنالیز ساختار ژنوم، داخل کردن ژرم پلاسم و کلون سازى براساس نقشه، اشاره کرد. RFLP به عنوان ابزارى براى شناسایى مورد استفاده قرار مى گیرد چون در مقایسه با APD قدرت ترمیم و بازسازى دارد. ریزماهواره ها یا مارکرهاى تکرارشونده توالى ساده (SSRS) نیز استفاده گسترده اى در ژنوتیت سازى، نقشه ژنى و آنالیزه ژنى دارند.

 • تولید مایه زن هاى میکروبى استفاده بى رویه و بدون ا�­تیاط از کودها و سموم شیمیایى براى تولید م�­صول و کنترل �­شرات و آفات، منجر به آلودگى م�­یطى و از بین بردن �­اصلخیزى و سلامت خاک و توسعه مقاومت در برخى �­شرات و مشکلات بقایاى سموم شده است. لذا یک توجه جهانى به استفاده از کودها و آفت کش هاى زیستى مطمئن در مدیریت تلفیقى تغذیه و سیستم هاى مدیریت آفات وجود دارد. کودهاى زیستى، میکروارگانیسم هایى هستند که نیتروژن اتمسفر را تثبیت کرده و یا فسفر تثبیت شده را در خاک به صورت م�­لول درآورده و عناصر غذایى را بیشتر در اختیار گیاه قرار مى دهند. استفاده از میکروارگانیسم ها به عنوان کود، مزایاى زیادى دارد از جمله کم هزینه بودن آنها، غیرسمى بودن براى گیاهان، آلوده نکردن آب هاى زیرزمینى و اسیدى نکردن خاک و مناسب براى رشد گیاه. ریزوبیوم ها، میکروارگانیسم هایى هستند که بر روى ریشه گیاهان بقولات (�­بوبات) گره هایى را ایجاد مى کنند و توسط آنها نیتروژن اتمسفر را تثبیت کرده که این نیتروژن سپس به آمونیوم و بعد به اسیدهاى آمینه در سلول گیاهى تبدیل مى شود. مایه زنى خاک با این باکترى ها به کاهش مصرف کودهاى نیتروژنه اضافى به خاک کمک مى نماید. باکترى هاى �­ل کننده فسفر نیز گروه دیگرى از میکروارگانیسم ها هستند که فسفر غیرم�­لول خاک را به صورت م�­لول درآورده و آن را به را�­تى در اختیار گیاه قرار مى دهند. میکوریزا به همزیستى بین قارچ هاى غیر بیمارى زا و ریشه گیاهان گفته مى شود. میکوریزا عناصر غذایى را از لایه هاى عمیق تر خاک در اختیار گیاهان قرار مى دهد و با مایه زنى آنها به استقرار و رشد بهتر گیاهان مى توان کمک کرد. اکثر میوه ها نظیر خربزه درختى، انبه، موز، مرکبات و انار که وابسته به این رابطه هستند، با مایه زنى این قارچ ها، فسفات و عناصر غذایى بیشترى در اختیار این میوه ها قرار مى گیرد. این اجتماع میکوریزاها، همچنین به مقاومت گیاهان در برابر �­مله بیمارى ها کمک کرده و از طرفى خصوصیات خاک را نیز بهبود مى بخشد. تغییر ژنتیکى میکروب ها: با استفاده از تکنیک نوترکیبى DNA این امکان فراهم شده است که به طور ژنتیکى، مى توان نژادهاى مختلف این باکترى ها را دستکارى نمود و میکروب هایى سازگار با شرایط م�­یطى مختلف و نژادهایى با خصوصیات و ظرفیت رقابت و گره زایى بهتر تولید نمود. آفت کش هاى زیستى، ارگانیسم هاى بیولوژیکى هستند که مى توانند همانند آفت کش هاى شیمیایى براى کنترل آفات مورد استفاده قرار گیرند. این آفت کش ها جایگاه خود را در کشاورزى، باغبانى و برنامه هاى سلامت عمومى جهت کنترل آفات، پیدا نموده اند. آفت کش هاى زیستى مزایاى زیادى دارند. آنها در کنترل آفات به صورت اختصاصى عمل نموده و براى ارگانیسم هاى غیرهدف نظیر زنبورها و پروانه ها مضر نیستند. این آفت کش ها براى انسان و ا�­شام ضررى نداشته و در داخل زنجیره غذایى توزیع نشده و از خود بقایایى باقى نمى گذارند. برخى از آفت کش هاى میکروبى مورد استفاده براى کنترل �­شرات، گونه هایى از Bacillus thuringiensis هستند که براى کنترل �­شرات گوناگون مورد استفاده قرار مى گیرند. خصوصیت �­شره کشى این باکترى ها به علت تولید کریستال هاى پروتئینى در دوره تخم ریزى است. این پروتئین ها سموم معده هستند که خاصیت ضد�­شره دارند. سموم Bt همچنین قادر به از بین بردن نماتودهاى گیاهى مى باشد. گسترش و استفاده تجارى بیوتکنولوژى گیاهى، یک نشانه مهم براى اندازه گیرى بقاى این تکنولوژى جدید مى باشد. کشاورزان کوچک و کم درآمد مى توانند از تکنولوژى کم هزینه تر مانند استفاده از کودهاى زیستى و آفت کش هاى زیستى استفاده نمایند برعکس کشاورزان مایه دار که از تکنولوژى مدرن و پرهزینه بهره مى برند.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع کاربرد بیوتکنولوژی در باغبانی | لینک ثابت


فناوری فیزیولوژی گیاهی

يكي از تفاوت‌‌هاي آشكار بين ما جانوران و خويشاوندان سبز رنگ دورمان، يعني گياهان، ميزان جنبش و جابه‌جايي ماست. ما پذيرفته‌ايم كه هوش را از روي كارها بسنجيم، زيرا كارهايي كه انجام مي‌دهيم نشان مي‌دهند كه در مغز ما چه مي‌گذرد. بنابراين، چون گياهان خاموش و بي ‌جنبش به چشم مي‌آيند و در يك جا ريشه دوانده‌‌اند، زياد تيز هوش و زرنگ به نظر نمي‌رسند. اما گياهان نيز جنبش دارند و به برانگيزاننده‌هاي پيرامون خود پاسخ مي دهند.

گياهان با حساسيت چشمگيري دست كم 15 متغير محيطي گوناگون را پيوسته بررسي مي‌كنند. آن‌ها مي‌توانند اين پيام هاي ورودي را پردازش كنند و با كمك دسته‌اي از مولكول‌ها و راه‌هاي پيام ‌رساني، خود را براي پاسخ درست آماده سازند. بنابراين، توان محاسبه‌ گري گياهان بي‌مغز شايد به اندازه‌ي بسياري از جانوران با مغزي باشد كه مي‌شناسسيم.

ساقه‌ي در حال رشد مي‌تواند با كمك پرتوهاي قرمز دور(مادن قرمز)، نزديك‌ترين همسايه‌هاي رقيب خود را حس كند و پيامد كارهاي‌ آن‌ها را پيش‌بيني كند و اگر لازم باشد، به شيوه‌اي از رخ‌دادن آن پيامدها پيش‌گيري كند. براي مثال، هنگامي كه همسايه‌هاي رقيب به نخل استيلت (Stilt) نزديك مي شوند همه‌ي گياه به سادگي جابه‌جا مي‌شود. ريزوم برخي گياهان علفي با رشد كردن به سوي بخش بدون رقيب و يا سرشار از مواد غذايي، جاي زندگي خود را بر مي‌گزيند. سس كه نوعي گياه انگل است، طي يك يا دو ساعت پس از نخستين برخوردش با گياه ميزبان، توانايي بهره‌برداري از آن را مي‌سنجد. خلاصه، گياهان مي‌توانند ببينند، بچشند، لمس كنند، بشنوند و ببويند.

در اين مقاله كه در دو بخش تنظيم شده است، با گوشه‌هايي از رفتارهاي هوشمند گياهان و سازوكار چگونگي رخ دادن آن‌ها آشنا مي‌شويم.

دوري از سايه

ساقه‌ي در حال رشد مي‌تواند با كمك نور قرمز دور، نزديك‌ترين همسايه‌هاي رقيب خود را حس كند و پيامد كارهاي‌ آن‌ها را پيش‌بيني كند و اگر نياز باشد، به شيوه‌اي از رخ‌دادن آن پيامدها پيش‌گيري كند. اين فرايندها را مولكول‌هايي به نام فيتوكروم ميانجي‌‌گري مي‌كنند. فيتوكروم‌ها، گيرنده‌ها و حسگرهاي نور در گياهان هستند.

هر فيتوكروم از يك بخش دريافت‌كننده‌ي نور و يك بخش دگرگون‌كنند‌ي پيام تشكيل شده است. بخش دريافت‌كننده‌ي نور ساختمان تتراپيرولي دارد و از راه اسيد آمينه‌ي سيستئين به بخش دگرگون‌كننده‌ كه گونه‌اي پروتئين است، پيوند مي‌شود. فيتوكروم در پاسخ به طول موج‌هاي گوناگون نور، به شكل كارا و ناكارا درمي‌آيد. شكل ناكارا (Pr) پس از جذب فوتون‌هاي قرمز به شكل كارا (Pfr) در مي‌آيد. Pfr كه فوتون‌هاي قرمز دور (مادون قرمز) را بهتر دريافت مي‌كند، در پاسخ به اين طول موج‌ها به Pr دگرگونه مي‌شود.

ساز و كار فيتوكروم

در نور خورشيد، نسبت نور قرمز به قرمز دور نزديك 2/1 است. اما در يك جامعه‌‌ي گياهي اين اندازه كاهش مي‌يابد، زيرا رنگيزه‌هاي فتوسنتزي، از جمله كلروفيل، نور قرمز را جذب مي‌كنند. تغيير در نسبت نور قرمز به مادون قرمز شاخص قابل اطميناني براي ارزيابي نزديكي گياهان رقيب است. در جامعه‌هاي فشرده پرتوهاي قرمز دوري كه از برگ‌هاي گياهان بازتاب مي‌يابند يا پراكنده مي‌شوند، پيام روشن و منحصر به فردي است كه از نزديكي رقيبان آگاهي مي‌دهد. پس از درك نسبت پا ييني از نور قرمز به قرمز دور، گياهي كه از سايه دوري مي‌گزنيد (گياه آ فتاب پسند) بر رشد طولي خود مي‌افزايد و اگر ترفنندهايش كارگر افتند، جنبه‌هاي ديگر پاسخ دوري از سايه باعث شتاب گرفتن گلدهي و توليد پيش از زمان دانه مي‌شوند تا بخت ماندگاري افزايش يابد.

دانشمندان در آزمايشي گروهي از گياهان را زير فيلتري پرورش دادند كه نسبت نور قرمز به قرمز دور را كاهش مي‌داد و بنابراين، پاسخ دوري از سايه را بر مي ‌انگيخت. اين گياهان نسبت به گياهاني كه زير نور كامل خورشيد مي‌روييدند، رشد طولي بيش‌تري پيدا كردند. البته، اندازه‌ي رشد طولي به اندازه‌ي آفتاب‌پسندي گياه ارتباط دارد. گياهان صحرايي نسبت به گياهاني كه به طور معمول در سايه‌ي درختان چنگل مي‌رونيد، رشد طولي بيش‌تري پيدا كردند.

فيتوكروم‌ها اغلب فعاليت پروتئين‌كنيازي را از خو د نشان مي‌دهند. اين مولكول‌ها با پيوند زدن گروه‌هاي فسفات به پروتئين ها، فعاليت آن‌ها را تغيير مي‌دهند. بر اين اساس، آن‌ها با تغيير فعاليت پروتئين‌هايي كه در تنظيم ژن‌ها دخالت دارند، بر فعاليت آن‌ها تاثير مي‌گذارند. ژن‌هاي زيادي در گياهان شناخته شده‌اند كه از راه فيتوكروم در پاسخ به نور تنظيم مي‌شوند. البته، فيتوكروم‌ها بخشي از پاسخ‌هاي زيستي را از راه تغييرهايي در تعادل يون‌ها در سلول پديد مي‌آورند.

تكامل فيتوكروم‌ها

توان درك نسبت نور قرمز به قرمز دور، در نهاندانگان رشد چشمگيري پيدا كرده است. سرخس‌ها و خزنده‌ها به طور معمول با واكنش‌هاي بردباري به سايه، به انبوهي جامعه گياهي پاسخ مي‌دهند. بازدانگان تا اندازه‌اي واكنش‌هاي دوري از سايه را نشان مي‌دهند. شايد تكامل توان شناسايي پيام‌هاي نوري كه از گياهان پيرامون بازتاب مي‌يابد، براي پيشرفت نهاندانگان تا وضعيت كنوني كه در فرمانروي گياهان حرف اول را ميزنند، سرنو شت‌ساز بوده است. اگر فيتوكروم ها نبودند هنوز هم گياهان دوران كربونيفر ما را در بر گرفته بودند.

فيتوكروم‌ها در آغاز در نياكان پروكاريوتي گياهان امروزي به وجود آمدند. به نظر مي‌رسد در آن‌ها به صورت حسگرهاي نور كار مي‌كردند. شايد توانايي بي‌نظير فيتوكروم ‌ها در دگرگونه شدن به شكل‌هاي كارا و ناكارا در پاسخ به كيفيت نور، در پروكاريوت‌هاي آغازين اهميت كاركردي زيادي نداشته است، اما اين ويژگي طي تكامل گياهان خشكي، گزينش و اصلاح شده و به صورت حسگر پيچيده‌اي در آمده است كه اهميت آن با اهميت بينايي در جانوران برابري مي كند. به عبارت ديگر، شايد بتوان فيتوكروم‌ها را چشم‌هاي گياهان به شمار آورد.

فرار از سايه

گياهان براي دوري از چتر سايه‌انداز همسايگان خود، مي‌توانند به كارهاي چشم‌گيرتري دست بزنند. براي مثال، نخل استيلت (Socratea exorthiza) ساقه‌اي دارد كه مانند شخصي كه عصا زير بغل دارد، بر ريشه‌هاي عصا مانند گياه تكيه دارد و اغلب نيز به طور مستقيم با زمين تماس ندارد. نام معمولي اين گياه نيز به همين ويژگي اشاره دارد. (واژه استيلت به معناي پايه و تكيه گاه است.) از اين رو، اين گياه استوايي را مي‌توان نخل پايه‌دار ناميد.

هنگامي كه همسايگان نخل پايه‌دار بر ميزان نور دريافتي گياه تاثير مي‌گذارند يا به منبع غذايي آن دست ‌درازي مي‌كنند، نخل فرار را برقرار تريجح مي‌دهد و همه‌ي گياه به جايي جابه‌جا مي شود كه بسيار آفتابي است. براي اين جابه جايي ريشه هاي تكيه گاهي جديد به سوي جاي آفتابي رشد مي‌كنند و ريشه‌هاي طرف سايه‌انداز شده,،آرام‌آرام مي‌ميرند. در اين رفتار گياه، به خوبي هدف‌دار كار كردن را مي‌بينيم.

در جست و جوي غذا

گياهان در جست و جوي مواد غذايي مي توانند خاك پيرامون خود را ارزيابي كنند و به جاهايي سر بكشند كه بهترين چيزها در آن جا يافت مي‌شوند. دانشمندان به تازگي براي گياهان آزمون‌هاي هوشي را سامان داده‌اند كه به كمك آن‌ها مي‌توان دريافت گياهان در كندوكاو پرامون‌شان تا چه اندازه‌اي خردمندانه كار مي‌كنند. آنان با كاشتن گياهان در خاك ناهمگون، يعني خاكي كه قطعه‌هاي آن از نظر كيفيت مواد غذايي با هم تفاوت دارند، هوش گياهان را مي‌سنجد.

پيچك باغي (Glechoma hederace) توجه گياه‌شناسان را به خود جلب كرده است. اين گياه همان طور كه روي زمين مي خزد، در دو بعد رشد مي كند. هر جا كه مناسب باشد، از ساقه زير زميني آن ريشه‌هايي به سوي زمين و ساقه‌هايي به سوي بالا پديد مي‌آيند. وقتي گياه در خاك مرغوبي قرار گيرد، انشعاب و شاخ و برگ بيش‌تري توليد مي كند. هم‌چنين، توده‌هايي از ريشه پديد مي‌آورد تا با سرعت بيش‌تري از خاك قطعه‌اي كه در آن مي‌رويد، بهره برداري كند. اما هنگامي كه اين گياه خزنده در قطعه‌ي فقيرتري قرار مي‌گيرد، با سرعت بيش‌تري گسترش خود را به بيرون از آن قطعه‌، پيش مي‌برد تا به هر گونه‌اي از آن ‌جا فرار كند. در اين حالت، ساقه‌ي زير زميني گياه نازك‌تر است و انعشاب كم‌تري دارد.

اين تغيير در الگوي رشد باعث مي شود، ساقه‌هاي هوايي جديد دورتر از گياه والد شكل گيرند و در محيط تازه‌اي به جست و جوي مواد غذايي بپردازند. البته، ميزان رشد فقط با كيفيت مطلق يك قطعه ارتباط ندارد، بلكه ميزان مرغوبيت آن در مقايسه با قطعه‌هاي پيراون نيز براي گياه مهم است. در واقع، گياه قطعه‌اي را به عنوان قطعه‌ي مرغوب شناسايي مي‌كند كه دست كم دو برابر سرشار تر از قطعه‌هاي پيرامون باشد. اما پيش از اين پاسخ‌هاي هوشمندانه، گياه بايد بتواند كيفيت قطعه‌اي را كه در آن مي‌رويد بسنجد.

دو پژوهشگر انگليسي ژني را در گياه رشادي (Arabidopsis) كشف كرده‌اند كه به ريشه‌ها اين توانايي را مي‌دهند كه براي پيدا كردن قطعه‌هاي سرشار از نيترات و نمك‌هاي آمونيوم، خاك را بچشد. فراورده‌ي اين ژن به ريشه‌ها امكان مي‌دهد به جاي جست و جوي تصادفي و پر هزينه، به سوي مواد غذايي رشد كنند. اين دو پژوهشگر براي شناسايي ژن‌هايي كه ممكن است در اين كار دخالت داشته باشند، جهش يافته‌هاي گوناگوني از رشادي را پرورش دادند تا سرانجام جهش يافته‌اي را پيدا كردند كه نمي‌توانست با توسعه‌ي ريشه‌هاي جانبي از ريشه‌هاي اصلي، به جست و جوي نيترات بپردازد. به اين ترتيب آنان ژني را كشف كردند كه براي شناسايي نيترات ضروري است.

چشايي در گياهان

ريشه‌هاي گياهان مي‌توانند رفتارهاي هوشمندانه‌تري نيز از خود بروز دهند. در دانشگاه تگزاس، استنلي روكس و كولين توماس آنزيمي به نام آپيراز را بر سطح ريشه‌ها كشف كردند كه به آن‌ها توانايي مي‌دهد در جست و جوي ATP توليد شده از سوي ميكروب‌هاي خاك، قطعه‌هاي گوناگون خاك را مزه مزه كنند. آپيراز به صورت پروتئيني متصل به غشا توليد مي‌شود كه بخش داراي فعاليت كاتاليزوري آن به سوي بيرون سلول است. اين آنزيم با فعاليت آبكافتي خود فسفات گاما و بتا را از مولكلول ATP يا ADP جدا مي كند. گياهان به كمك اين آنزيم بخشي از فسفات معدني لازم براي رشد خود را به دست مي‌آورند. اين دو پژوهشگر در آزمايشي نشان دادند، گياهان تراژني كه مقدار زيادي آپيراز توليد مي‌كردند، نسبت به گياهان ديگر، رشد بيش تري داشتند.

مكنده‌هاي گياه سس (Cuscuta) نيز براي غارت بهترين گياه ميزبان از حس چشايي بهره مي‌گيرند. اين گياه كه توان فتوسنتز كردن ندارد، به گرد ساقه‌هاي ميزبان مي پيچد و براي به دست آوردن مواد غذايي و آب، ساختارهاي مكنده خود را درون آن‌ها فرو مي‌كند. هوش اين انگل گياهي در ارزيابي مقدار انرژي كه مي‌توان از ميزبان به دست آورد و مقدار انرژي كه براي بهره برداري از آن بايد صرف شود، به كمك گياه مي‌آيد.

از لحظه برخورد انگل با گياه ميزبان تا آغاز گرد آوري مواد غذايي از آن، نزديك 4 روز است. اين زمان براي ارزيابي ميزان پرباري ميزبان و تصميم گيري براي توليد پيچ‌ هاي كم تر يا بيش تر به دور آن، كافي است. پيچ‌هاي بيش‌تر به توليد مكنده‌هاي بيش‌تر و در نتيجه بهره برداري بيش تر از ميزبان مي‌انجامند. اما اگر ميزبان پربار نباشد توليد پيچ‌هاي بيش‌تر نوعي هدر دادن انرژي به شمار مي ‌آيد.

در دهه 1990 كولين كلي نشان داد راهبردهايي كه گياه سس براي جست و جوي بهترين ميزبان به كار مي‌گيرد، با مدل‌هاي رياضي كه براي توضيح جنبه‌هاي اقتصادي جست و جوي غذا در جانوران ابداع شده بودند، هماهنگي دارند. بنابراين، سس ممكن است زرنگ‌ترين شكارچي پيرامون ما نباشد، اما در جست و جوي شكار به خوبي جانوراني كه مي شناسيم، كار مي كند.

لامسه در گياهان

گياهان گوشتخوار از جمله گياه ديونه (Dionea muscipula) با سرعت شگفت‌آوري به برخورد حشره‌ها با كرك‌هاي حساس روي برگ‌هايشان پاسخ مي‌دهند. با واكنش گل قهر (Mimosa pudica) به كوچك‌ترين برخورد آشنا هستيد. اما اين گياهان، تنها گياهاني نيستند كه مي‌توانند برخورد را درك كنند. آن‌ها نسبت به ديگر گياهان، فقط لامسه نيرومند‌تري دارند.

گياهان معمولي براي پاسخ دادن به كشيدهاي باد به لامسه نياز دارند. باد مي‌تواند بر ميزان شاخ و برگ در گياهان اثر منفي داشته باشد. از اين رو، گياهان مي‌كوشند با تقويت بافت‌هاي بخش‌هايي كه به نوسان در مي‌آيند، در برابر باد پايداري كنند. البته، هزينه كردن انرژي براي بافت‌ها ممكن است كشاورزان را نگران كند. در يك آزمايش مشاهده شد وقتي گياه ذرت هر روز به مدت 30 ثانيه تكان داده شود، ميزان محصول تا 30 الي 40 درصد كاهش مي‌يابد.

پژوهشگران مي‌خواهند بدانند چگونه پيام لمس، بافت‌هاي محكم‌تري توليد مي‌كند. بيش‌تر پژوهش‌هاي كنوني روي كلسيم متمركز شده است. هنگامي كه گياهان به سويي كشيده مي‌شوند، يون‌هاي كلسسيم از واكوئل‌ها به درون سيتوزول جريان پيدا مي‌كنند. بيرون رفتن اين يون‌ها ، كه تنها يك دهم ثانيه به درازا مي كشد، به فعال شدن ژن‌هايي مي‌انجامد كه با تقويت ديواره‌ي سلول ارتباط دارند. تاكنون پنج ژن از اين ژن‌هاي لامسه (TCH) شناسايي شده‌اند. يكي از اين ژن ها، رمز ساختن پروتئين كالمودولين را در خود دارد كه حسگر اصلي كلسيم در گياهان و جانوران است. در سال 1995 جانت برام چهارمين ژن لامسه (TCH4) را كشف كرد كه آنزيمي به نام زيلوگلوكان اندوترانس گيكوزيلاز را رمز مي‌دهد. اين آنزيم روي ديواره‌ي سلولي گياهان اثر مي‌گذارد و با تغييرهايي كه در اجزاي اصلي سازنده‌ي آن‌ها پديد مي‌آورد، بر قدرت و استحكام آن‌ها مي‌افزايد.

منبع: جزيره دانش





 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع فناوری فیزیولوژی گیاهی | لینک ثابت


تراریوم

 

تراریوم ( Terrarium  )

تعریف تراریوم : مجموعه ای از گیاهان سازگار است که در یک ظرف بسته یا حدودا بسته رشد می کنند.

تراریوم در واقع یک باغچه و فضای سبز کوچک درون خانه ی شماست، که شما می توانید به سلیقه ی خودتان در آن کاکتوس و گیاهان گوشتی کشت کنید و یا با کشت بنفشه ی آفریقایی و یا بعضی از انواع سرخس  یک فضای کوچک گرمسیری داشته باشید. تراریوم ها برای افرادی مناسبند که دوست دارند خانه و یا محل کارشان را با گیاهان تزئین کنند،‌ ولی وقت کافی برای نگهداری از آن ها را ندارند.

  تراریوم                             تراریوم

به عنوان ظرف تراریوم،‌ می توانید هر چیزی را که تصور می کنید و در دسترس تان هست استفاده کنید،‌ مثل جام های نسبتا بلند،‌ آکواریوم، تنگ ماهی و ... .  اما در ظروف دهان گشادی مثل آکواریوم کار کردن راحت تر است.

برای تهیه ی بستر کشت در تراریوم 4 مرحله وجود دارد :

1)      پایین ترین لایه ی بستر زهکش است. شامل: شن یا سنگریزه،‌ ریگ و یا ماسه ی خیلی درشت. این لایه برای جلوگیری از اشباع شدن خاک است، و از پوسیدگی ریشه جلوگیری می کند. بسته به اندازه ی ظرف حداقل 1 اینچ و برای ظروف بزرگ 3 اینچ زهکش استفاده می شود.

2)      روی زهکش لایه ی نازکی از زغال استفاده می شود. این لایه به تمیز کردن هوا از بخارهای حاصل از پوسیده شدن مواد آلی کمک می کند و همچنین از بو گرفتن تراریوم جلوگیری می کند.

3)      روی دو لایه ی قبلی لایه ی نازکی از خزه ی اسفاگنوم قرار می گیرد. این لایه از ریزش خاک به درون زهکش و بی فایده شدن آن جلوگیری می کند.

4)      آخرین و بالاترین لایه خاک است. برای خاک مناسب می توانید به مخلوط خاکی معمولی، ماسه اضافه کنید.

مخلوط خاکی دیگر: 1 قسمت ماسه ی ساختمان + 1 قسمت خاکبرگ پوسیده + 2 قسمت خاک باغچه

هیچ کودی به گیاه اضافه نکنید،‌ چون سبب می شود گیاه رشد سریع و زیادی داشته باشد و از محیط اطرافش به سرعت خارج شود.

برای درست کردن تراریوم، باید گیاهان مناسبی انتخاب شوند. گیاهانی که کوچک و فشرده باشند و رشد آهسته داشته باشند مناسبند. می توانید گیاهانی انتخاب کنید که از نظر ارتفاع، شکل،‌بافت و رنگ متفاوت باشند. نمونه های کوچک هر گیاه که سریع رشد نمی کنند بهترین انتخاب هستند. وقتی گیاهان را از گلدان خارج می کنید و می خواهید کشت کنید لازم نیست که ریشه های آنها را هرس کنید. گیاه را با همان ریشه ی فشرده کشت کنید، چون ریشه ی فشرده از رشد سریع گیاه،‌ که در اینجا برای ما نامطلوب است،‌ جلوگیری می کند. پس از کشت باید خاک را در اطرف گیاه کاملا فشرده کنید.

چند نکته ی مهم در مورد تراریوم:

_ برای جلوگیری از مشکل حشرات و بیماری ها، تنها باید از خاک تجارتی و با کیفیت خوب استفاده کنید و برای از بین بردن هر گونه میکروارگانیسم موجود در خاک،‌ باید پیش از استفاده خاک را پاستوریزه کنید. سایر موادی که استفاده می کنید،‌ مثل زهکش،‌ سنگ ها،‌ .. نیز باید پیش از استفاده با آب تمیز و گرم شسته شوند. پیش از کشت گیاه را نیز چک کنید که بیمار و یا آفت زده نباشد.

_ سه لایه ی زیری یکنواخت و هموار هستند، اما با استفاده از لایه های مختلفی از خاک ( بالاترین لایه )، می توانید در پشت تپه و در جلو دره درست کنید. با فرو بردن هر ظرف کم عمقی در خاک می توانید یک دریاچه ی کوچک در تراریوم تان بسازید.

_ تراریوم طوری باید بنا و تنظیم شود، که بهترین تاثیر را روی بیننده داشته باشد. مثلا اگر باغ از همه طرف دیده می شود، یک گیاه بزرگ باید در وسط کشت شود،‌ با گیاهانی کوتاه تر در اطراف. اگر تراریوم تنها از یک طرف دیده می شه، بلندترین گیاه باید در عقب ظرف کشت شود، با گیاهانی کوتاه تر در جلو.

_ پس از کشت گیاه، باید خاک، به آرامی و کمی مرطوب شود. دقت کنید که تراریوم تان باتلاقی نشود و آب زیادی در آن جمع نشود.

_ پس از کشت باید سرپوشی روی ظرف بگذارید. برای سرپوش می توانید از شیشه ی شفاف، ظروف شفاف، پلاستیک،‌... استفاده کنید. باید تجمع آب روی شیشه را بررسی کنید. اگر قطرات درشت آب روی شیشه ظاهر شد،‌ باید سر ظرف را برای مدتی بازکنید تا رطوبت اضافی خارج شود. گاهی باید سرپوش را نیمه باز نگه دارید تا هوای تازه اجازه ی گردش پیدا کند.

_ تراریوم نیازی به کوددهی ندارد. اما اگر گیاهان ضعیف و زرد شدند از کودهای خیلی ضعیف خانگی استفاده کنید.

_ هرس و جایگزین کردن گیاهان مرده ممکن است که لازم باشد. و گیاهان بیمار را سریعا باید خارج کنید. هر گیاهی را که خارج می کنید باید جایگزین شود.

پ.ن.: من بعضی از گیاهانی که برای این کار مناسب هستند و احتمالا شما هم می توانید آنها را به راحتی پیدا کنید، معرفی می کنم: سانسوریا،‌ بعضی از انواع سرخس،‌پرسیاوشان،‌ فیتونیا، بنفشه ی آفریقایی، پیله آ، پپرومیا،‌ عشقه،‌ پتوس، بگونیا رکس،‌ کریپتانتوس،‌ کراسولا،‌ کالانکوئه،‌ شبدر،‌ ...


ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع تراریوم | لینک ثابت


تزريق كود و سم به طور مستقيم به آوندهاي چوبي درختان

 

استفاده از كود و سم به روش سنتي براي درختان محدوديت‌هايي دارد و با توجه به شرايط جوي و ترافيكي خیابان هامشكل‌ساز است.

بعد از روش سنتي روش جديدي ابداع شد كه با يك مته درختان را سوراخ و از طريق آن ترزيق كود و سم را انجام مي‎دادند كه اين روش نيز باعث مي‌شد كه از سوراخ ايجاد شده توسط مته آفات و بيماري‌ها از همان محل به درختان حمله كنند.

در جديدترين روش تزريق انجام مي‌شود، با استفاده از سوزن، كود و سم درختان به طور مستقيم به آوندهاي چوبي ترزيق مي‌شود.

در خصوص انجام عمليات کوددهي از طريق اين دستگاه بر روي درختان، با استفاده از اين دستگاه درختان مثمر وغیر مثمر را میتوان کوددهی کرد.

دستگاه اسكن درختان شامل يك كامپيوتر مركزي و دستگاه رادار براي اسكن ريشه درخت‌هاست.

اين دستگاه به وسيله امواج راديويي كار مي‌كند و هيچ خطري براي افراد ندارد. همچنین به وسيله‌ اين دستگاه مي‌توان ميزان پوسيدگي داخل درخت را مشخص كرد تا از خطرات و حوادث احتمالي جلوگيري شود.

 


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع تزريق كودوسم به طور مستقيم به آوندهاي چوبي درختان | لینک ثابت


هورمون اکسین

                          Auxin                     

 

 عملکرد اکسین


The following are some of the responses that auxin is known to cause (Davies, 1995; Mauseth, 1991; Raven, 1992; Salisbury and Ross, 1992). در زیر لیست برخی از پاسخ های هورمون گیاهی است ;

  • Stimulates cell elongation تحریک طویل شدن سلول
  • Stimulates cell division in the cambium and, in combination with cytokinins in tissue culture تحریک تقسیم سلولی در محل مبادله ، و در ترکیب با cytokinins در بافت
  • Stimulates differentiation of phloem and xylem Stimulates از تمایز بافت آبکش و xylem
  • Stimulates root initiation on stem cuttings and lateral root development in tissue culture تحریک شروع ریشه در قلمه ساقه و توسعه کناری ریشه در بافت
  • Mediates the tropistic response of bending in response to gravity and light واسطه پاسخ tropistic از خمش در پاسخ به گرانش و نور
  • The auxin supply from the apical bud suppresses growth of lateral buds عرضه هورمون گیاهی از رشد جوانه 
  • Delays leaf senescence تاخیر پیری برگ
  • Can inhibit or promote (via ethylene stimulation) leaf and fruit abscission مهار و یا ترویج (از طریق تحریک اتیلن) برگ و میوه abscission
  • Can induce fruit setting and growth in some plants  تنظیمات میوه و رشد در بعضی از گیاهان را القاء می دهد
  • Involved in assimilate movement toward auxin possibly by an effect on phloem transport در همگون سازی حرکت به سوی هورمون گیاهی احتمالا توسط اثر در حمل و نقل
  • Delays fruit ripening تاخیر رسیدن میوه
  • Promotes flowering in Bromeliads ترویج گل در Bromeliads
  • Stimulates growth of flower parts رشد Stimulates از قطعات گل
  • Promotes (via ethylene production) femaleness in dioecious flowers ترویج (از طریق اتیلن تولید) femaleness در گل دوپایه
  • Stimulates the production of ethylene at high concentrations تحریک تولید اتیلن در غلظت های بالا

Above describes the effect of auxin on strawberry development. در بالا توضیح اثر هورمون گیاهی بر رشد توت فرنگی دارم. The achenes produce auxin. achenes تولید هورمون گیاهی. When removed the strawberry does not develop (Raven, 1992).


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع کاربرد هورمون اکسین | لینک ثابت


روشی جدید برای حفظ میوه، سبزی و گلهای تازه

 

میلیونها تن میوه و سبزیجات در آمریکا پیش از مصرف روانه زباله دانی می شوند.

به گزارش ایانا و به نقل از ساینس دیلی (Science Daily)، طبق گزارش جدید وزارت کشاورزی آمریکا میلیونها تن میوه و سبزیجات در این کشور پیش از مصرف روانه زباله دانی می شوند.

یکی از استادان دانشگاه جورجیا روش نوینی برای حفظ محصولات و گلهای تازه به مدت طولانی ابداع کرده است. در این روش از یک میکرو ارگانیسم طبیعی که از پهنای موی سر بزرگ­تر نیست برای ترشح آنزیمهایی که زمان رسیدن میوه و سبزیجات را طولانی­تر می­کنند و شکوفه گل­ها را حفظ می­نمایند، استفاده می شود. این فرآیند به هیچ وجه مستلزم مهندسی ژنتیک یا دخالت پاتوژنها نیست، بلکه از میکرو ارگانیسمهایی که همراه گیاه هستند و به آنها کمک می کنند، استفاده می شود.

جورج پیرس، استاد دانشگاه جورجیا گفت: این میکرو ارگانیسمهای خاک اساسا همان کار ارگانیسمهای زنده موجود در ما (پروبیوتیک) را انجام می دهند. این فرآیند با دستکاری برنامه غذایی ارگانیسم مذکور به نحوی که ترشح آنزیمهای معینی را افزایش دهد، صورت می پذیرد.

همه ما تغییرات فیزیکی سیب، موز، هلو و گوجه فرنگی را می بینیم. موقعی که آنها به مقطع حساس تغییرات جسمی می­رسند، ترکیباتی مانند اتیلن را به میزان زیاد تولید می کنند. البته در مورد هلو، اتیلن سبب رسیدن میوه می­شود اما آن را بسیار آسیب پذیر می سازد.

روش ابداعی پیرس عکس العمل به ترکیبات مذکور را کاهش می دهد، به نحوی که زمان رسیدن میوه را طولانی کرده و به دو برابر مقدار عادی می رساند.

عامل شتاب دهنده در این فرآیند را از طریق فرمولاسیونهای مختلف می توان پخش کرد. آن را می توان در مواد بسته بندی یا جعبه های انتقال محصولات در کشتی گنجاند.

این روش جدید اثر زیادی در پیشگیری از ضایعات دارد و اجازه می دهد محصولات به نقاط دور دست حمل شوند.

مزیت دیگر این روش، عدم نیاز به یخچال برای حفظ گلها و سبزیجات است، چون با استفاده از آن می توان محصولات را در دمایی برابر با دمای اتاق نگهداری نمود.

 


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع روشی جدید برای حفظ میوه، سبزی و گلهای تازه | لینک ثابت


استفاده ازگیاه دارویی برای ساخت داروی آنفولانزای خوکی

محققان در دانشگاه کائوژینگ تایوان عوامل شیمیایی ضد ویروسی قدرتمندی در گیاه محلی ایرانی کشف کرده اند که می تواند در از بین بردن ویروس جدید آنفلوآنزا موثر واقع شود.

              Ferula Asafetida


ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع استفاده از گیاه دارویی برای ساخت دارویی آنفولانزای | لینک ثابت


تاثير برخي عناصر ميكرو بر گياهان زينتي و علائم كمبود آنها

گلها و گياهان زينتي به عناصر ماكرو ، و عناصر ميكرو نیاز دارند.

عناصر میکرو نقش مهمي در بهبود كيفيت آنها دارد .

 آهن (Fe) : اين عنصر مقدمه تشكيل كلروفيل بوده و نقش آن در واكنشهاي تنفسي گياه انكارناپذير است . همچنين آهن باعث حفظ كيفيت گلهاي بريده مي شود . يكي از مشخص ترين علائم كمبود آهن ايجاد علائم كلروز بر روي برگهاي جوان است ولي رگبرگها سبز باقي مي ماند . معمولا برگها كوچك مانده و حتي گلها نيز شفافيت خود را از دست مي دهند .

منگنز (Mn) : در فعال كردن سيستم هاي آنزييمي و واكنشهاي اكسيداسيون احياء نقش داشته و آنزيم ضد اكسين را غير فعال مي كند . در اثر كمبود اين عنصر گياه بد شكل شده ، برگها دچار كلروز مي شود و زمانيكه كمبود به حد بحراني برسد . رشد گياه متوقف مي گردد .

 بر (B) : باعث افزايش گلدهي شده ، نقش مهمي در گرده افشاني ، جوانه زني و جلوگيري از نفوذ عوامل بيماريزا به داخل گياه دارد . در صورت كمبود فاصله ميان گرهها كم شده ، ساقه نازك مي شود ، اندازه برگ كاهش يافته ، گياه تغيير شكل پيدا كرده ، برگها و گلها خشك مي شود .

مس (Cu) : يكي از مهمترين عناصر بوده و ويژگي مس اين است كه هيچ كاتيوني نمي تواند جايگزين آن شود . همچنين باعث شادابي و طراوت گياه مي گردد . اگر گياه دچار كمبود مس شود . برگها ظاهري قلاب مانند به خود مي گيرد . لبه برگها به طرف مركز برگ لوله شده و جوانه انتهايي از بين مي رود .


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع تاثير برخي عناصر ميكرو بر گياهان زينتي و علائم كمب | لینک ثابت


انواع هورمونهای گیاهی

اکسینها
فراوانترین اکسین طبیعی اسید اندول استیک است. مناطقی از گیاه که فعالیتهای رشد و نمو در آنها شدید است معمولا بیشترین مقدار اکسین را تولید می‌کنند. بدین ترتیب مریستمهای مختلف از جمله مریستم نوک ساقه ، مریستم نوک ریشه و کامبیومها سرشار از اکسین هستند. اکسینها علاوه بر تاثیری که در افزایش طول یاخته دارند، در کنترل ریزش پاییزی برگها و میوه‌ها ، جلوگیری از رشد ریشه‌های نابجا ، رشد گل و میوه در بسیاری گیاهان دخالت می‌کنند.

این هورمون به مقدار کم برای رشد ریشه لازم است و افزایش جزئی آن از رشد ریشه جلوگیری می‌کند. اکسین سبب نسخه برداری Rna از Dna و در نتیجه افزایش سنتز پروتئین می‌شود. در بسیاری از دو لپه‌ایها رشد جوانه‌های جانبی به وسیله اکسین متوقف می‌شود. اکسین همچنین در بازدارندگی فعالیت فصلی کامبیوم آوندی و نمو چوب پسین نقش دارد.

جیبرلینها
پژوهشگران ژاپنی هنگام پژوهش بر روی نوعی بیماری قارچی برنج که باعث دراز شدن غیر طبیعی گیاه نورسته می‌شود جیبرلینها را کشف کردند. این قارچ ماده‌ای به نام جیبرلین A را ترشح می‌کند که وقتی آن را روی بوته‌های سالم برنج بپاشند، در آنها هم نشانه چنین بیماری مشاهده می‌شود. جیبرلین A مخلوطی از شش نوع ترکیب شیمیایی کاملا متمایز است. تاکنون در حدود 84 نوع جیبرلین متفاوت بطور طبیعی در گیاهان شناخته شده‌اند. مهمترین اثر جیبرلینها در افزایش طول ساقه‌ها است. جیبرلینها همچنین سبب تمایز یاخته‌ای می‌شوند. در گیاهان چوبی ، جیبرلینها سبب تحریک کامبیوم آوندی جهت تولید آبکش پسین می‌شوند.

جیبرلین
بطور کلی تمام جنبه‌های مختلف رشد و نمو در گیاهان از رویش دانه تا تشکیل میوه می‌توانند تحت تاثیر جیبرلینها قرار بگیرند. اثر تحریک کنندگی جیبرلین در رشد ساقه ، بویژه در ساقه‌های گیاهان طوقه‌ای ، با افزایش ابعاد یاخته و تعداد آن آشکار می‌شود. جیبرلینها به مقادیر مختلف در همه بخشهای گیاه وجود دارند. ولی بیشترین مقدار آنها در دانه‌های نارس دیده شده است. بطور کلی رویش دانه در نتیجه تغییر واکنشهای متابولیسمی از صورت کاتابولیسمی به آنابولیسمی حاصل می‌شوند و جیبرلین باعث افزایش فعالیت و یا سنتز گروه ویژه‌ای از آنزیمها می‌گردد که متابولیسم قطعات 2 کربنی را تغییر داده موجبات سنتز ترکیبات حد واسط را فراهم می‌آورد.

سیتوکینینها
سیتوکینینها شامل گروهی از ترکیبات محرک رشد هستند که فرآیند تقسیم را در یاخته‌ها تحریک می‌کنند. سیتوکینینها در تمام مراحل رشد گیاهان دارای نقش هستند این ترکیبات بر روی متابولیسم از جمله فعالیت آنزیمها و بیوسنتز مراحل رشد تاثیر می‌گذارند و همچنین در ظهور اندامکها و انتقال مواد غذایی در گیاهان موثر بود و مقاومت گیاه را نسبت به عواملی مانند پیری ، آلودگیهای ویروسی و علفکشها و همچنین دمای پایین افزایش می‌دهند.

سیتوکینینها ابتدا در شیر نارگیل که آندوسپرم مایع است پیدا شدند. اگر به محیط کشت بافت ساقه تنباکو سیتوکینین اضافه شود یاخته‌های غول پیکر بوجود می‌آیند یعنی سیتوکینین باعث بزرگ شدن یاخته‌ها می‌شود. سیتوکینین مصنوعی که بیشتر در تحقیقات بکار می‌رود، کینتین نام دارد. مجموع کینتین و اسید اندول استیک سبب تسریع تقسیم یاخته‌ای و در نتیجه تولید یاخته‌های بیشمار می‌شود. سیتوکینینها در چیرگی راسی (تسلط انتهایی) دخالت دارند با وارد کردن این هورمون در محل جوانه‌ها از رشدشان جلوگیری می‌شود. نقش دیگر سیتوکینینها جلوگیری از پیری برگهاست.

اتیلن
اتیلن از لحاظ آن که به حالت گاز است یک هورمون غیر معمولی است. در اوایل قرن نوزدهم ، پرورش دهندگان میوه کوشیدند تا رنگ و طعم مرکبات را با قرار دادن آنها در اتاقی که با بخاری زغال سنگی گرم می‌شد مرغوبتر کنند. مدتها تصور می‌شد که گرما سبب رسیدن میوه می‌شود. سپس پژوهشهای فراوان نشان داد که در حقیقت فرآورده‌های کروسن سبب رسیدن میوه ها می‌شوند. از بین این فرآورده‌ها ، گاز اتیلن ، گاز بسیار فعال تشخیص داده شد. به دنبال آن دانسته شد که اتیلن بوسیله گیاهان هم تولید می‌شود. این گاز قبل از رسیدن میوه‌ها در گیاه تولید می‌شود و مسئول تغییرات رنگ ، بافت و ترکیبات شیمیایی هنگام رسیدن آنهاست.

اکسین در تراکم معین سبب تولید مقدار زیادی اتیلن در گیاه می‌شود. هنگامی که پیری برگ آغاز می‌شود اتیلن تنظیم کننده اصلی ریزش برگ است این گاز سبب تسریع در سنتز آنزیم سلولاز و آزاد شدن آن می‌شود. این آنزیم دیواره‌های یاخته را از بین می‌برد. اگر پیش از آغاز پیری برگ اکسین به آن اضافه شود، از پیری برگ جلوگیری می‌گردد. ولی پس از تشکیل لایه ریزش ، اکسین ریزش برگ را با تحریک تولید اتیلن ، تسریع می‌کند.

اسید آبسیزیک
اسید آبسیسیک
این هورمون سبب خواب گیاه می‌شود. آغشته کردن جوانه‌های رویشی به اسید آبسیسیک آنها را به جوانه‌های زمستانی تبدیل می‌کند. بدین ترتیب که این اسید بیرونی‌ترین برگهای مریستمی را به پولک مبدل می‌سازد. این هورمون در دانه‌های بسیاری از گونه‌های گیاهی وجود دارد و سبب خواب دانه می‌شود. اسید ابسیسیک سبب بسته شدن روزنه‌ها به هنگام کم آبی می‌شود تا از تعرق جلوگیری کند. بدین سبب این هورمون به عنوان محافظ گیاه در مقابل شرایط نامساعد محیطی شناخته شده است.

اسید ابسیسیک همچنین از تاثیر جیبرلین بر تولید جوانه‌ها جلوگیری می‌کند و این بازدارندگی بوسیله سیتوکینین برگشت پذیر است. اسید ابسیسیک علاوه بر تاثیر بر خواب جوانه و دانه و جداشدن برگ و میوه از گیاه بر رشد گیاه و تشکیل گل نیز اثر بازدارنده و یا گاهی محرک دارد. این ماده بر رشد قسمتهای مختلف بسیاری از گیاهان اثر بازدارنده دارد و اثر ترکیبات طبیعی محرک رشد را خنثی می‌کند.
 
 


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع انواع هورمونهای گیاهی | لینک ثابت


آللوپاتی

 

آللوپاتی



تاریخچه :

تئوفراستوس یکی از دانش آموزان و محققان ارسطو است،که در کارهای گیاهشناسی اش درباره واکنشهای آللوپاتیک نوشته است. او را پدر گیاهشناسی نامیده اند و نوشته است که چطورنخود از خاک انرژی میگیرد و باعث نابودی علف های هرز می شود.

مقدمه:

پدیده آللوپاتی از هزاران سال پیش وجود داشته است و تحقیقات علمی زیادی در ضمینه شناسایی و بررسی پدیده آللوپاتی در ده سال اخیر انجام شده است .این فعالیت ها پیش بینی های معنی داری را در مورد کاربرد آللوپاتی نشان داده اند.و برای افزایش حاصلخیزی و کیفت مواد غذایی برای انسانها ، اعتماد ما را به ترکیبات آفت کش و پیشرفت محیط اکولوژیکی کاهش داده است.

اخیرا، دانشمندان اثبات کرده اند که امکان دارد چنین پیش بینی هایی واقعیت داشته باشد به ویژه در کنترل علف های هرز. در این مقاله به طور خلاصه نگاهی داریم به تاریخچه تحقیقات آللوپاتی.

واژه آللوپاتی از دو لغت جداگانه تشکیل شده است، allelon به معنی هرچیزو pathos به معنی تحمل کردن است. آللوپاتی باعث جلوگیری شیمیایی یک گونه به وسیله گونه های دیگر میشود.
 
ماده بازدارنده شیمیایی درمحیط پخش می شود وبر رشد و توسعه گیاهان مجاور اثر میکند.

آللوپاتی شیمیایی میتواند دربخشهایی ازگیاه وجود داشته باشد. آنها می توانند در برگها، گلها، ریشه ها،میوه ها ویا ساقه ها وجود داشته باشند. آنها همچنین در مجاور خاک پیدا می شوند.
گونه های هدف به وسیله این سم ها به راههای مختلف تحت تاثیر قرار میگیرند. سموم شیمیایی ممکن است ازجوانه زدن و رشد ریشه جلوگیری کنند آنها ممکن است از افزایش مواد غذایی جلوگیری کنند، یا آنها ممکن است به پیشامدهای طبیعی که در نتیجه ارتباطهای زیستی حمله کرده و منابع قابل استفاده و مواد غذایی را نابود کنند.بعضی از آللوتوکسین های گیاهی بر حیوانات هم اثر می کنند، اما اطلاعات کمی از این ارتباطهای محیطی در دسترس است. آللوپاتی در اثر واکنشهای شیمیایی رخ می دهد.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع آللوپاتی | لینک ثابت


کنتــــــــرل بیــــــولوژیک

کنتــــــــرل بیــــــولوژیک


کنترل بیولوژیک پدیده‌ای طبیعی است که هدف آن تنظیم جمعیت موجودات می‌باشد. کنترل بیولوژیک ممکن است به صورت طبیعی یا با دخالت انسان اتفاق بیافتد، که به این نوع کنترل، کنترل بیولوژیک کاربردی اطلاق می‌شود.
کنترل بیولوژیک یا (Biological Control) شامل سه موضوع اصلی است:

1– انواع موجودات آفت هدف؛

2– انواع دشمنان طبیعی؛

3– روش‌های بکارگیری دشمنان طبیعی
 
 

مقدمه
امروزه با استفاده گسترده از مواد شیمیایی در باغات و مزارع که منجر به ریشه کن شدن نسل موجودات و عوامل بیماری زا میشود بیم این است که حشرات ومیکرو ارگانیسمهای مفید نیز برای همیشه از بین بروند. این در حالی است که واژه مفید و غیر مفید را ما انسانها بر حسب نیاز های مصرفی خود ابداع کرده ایم .اعتقاد بسیاری از دانشمندان این است که تنوع زیستی بیشتر بین موجودات برابر است با سلامتی بیشتر محیط زیست. یقینا یک فضای سبز با تنوع بیشتر بقای بیشتری خواهد داشت. بنابراین سعی آنها در جلوگیری از ریشه کن شدن بعضی از حشرات و پاتوژنهایی است که در یک سیستم باعث خسارت به گیاهان می شوند.

 


تعریف
کنترل بیو لوژیک عبارت است از استفاده از یک عامل بیماریزا یا یک حشره به منظور کاهش خسارت ناشی از یک نوع آفت . این روش مخصوصا برای محل هایی مثل گلخانه ها و محیط های بزرگ مصنوعی مناسب است . هدف از کنترل بیو لوژیک ریشه کن کردن آفاتی که به گیاهان آسیب وارد می کنند نیست بلکه هدف کاهش جمعیت آنها به حدی است که کمترین خسارت را به کشاورز یا محیط زیست وارد کند. در حقیقت این روشی است که با عکس العمل محیطی بین موجودات زنده آفات را کنترل می کند.در یک محیط طبیعی یعنی جایی که بشر کمترین دخالت را در اکوسیستم دارد آفات و بیماری های گیاهی همیشه وجود دارند اما در صورت عدم دخالت مستقیم بشر جمعیت آنها همیشه در حال تعادل و به حد نرمال است.
یکی از عوامل مهم برای شروع کار کنترل بیولوژیک آشنایی با مراحل مختلف رشد آفات و شناسایی مرحله ای است که آنها بیشترین خسارت را به گیاهان وارد می کنند. بیشتر روش های کنترل بیو لوژیک بر پایه جذب بیشتر حشرات مفید در مزارع و باغات پایه ریزی شده اند. موجودات زنده ای که بیشتر برای کنترل بیولوژیک استفاده می شوند عبارتند از انگل ها،شکارچی ها، پاتوژن ها و خورنده علف های هرز .(Weed feeder) کشاورزان می توانند آنها را از طریق پست خریداری نمایند .موجوداتی که برای این منظور استفاده می شوند می توانند شکارچی یا انگل باشند.

 


کنترل بیو لوژیک از دیدگاه اقتصادی
کنترل بیولوژیک از نظر اقتصادی روشی بهینه است. حتی در صورت عدم موفقیت کامل در مزرعه نسبت سود به هزینه B/C در این روش 11:1 است. بر اساس یک مطالعه تخمین زده می شود که در این روش برنامه های با موفقیت کامل در ازای یک واحد سرمایه 32 واحد سود را باز می گردانند.( 32:1 B/C) این درحالی است که در تحقیق مشابهی نسبت سود به سرمایه در کنترل شیمیایی آفات فقط 5/2 به 1 است.

 


کنترل بیولوژیک با استفاده از حشرات
برای شروع این روش باید از روش زندگی حشرات یعنی انگل یا شکارچی بودن،سیکل زندگی و مکان هایی که آنها برای زندگی ترجیح می دهند مطلع باشیم .حشرات راه های مختلفی برای تغذیه از سایر حشرات ابداع کرده اند. شکارچی ها مستقیما حمله میکنند و قربانی خود را می بلعند در حالی که انگل ها در روی بدن حشره دیگر تخم گذاری می کنند و هنگامی که لارو ها از تخم بیرون آمدند از اندام های داخلی بدن حشره میزبان تغذیه می کنند.

کنترل بیولوژیک زنبور پلیستز(Polistes)از طریق کفشدوزک(Ladybug)
کفشدوزک ها مخصوصا لارو های آنها شته هایی مثلGreenfly و Blackfly راشکار می کنند و از کرم ،پوسته بدن و لارو های کوچک آنها تغذیه می کنند. کفشدوزک ها شبیه سوسک هستند و با رنگ سیاه و قرمز بیشتر دیده می شوند. لاروهای آنها در ابتدا خیلی کوچکند ولی تا 17 میلی متر رشد می کنند. بدن آنها پوشیده از رنگ های سیاه یا خاکستری با لکه های مشخص قرمز یا نارنجی است. آنها بیشتر در باغات یافت میشوند و در زمستان در سوراخ ساقه های درختان به خواب می روند.

کنترل بیولوژیک حشره White fly با استفاده از زنبور Encarsia formosa
این حشره یک زنبور کوچک است که به شکل انگل از حشره White fly تغذیه می کند. White fly نو عی حشره کوچک است که از آفات مهم گلخانه ای است. این حشره از شیره گیاهی تغذیه می کند و باعث پژمردگی و تشکیل تودهای کپکی سیاه بر روی گیاه می شود.این روش مخصوصا در صورت هجوم کم حشره مفید است و تا مدت زیادی محافظت ایجاد می کند. مکانیسم کنترل به این صورت است که زنبور روی پوسته لارو White fly تخم گذاری می کند. بعد از خروج لارو ها از تخم، آنها از لارو White fly تغذیه کرده و قبل از تبدیل آنها به شفیره آنها را از بین می برند. باید بلافاصله بعد از مشاهده اولین حشره بالغ White fly نسبت به رها سازی زنبورها اقدام کرد تا کنترل به نحو موثری صورت بگیرد.

 


کنترل بیو لوژیک علف های هرز
کنترل بیولوژیک علف های هرز یکی از روش های کنترل علف های هرز است ،که از طریق قرار دادن آنها در معرض دشمنان طبیعی انجام می شود. بسیاری از علف های هرزی که امروزه در محیط های اطراف ما وجود دارند بومی مناطق دیگر بوده اند و از طریق بذر ، اندام رشد رویشی، باد، آب،حشرات و... به مناطق دیگر منتقل شده است.متاسفانه با انتقال علف های هرز به مناطق جدید دشمنان طبیعی آنان به همراه آنان منتقل نمی شوند در نتیجه آنها به راحتی قادر به رشد و نمو هستند، و حیات گیاهان بومی و مطلوب را به خطر می اندازند.
کنترل بیولوژیک روش هایی را پیشنهاد می کند تا تعادل طبیعی بین علف های هرز و محیط آنها برقرار شود. که از طریق معرفی حشرات و بیماری هایی است که به گیاهان مضر حمله می کنند.
_ یک روش کنترل شامل استقرار یک جمعیت از دشمنان طبیعی علف هرز است که قادر به ادامه حیات در محیط جدید می باشند.هدف ایجاد ممانعت برای رشد علف های هرز ،مخصوصا در مورد علف هایی که زمین های غیر زراعی را اشغال کرده اند،است.این روش با افزایش جمعیت یک عامل بیولوژیک (که معمولا یک حشره است )اجرا شده و تا زمانی که جلوی افزایش علف هرز را بگیرد ادامه می یابد . کنترل بیولوژیک علف هرز روشی تدریجی وطولانی است و تا 20 سال به طول می انجامد. اما در شرایط درست سودمند ترین و اقتصادی ترین روش کنترل است با توجه به اینکه اگر از عامل صحیحی برای کنترل استفاده شود کمترین خسارتی به محیط زیست وارد نمی کند.
روش دوم به کار بردن یک دشمن طبیعی است که ، مثل علفکش ها با علف هرزمستقیما در تماس باشد، مانند عوامل بیماری زای گیاهی. این روش بیشتر برای کنترل علف های هرز غلات و در مزارع استفاده می شود. در کانادا عوامل بیماری زایی که برای این منظور استفاده می شوند حتما باید در آن منطقه وجود داشته باشند و اجازه ورود از مناطق ذیگر را ندارند. شرایط مورد نیازی که یک عامل بیماری زا برای استفاده در روش کنترل بیولوژیک باید داشته باشد این است که با روش انتخاب توده ایجواب دهد و بعد از به کار بردن روی علف های هرز اثر قابل قبولی داشته باشد.
کنترل بیولوژیک همچنین می تواند به طور غیر مستقیم از طریق اعمال روش های زراعی انجام شود .به این طریق که با سیستم کشت حفاظتی یا بدون شخم و جلوگیری از چرای دام در فصل های بخصوص باعث افزایش دشمنان طبیعی و میکرو ارگانیسم های خاک می شوند.
کنترل بیو لوژیک علف های هرز یک فرایند طولانی ،تدریجی و گران است اما تحقیقات نشان داده است که بازگشت سرمایه در این روش به طور کلی و در پایان کار 50:1 است و شاید تا 100:1. کنترل بیولوژیک در صورتی موفق است که قدرت رشد و فراوانی علف های هرز و همچنین هزینه های اقتصادی که آنها به کشاورزان تحمیل می کنند را کاهش دهد.

مراحل انتخاب یک عامل کنترل بیولوژیک قبل از آزاد شدن در محیط
• انتخاب دشمنان طبیعی که از علف هرز یا آفت مورد نظر تغذیه می کنند.
• انجام مطالعات گسترده روی عامل بیولوژیک تا زمانی که مطمئن شوند که تنها به علف هرز یا آفت مورد نظر حمله می کند.
• انجام آزمایشات ناحیه ای

اهمیت زنبورهای تریکوگراما در مبارزه بیولوژیک
یکی از روش‌های مبارزه با آفات گیاهان زراعی استفاده از حشرات مفید موجود در طبیعت می‌باشد. بدین نحو که این حشرات می‌توانند حشرات زیان‌آور را به نفع انسان از بین ببرند. با جمع‌آوری این حشرات از طبیعت و پرورش و ازدیاد انبوه آن در انسکتاریوم و رهاسازی در مزارع و باغات برای مبارزه با آفات استفاده می‌شود.

انواع موجودات آفت هدف
الف) بطور کلی حشرات مهم‌ترین گروه از موجوداتی هستند که در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به عنوان هدف مطرح بوده‌اند. آفات (حشرات) به دلیل ازدیاد، تنوع گونه و مهاجرت به نقاط جدید موجبات ورود حشرات شکارگر از مناطق دیگر را برای کنترل‌شان ایجاد کرده‌اند.

اما مهم‌ترین راسته‌ای که تعدادی از گونه‌های آن تحت کنترل بیولوژیک قرار گرفته‌اند راسته (Hemiptera) می‌باشد.

راسته (Homoptera) در بر گیرنده شته‌ها، شپشک‌ها، سفیدبالک‌ها و پسیل‌ها می‌باشند. همین حشرات هستند که در روی گیاهان زینتی جزء مهمترین آفات محسوب می‌شوند لذا امکان کنترل بیولوژیک آفات گیاهان زینتی بسیار زیاد است.
چرا بیشترین برنامه کنترل بیولوژیک برعلیه حشرات راسته (Homoptera) صورت می گیرد؟
بدلیل اینکه تعداد زیادی از گونه‌های راسته (Homoptera) به همراه گیاهان زینتی و محصولات کشاورزی از منطقه پراکنش بومی خود وارد منطقه جدیدی شدند که فاقد دشمنان طبیعی بودند. لذا برای مبارزه با این آفات، دشمنان طبیعی این حشرات نیز از منطقه پراکنش آن‌ها به منطقه جدید وارد شدند تا تحت کنترل در آیند. در ضمن بسیاری از حشرات این راسته مانند شپشک‌ها غیر متمرکز بوده بنابراین امکان کنترل بیولوژیک آن‌ها فراهم است.


ب) گروه دیگری از حشرات مورد نظر در برنامه‌های کنترل بیولوژیک کنه‌ها هستند. مخصوصاً سه خانواده (Eriophidae)، (Tarsonemidae) ،(Tetranychidae) جزء مهم‌ترین کنه‌های گیاهخوار هستند که بر علیه آن‌ها کنترل بیولوژیک انجام شده است.

ج) دسته دیگر این حشرات، حلزون‌ها و راب‌ها هستند که به آن‌ها لیسَک نیز گفته می‌شود. برای کنترل بیولوژیک حلزون‌ها و راب‌ها کوشش‌هایی انجام شده است ولی نتیجه بخش نبوده است.

د) گروه دیگری از موجودات مورد بحث، علف‌های هرز هستند، بطور کلی ۱۱۶ گونه از علف‌های هرز در ۳۲ خانواده با عنوان هدف برنامه‌های کنترل بیولوژیک تاکنون مطرح بوده‌اند که ۵۰ درصد آن‌ها متعلق به سه خانواده Cactacea ، Mimosacea ، Asteraceae هستند.

ه) علاوه بر این‌ها، بیماری‌های گیاهی و مهره‌داران هم می‌توانند از اهداف برنامه‌های کنترل بیولوژیک باشند، حتی انسان می‌تواند در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به عنوان یک هدف قلمداد شود.


انواع دشمنان طبیعی
مبحث دوم انواع موجوداتی هستند که برای کنترل بیولوژیک آفاتی که ذکر کردیم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

الف) حشرات پارازیتوئید از عمومی‌ترین دشمنان طبیعی آفات به شمار می‌آیند که در برنامه‌های کنترل بیولوژیک به روش‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. برنامه‌های کنترل بیولوژیک در مورد حشرات پارازیتوئید بیشتر درباره‌ی دو راسته (Hymenoptera) یا بال‌غشائیان و زنبورها یا (Diptera) می‌باشد.

در راسته (Hymenoptera)، زنبورهای بالا خانواده (Ichneumonoidae) و بخصوص دو خانواده(Braconidae) و(Ichneumonidae) دارای اهمیت بیشتری هستند.
در خانواده (Braconidae)، تمام گونه‌های زیر خانواده‌ی (Aphidiinae) بدون استثنا پارازیتوئید، شپشک‌ها هستند و در برنامه‌های کنترل بیولوژیک آفات گلخانه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند.
از خانواده زنبورها، بالا خانواده (Chalcidoidea) از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردارند. در این بالا خانواده، خانواده‌های (Encyrtidae), (Pteromalidae), (Aphelinidae) و (Eulophidae) از مهم‌ترین دشمنان طبیعی آفات گیاهان زینتی هستند.

گروه دیگری از پارازیتوئیدها، متعلق به راسته (Diptera) یا دو بالان خانواده (Tachinidae) فوق‌العاده حائز اهمیت هستند.

ب) گروه دیگر از دشمنان طبیعی، حشرات شکارگر هستند که از انوع گونه‌های گیاهخوار تغذیه می‌کنند. مهم‌ترین شکارگرها در راسته (Hemiptera) مثل خانواده (Anthocoridae) خانواده (Nabidae)در راسته (Coleoptera)خانواده (Coccinellidae) که به آن‌ها کفشدوزک‌ها اطلاق می‌شود و تعدادی دیگر از خانواده‌ها مثل خانواده (Carabidae) و در راسته بال‌توری‌ها خانواده (Chrysopidae) بخصوص بال‌توری (Chrysoperla carnea) و در راسته (Diptera) خانواده‌های(Syrphidae) و (Cecidomyiidae) از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند.

ج) گروه دیگر از عوامل بیماری‌زا، بندپایان هستند. مهم‌ترین عوامل بیماری‌زای بندپایان مربوط به ویروس‌ها، نماتدها، تک سلولی‌ها، قارچ‌ها و باکتری‌ها هستند.
در بین باکتری‌ها، باکتری‌های گونه(Bacillus) مانند Bacillus Thuringiensis‌‌ ، Bacillus anisopliae و
Bacillus anisopliae از جمله باکتری‌هایی هستند که برای کنترل گروه‌های مختلفی از حشرات مورد استفاده قرار می‌گیرند.

در گروه ویروس‌ها، شانزده خانواده از ویروس‌ها با حشرات ارتباط دارند ولی خانواده (Baculoviridae)

دارای اهمیت بیشتری است و برای کنترل حشرات مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اما دلیل اینکه ویروس‌ها مانند باکتری‌ها براحتی تولید نمی‌شوند چیست؟
ویروس‌ها برای تولید مثل نیاز به جسم موجود زنده دارند، یعنی آن‌ها در داخل موجود زنده تکثیر پیدا می‌کنند در حالیکه باکتری‌ها براحتی بر روی مخمرها تکثیر می‌شوند. به همین دلیل استفاده از باکتری‌ها در کنترل بیولوژیک حشرات توسعه یافته و کاربرد بیشتری دارد.

د) گروه دیگر از دشمنان طبیعی قارچ‌ها هستند بخصوص قارچ‌های خانواده (Entomophthoraceae) و زیر گروه‌های (Zygomycotina) و (Deutromycotina)که برای کنترل حشرات و گیاهان زینتی مخصوصاً گونه‌ای به نام (Verticillium lecanii) مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ذ) دسته دیگر از عوامل کنترل حشرات، تک سلولی‌ها هستند، شاخه‌های (Apicomplexa) و (Microspora) از مهم‌ترین تک سلولی‌ها هستند که بر روی حشرات ایجاد بیماری می‌کنند. مخصوصاً تک سلولی‌های جنس (Nosema) از اهمیت بیشتری برخوردارند. تعدادی از گونه‌های این جنس بصورت تجارتی تولید شده‌اند و برای کنترل ملخ‌ها و آبدزدک‌ها مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

ر) گروه دیگر از حشرات مورد استفاده در کنترل بیولوژیک، حشراتی هستند که از علف‌های هرز تغذیه می‌کنند. در این بین خانواده‌های (Chrysomelidae) و (Curcurlionidae)از راسته (Coleoptera) و (Pyralidae) از راسته (Lepidoptera)از اهمیت زیادی برخوردارند


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع کنتــــــــرل بیــــــولوژیک | لینک ثابت


کشاورزی ارگانیک

فهرست:

1.کشاورزی ارگانیک چیست؟


2.تولیدات گواهی شده ارگانیک چه چیزهایی هستند؟


3.مزایای کشاورزی ارگانیک برای محیط زیست


4.کشاورزی ارگانیک و تنوع زیستی(Biodiversity)


5.ده علت برای رفتن به سمت کشاورزی ارگانیک

 

جهت مشاهده فهرست مطالب به ادامه مطلب مراجعه کنید!


ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع کشاورزی ارگانیک | لینک ثابت


کاربرد هورمون جیبرلین


                 Gibberellins

عملکرد:
Active gibberellins show many physiological effects, each depending on the type of gibberellin present as well as the species of plant. gibberellins فعال نشان دادن بسیاری از اثرات فیزیولوژیکی ، هر یک بسته به نوع gibberellin حال حاضر و همچنین گونه از گیاهان است. Some of the physiological processes stimulated by gibberellins are outlined below (Davies, 1995; Mauseth, 1991; Raven, 1992; Salisbury and Ross, 1992). برخی از فرآیندهای فیزیولوژیکی تحریک شده توسط gibberellins زیر را (دیویس ، 1995 ؛ Mauseth ، 1991 ؛ حرص زدن ، 1992 ؛ Salisbury و راس ، 1992) طرح ریزی شده است.

  • Stimulate stem elongation by stimulating cell division and elongation. ساقه رفتن تحریک شده توسط تحریک تقسیم سلولی و ازدیاد طول.
  • Stimulates bolting/flowering in response to long days. bolting Stimulates / گل در پاسخ به روز طولانی است.
  • Breaks seed dormancy in some plants which require stratification or light to induce germination. اشخاصی از خواب دانه در بعضی از گیاهان که نیاز به چینه بندی یا نور آن برای وادار کردن جوانه.
  • Stimulates enzyme production (a-amylase) in germinating cereal grains for mobilization of seed reserves. تولید Stimulates آنزیم (- amylase) در germinating دانه غلات برای بسیج ذخایر دانه.
  • Induces maleness in dioecious flowers (sex expression). موجب القاء maleness در گل دوپایه (بیان جنسی).
  • Can cause parthenocarpic (seedless) fruit development. می تواند باعث parthenocarpic (بی هسته) رشد میوه.
  • Can delay senescence in leaves and citrus fruits. آیا می توانم در پیری برگ و میوه های خانواده مرکبات به تاخیر بیاندازد.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع کاربرد هورمون جیبرلین | لینک ثابت


عناصر تشکیل دهنده گیاهان

مفاهیم کلی

تمام عناصر غذایی به فرم یون و مولکولهای معدنی جذب می‌شوند. به همین دلیل ، مواد غذایی گیاهان از نظر انرژی فقیر هستند و در این رابطه اختلاف اساسی بین گیاهان عالی و جانوران و نیز تعداد زیادی ازمیکروارگانیزمهادیده می‌شود. جانوران و میکروارگانیسمهای زیادی در تغذیه خود همراه با جذب مواد ، انرژی نیز جذب می‌نمایند. یعنی مواد غذایی آنها ، اغلب حاوی انرژی نیز می‌باشد. در صورتی که گیاهان عالی ، نیازی به این گونه انرژی ندارند و انرژی خود را از طریق فتوسنتزتامین می‌کنند.



تصویر
ساختار پتاسیم




قسمتی از این انرژی بدست آمده را ، خود گیاه مصرف می‌کند. و باقی به مصرف جانورانی که از آن استفاده می‌کنند می‌رسد. در کنار عناصر غذایی گیاهان ، عناصر شیمیایی دیگری نیز یافت می‌شوند که بی‌فایده هستند و حتی در غلظتهای زیاد می‌توانند اثر مسموم کننده داشته باشند گیاهان قادر نیستند بین عناصر مضر ، بی‌فایده و مفید موجود در محیط اختلافی قائل شوند و مقدار یک عنصر شیمیایی معین در گیاه ، اطلاعی از میزان نیاز فیزیولوژیک به آن نمی‌دهد. مثلا اغلب گیاهان ، سیلیکات را بیشتر از مقدار مورد لزوم جذب می‌کنند.

تاریخچه

از آن زمان که ارزش عناصر معدنی به عنوان یکی از اهرمهای افزایش تولید محصول توسط کارل اسپرنگل (1859-1787) و یوستوس فن لیبیگ (1873-1803) مشخص گردید، علم تغذیه گیاهان ، واجد اهمیت فراوانی شد و از آن پس دانشمندان سعی نمودند توسط آزمایشهای کودی راههایی برای کسب محصول بیشتر پیدا کنند.

مقدار عناصر گیاهی

آب در گیاهان سبز با اکتساب 90 - 80 درصد از وزن کل بیشترین سهم را دارد.اکسیژن وکربن هر کدام بیش از 40 درصد وزن ماده خشک را تشکیل می‌دهند. در حالی که مواد غذایی حقیقی که از طریق کودها در اختیار گیاهان قرار می‌گیرند فقط درصد کوچکی را به خود اختصاص می‌دهند. مقدار هر یک از مواد معدنی (عناصر) تحت تاثیر نوع گیاه ، محل رویش و کود دهی قرار دارد یعنی ارقامی که ارائه می‌شوند همیشه تا حدودی تصادفی است.




تصویر
ساختار نیتروژن


 

عوامل موثر در مقدار عناصر در گیاهان

  • نوع گیاه: مقدارکلسیم ومنیزیم درگیاهان دو لپه اغلب بیشتر ازگیاهان تک لپه است و مقدارفسفر در بسیاری از گیاهان به استثنا کریوسیفرها بیشتر از مقدار گوگرد است.

  • سن گیاه: در گیاهان جوان مقدار زیادی آب و نیز N ، P ، K وجود دارد و بعدا ، در زمانی که رشد ساقه و چوبی شدن افزایش می‌یابد، مقدار P , K بر حسب مقدار در ماده خشک ، شروع به کاهش می‌کند.

  • مقدار مواد دیواره سلولی: مقدار عناصر معدنی موجود در بافتهای گیاهی بستگی زیادی به مقدارمواد دیواره سلولی ،سیتوپلاسم و مایعات واکوئلی از کل بافت دارد. دیواره‌های سلولی مقدار زیادی یون کلسیم جذب می‌کنند، سیتوپلاسم حتی از N ، P ، K است و واکوئلها دارای غلظت زیادی از یون سدیم و کلر و نیز پتاسیم ، فسفات و کلسیم هستند.

  • کود موجود در محیط: برای حفظ قدرت باروری و توان تولید خاک لازم است مواد غذایی جذب شده دوباره به خاک عودت داده شوند و این که این برگشت به فرم معدنی و یا آلی باشد از درجه دوم اهمیت برخوردار است.

تقسیم بندی عناصر گیاهی از نظر فراوانی آنها در گیاهان

عناصر غذایی به دو دسته پر نیاز (Macroelement) و کم نیاز (microelement) تقسیم می‌شوند. ازت ، فسفر ، گوگرد ، پتاسیم ، کلسیم ، منیزیم ، آهن از عناصر پر نیاز محسوب می‌شوند. این عناصر به مقدار زیاد و عناصر کم نیاز به مقدار کم مورد نیازند. مثلا نیاز گیاهان عالی به پتاسیم تقریبا هزار برابر بیشتر از بر است. اختلاف بین مقدار پرنیاز و کم نیاز در همه حال مانندبر و پتاسیم بزرگ نیست. مثلا مقدار نیاز گیاهان به منگنز و آهن اغلب مشابه است. به همین دلیل در موارد زیادی آهن را از دسته عناصر کم نیاز به شمار می‌آورند.

از عناصر کم نیاز دیگر می‌توان به مس ، روی و مولیبدن اشاره کرد. تمام این عناصری که ذکر شد جزء عناصر غذایی اجتناب ناپذیر گیاهان می‌باشند چرا که برای رشد طبیعی و تکامل انواع مختلف گیاهان لازمند. اما عناصری هم وجود دارند که بودنشان در محیط ، تاثیری مثبتی روی رشد گیاه دارد مثل Si سیلیسیوم ، کلرید ،  کبالت که اینها را عناصر مفید می‌نامند.




تصویر
ساختار مس


 

برخی عناصر با تاثیرات منفی بر روی رشد گیاه

عناصری که برای گیاهان ضروری‌اند مثل B ، Mn و Fe چنانچه بیش از اندازه عرضه شوند می‌توانند مسموم کننده باشند. از این بین عناصری وجود دارند که حتی غلظت نسبتا کم آنها که برای گیاهان سمی است. مثل هالوژنهایی مانند ید و برم ، و یا عناصری مانند Al و نیز فلزات سنگین مانند Ni ، Pb ، Cd. حداقل غلظت قابل تحمل اینها ، از گیاهی به گیاه دیگر فرق می‌کند. و هر کدام از اینها ، علائم مسمومیت خاصی را در گیاهان نشان می‌دهند مثلا آسیب گوجه فرنگی بوسیله ید ، زرد شدن و تحلیل رفتن برگها می‌باشد. اما در مسمومیت با Al ، کاهش شدید رشد رخ می‌دهد وریشه ها، کوتاه ، ضخیم و زخمی می‌شوند و به صورت افقی درمی‌آیند.

تنظیم جذب عناصر گیاهی

  • مقدار جذب ، در گیاهان فقیر از نظر عناصر ، بیشتر از گیاهانی است که بطور نرمال تغذیه شده‌اند.

  • هر چقدر گیاه شدت رشد بیشتری داشته باشد، مقدار جذب هم بالاتر خواهد بود.

  • غلظت یک عنصر خاص ، بر مقدار جذب آن تاثیر آنچنانی نمی‌گذارد چرا که همیشه مقدار جذب با مقدار دفع در تعادل است.

  • قوی و یا ضعیف کارکردن سیستمهای حامل عناصر ، در مقدار جذب تاثیرگذار می‌باشد. مثلا گسترش سیستم یا حامل ، موجب افزایش جذب می‌گردد.


چشم اندار بحث

برای حفظ محیط زیست و منابع محدود باید با مواد غذایی گیاهی موجود اقتصادی‌تر عمل کرد یعنی با شدت بیشتری نسبت به امروز مواد معدنی را دوباره به مزرعه برگرداند و از این طریق مقدار مواد معدنی خاک را افزایش داد. چرا که کشاورزی بدون کود معدنی در اغلب موسسات ، باعث کاهش قدرت باروری خاک زیر کشت آنها شده است.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع عناصر تشکیل دهنده گیاهان | لینک ثابت


عناصر پایه ای مورد نیاز برای رشد گیاه

 


عناصر پایه ای معدنی مناسب برای رشد گیاه عبارتند از: نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، برم، کلر، آهن، منگنز، روی، مس، مولیبدن و نیکل.
علاوه بر عوامل پایه ای معدنی، عناصر سودمند (غیر الزامی) نیز در رشد گیاه نقش دارند. عناصری که میزان رشد گیاه را در بسیاری از گونه های گیاهی افزایش می دهند ولی برای کامل شدن چرخه ی حیاتی گیاه ضروری نیستند. چند عنصر سودمند شناخته شده برای رشد گیاهان عبارتند از: سیلیکون، سدیم، کبالت و سلنیوم.
سایر عناصری که به نظز می رسد چه به صورت الزامی و چه غیر الزامی برای گیاه مفید باشند شامل کروم، وانادیم و تیتانیم هستند که شواهد مستدلی مبنی بر استفاده ی گیاه از آنها وجود دارد. گروه دیگ عناصر مورد استفاده ی گیاهان را عناصر الزامی غیر معدنی تشکیل می دهند. عناصری مانند گاز یا آب که عبارتند از هیدروژن، اکسیژن و کربن.
عناصر به دست آمده از تجزیه ی گیاهان ممکن است از حد عناصر ضروری و و الزامی برای رشد آنها فراتر رود و شامل همه ی عناصری شود که گیاه برای رشد خود به آنها نیاز دارد. این عناصر ممکن است از گونه ای به گونه ی دیگر مقادیر متفاوتی داشته باشد.
بین عناصر مورد نیاز گیاهان مرزبندی هایی وجود دارد که آن عناصر را به دو دسته تقسیم می کند، دسته ی اول عناصری که به مقدار زیاد مورد استفاده ی گیاه هستند و به آنها Macronutrients گفته می شود و دسته ی دوم Micronutrient ها هستند. البته این تقسیم بندی بدان معنا نیست که عناصر دسته ی اول برای رشد گیاه مهمتر از دسته ی دوم هستند. بلکه فقط این دو دسته عنصر را از نظر کیفیت مشخص می سازد.
Macronutrient ها عبارتند از: نیتروژن، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، فسفر، گوگرد.
Micronutrient ها عبارتند از: کلر، آهن، برم، منگنز، روی، مس، مولیبدن، نیکل.
عناصر مورد نیاز گیاهان از خاک، آب و هوا تأمین می شود که در این بیان خاک از اهمیت بیشتری برخوردار است و از اینجا اهمیت پرداخت خاک و نحوه ی صحیح کود دادن نیز روشن می شود. نوعی از کودها کود کامپوست Compost است که مجموعه ای از گیاخاک و لایه های مواد آلی پوسیده می باشد. این کود اگر با نسبتهای صحیح درست شود به رشد گیاه کمک فراوانی می کند.

به طور کلی کود کامپوست کاربردهای زیر را دارد:

1- جلوگیری از آلودگی و نیز بهبود کیفیت زیستی گیاهان؛
2- کنترل بیماریهای حیوانات و گیاهان؛
3- مرتع داری؛
4- کوددهی خاکها؛
5- احیای جنگلها و زمینهای مرطوب؛
7- احیا و گسترش زیستگاه های طبیعی.

تأثیرات کود کامپوست بر رشد گیاهان:

بعضی از گیاهان مانند اوکالیپتوس در برگهای خود عناصر شیمیایی خاصی دارند که بر رشد سایر گیاهان در آن محدوده اثر منفی می گذارد. سؤالی که وجود دارد این است که آیا این ترکیبات با دادن کود کامپوست به گیاه، شکسته شده و خاصیت خود را از دست می دهند یا خیر؟
آبی که بعد از عبور از کود کامپوست به طبقات زیرین خاک می رسد (در اصطلاح «چای کامپوست») برای گیاهان مفید است.
در کشور چین کشاورزان چاله هایی به موازات هم حفر می کنند و درون آنها را با زباله های ارگانیک و پیله های غیر قابل استفاده کرم ابریشم پر می کنند. سویاهایی که در این زمینها پرورش می نمایند بسیار پر محصول هستند.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع عناصر پایه مورد نیاز گیاه | لینک ثابت


تغذیه مرکبات

اصول تغذيه مركبات:

امروزه ديگر باغداري فقط بعنوان يك شغل نيست و بصورت يك حرفه و حتي يك هنر مطرح است كه همانند يك هنرمند با استفاده ي بهينه از سرمايه و ابزار و نهاده ها بيشترين سود آوري را داشته باشد.

نحوه كاشت و عمليات نگهداري نهال مركبات شامل مراحل خاصي بوده و نياز به مهارت فراوان دارد . اما اكنون باغداران تقريباً در اين زمينه چيزي كم ندارند و هر باغدار حاوي دنيائي از اطلاعات و تجارب در زمينه كاشت مركبات است و به همين لحاظ به نظر مي رسد كه وقت آن فرا رسيده كه توجه خاصي را به تغذيه بهينه معطوف داشت.

درخت مركبات نيز همانند ساير گياهان به دو دسته از عناصر شامل ماكرو و ميكرو نياز دارد.

عناصرماكرو:

ـ ازت

اين عنصر بعنوان غذاي اصلي كه نقش عمده ي آن در رشد سبزينه اي درخت است كه سبزي و شادابي را به درخت مي دهد.كمبود اين عنصر باعث مي شود برگهاي درخت به رنگ سبزمايل به زرد تبديل شده كه اين زردي ابتدا در برگهاي مسن ظاهر مي شود .ريزش بي موقع برگ ،كم شدن محصول و كوچك شدن ميوه و ريزش ميوه قبل از رسيدگي كامل از ديگر علائم كمبود ازت مي باشد .مناسبترين كود ازته براي مركبات كود سولفات آمونيوم است كه داراي21 % ازت باشد. در خصوص تأمين ازت درخت مركبات بايد توصيه شود كه نيمي از مصرف ساليانه درخت را قبل از زمان شكوفه دهي ( بهمن ماه ) كه درخت بيشترين نياز را داردو نيم ديگر را در دو مرحله يكي وقتي كه ميوه ها شروع به رشد نموده وبه اصطلاح نخودي شده اند و مرحله بعد زمان رشد كامل ميوه به زمين داده مي شود .

بايد اين نكته را در نظر داشت كه كودهاي ازته بدليل حلال بودن در آب همواره با آب آبياري و بارندگي شسته و از ذسترس گياه خارج شده و معمولاً هرساله بايد به خاك اضافه شود.

ـ فسفر

اين عنصركه به شكل سوپر فسفات و فسفات آمونيوم در باغات مصرف مي شود،تأثير زيادي روي زودرسي ميوه دارد. مصرف آن باعث خوشرنگي ،بالارفتن كيفيت ميوه و عمل گرده‌افشاني را آسان مي‌كند.كمبود آن باعث كلفتي پوست ميوهو توخالي شدن آن مي‌شود،بطوريكه وقتي ميوه را برش مي‌زنيم حفره بزرگي در وسط ميوه مي‌بينيم . مات شدن رنگ برگها و ريزش بي موقع برگ نيز از ديگر علائم كمبود فسفر مي باشد . بهترين زمان مصرف فسفات قبل از شكوفه ‌دهي، كه در مناطق جنوب برابر با بهمن ماه مي باشد.

ـ پتاس

مصرف پتاس در مركبات باعث افزايش رشد و نمو درخت ، درشت شدن ميوه ، مقاومت به بيماريها، جلوگيري از تركيدگي پوست و كمك به خشبي شدن شاخه‌هاي جوان مي‌شود . شكل تركيدگي ميوه در چند سال اخير يكي از مشكلات بزرگ باغات جنوب است كه مصرف پتاس با مقاومتي كه در پوست ميوه ايجاد مي‌كند كه تا حد بسيار زيادي با اين مشكل مبارزه مي‌كند. با مصرف پتاس مقاومت گياه را به سرما نيز افزايش مي‌دهد . اين نوع كود بهتر است كه در اواخر زمستان قبل از شكوفه‌دهي به درخت بدهيم.

كودهاي ميكرو:

از جمله عناصر كم مصرف مورد نياز مركبات عبارتند از كلسيم ، منيزيم ، آهن ، روي ، منگنز و مس . اين عناصر هر چند كه جزء عناصر كم مصرف مي‌باشند اما همين مقدار كه حتماً بايد براي درخت تأمين شود، چون اين عناصر بسياري از عمليات حياتي گياه را تحت تأثير قرار مي‌دهد.مثلاً با كم شدن آهن، روي و منگنز برگهاي درخت رو به زردي رفته و علاوه بر كاهش محصول مقدار بار دهي به تدريج سر شاخه‌ها لخت و درخت ضعيف مي‌شود .

با مصرف كودهاي ميكرو تا حد زيادي مي‌توان پديده‌ي سال اوري را كنترل كرده و مقاومت درخت را به سرما افزايش داد.

بهترين زمان مصرف اين عناصر در زمستان و در محل ريشه‌هاي موئين گياه است و بهترآن است كه به همراه كود حيواني و به صورت چالكود زير قطره چكانها مصرف شود.

كود حيواني:

كود حيواني علاوه بر تأمين قسمت ياز نياز غذائي گياه تأثير بسيار مثبت در بهبود كيفيت خاك دارد.بيشترين تأثير كود حيواني اين است كه ساختمان فيزيكي خاك را بهبود بخشيده تا ريشه درخت بهتر بتواند تنفس كند و فضاي بهتري را جهت رشد و گسترش ريشه در اختيار داشته باشد.

يك نكته اساسي در خصوص مصرف كود حيواني اين مي باشد چون اين كود‌ها براي پوسيده شدن از ازت خاك استفاده مي‌كند،بنابراين بايد در نظر داشت كه از كودهاي كاملاً پوسيده استفاده كرد و يا اگر كود كاملاً پوسيده نشده است مقداري كود ازته براي تسهيل در پوسيده شدن كود حيواني مصرف شود.

زمان و نحوه‌ مصرف كود ها:

 

بيشترين نياز درخت به مواد غذائي زماني است كه شكوفه‌ها مي‌خواهند ظاهر شوند ،بنابراين هميشه بايد اين نكته را در نظر داشته باشيم زماني كه گياه فعاليت خود را شروع مي‌كند بايد مواد غذائي به اندازه كافي در اختيار داشته باشد و مواد غذائي در محل قرار گرفته باشد كه ريشه براحتي بتواند آن را جذب نموده و بمصرف درخت برساند.

بنابراين بهترين كار اين است كه دربهمن ماه كود هاي مورد نياز درخت اعم از ماكرو و ميكرو را با كود حيواني مخلوط و در حد نهائي سايه انداز درخت در زير قطره چكانها در اطراف درخت و درست در محلي كه ريشه‌هاي موئين فعاليت مي‌كنند (يعني 10 تا 30 سانتي‌متري سطح خاك) بصورت چالكود دفن كرده و قطره چكانها را دقيقاً روي چالكود قرار داده تا كود به راحتي در آب حل شده و در اختيار ريشه قرار بگيرد.

چنانچه عناصر ميكرو در اواخر زمستان به خاك داده نشود و گياه نياز به عناصر كم مصرف را داشته باشد، توصيه مي‌شود كه اين عناصر را به روش محلول‌پاشي و همراه با سموم شيميايي مصرف شود.

ميزان كود:

امروزه ديگر زمان آنكه يك نسخه عمومي براي سطح وسيعي از باغات پيچيده شود سر آمده است و تحت هيچ شرايطي صلاح نيست كه حتي براي دو باغ همجوار نيز مقدار واحدي توصيه شود. انجام يك آزمايش خاك و برگ مي‌تواند بطور صحيح مقدار مواد و عناصر موجود درخاك و برگ را مشخص نموده و با مقايسه اين دو نياز واقعي درخت را مشخص نمود.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع تغذیه مرکبات | لینک ثابت


گلخانه کشاورزی



جهت گلخانه ها



 


 

 


 

 


 


 

 اسکلت
گلخانه سایه ایجاد می کند و با توجه به زاویه تابش این سایه ها متفاوت است
لزوم توجه به این امر بویژه در تولید زمستانه حائز اهمیت است چرا که
تغییرات اندکی دردرصد نور رسیده به گیاهان می تواند نقش بسزایی در کمیت و
کیفیت تولید داشته باشد .موقعیت گلخانه باید به صورتی باشد که بیشترین
مقدار نور را دریافت نماید. اولین انتخاب برای موقعیت گلخانه به صورت نمای
جنوبی یا جنوب شرقی می باشد. نور تمام روز بهترین شرایط را برای گیاه
فراهم می کند. البته نور تابیده شده ازجانب شرق، به هنگام صبح، برای
گیاهان کافی می باشد. نور صبح بیشترین مطلوبیت را داراست، زیرا که به
گیاهان اجازه داده می شود که فرایند تولید غذا را زودتر آغاز نمایند.واین
موضوع منجر به حداکثر رشد می شود. بالطبع انتخابهای بعدی، نمای جنوب غربی
و نمای غربی می باشد؛ چرا که دریافت نور دیرتر صورت می گیرد. نمای شمالی
کمترین مطلوبیت را دارد و فقط برای گیاهانی که نور کمی احتیاج دارند مناسب
می باشد .
درختان برگ ریز مانند افرا و بلوط می توانند به طور مؤثری
از نور شدید بعد ازظهر تابستانی با ایجاد سایه بکاهند. البته باید توجه
داشت که درختان در هنگام صبح، بر روی گلخانه سایه نیاندازند. این درختان
در زمستان اجازه می دهند که نور کافی به گلخانه برسد؛ چرا که در پاییز
برگهای خود را از دست می دهند.

اسکلت
گلخانه ها سایه ایجاد می کند که اندازه سایه ها به زاویه تابش نور خورشید
و فصل سال بستگی دارد. تأثیر سایه بر رشد گیاه در زمستان (زمانیکه اغلب
شدت نور خورشید کم است) بسیار زیاد می باشد.


 

گلخانه های تک واحدی که در عرض های بالاتر از 40° شمالی واقعند باید در امتداد شرق به غرب ساخته شوند تا بتوانند نور آفتاب زمستانی که زاویه تابشی پائینی دارد را به نحو مناسب دریافت کنند. در عرضهای پائینتر از 40° شمالی امتداد گلخانه ها باید شمالی ـ جنوبی باشد زیرا زاویه تابش نور خورشید به مراتب بیشتر است. گلخانه هایی که در امتداد طولشان به هم متصلند، در تمامی عرضهای جغرافیایی باید در جهت شمال به جنوب باشند تا بتوانند اثر سایه را درقسمت شمالی گلخانه کاهش دهند. جهت شمال به جنوب باعث می شود که ساقه در طول روز در عرض کف گلخانه حرکت کند. درحالیکه در جهت غرب به شرق این امر ممکن نیست.


 

ال جی ماریس در انگلستان محاسباتی را در عرض جغرافیایی 50° شمالی انجام داده است. این محاسبات تأکید می کند که امتداد یک گلخانه تک واحدی باید از شرق به غرب باشد. زیرا تفاوت شدت نور بدلیل این که در طول تابستان که زاویه تابش نور خورشید زیاد است، کم میباشد و این تفاوت در زمستان یعنی زمانی که شدت نور موضوع مهمی بشمار می رود بسیار بیشتر است.


 


















جهت

وسط تابستان

وسط زمستان

شمال ـ جنوب

64

48

غرب ـ شرق

66

78


 

جریان هوا در گلخانه


گردش
هوا در گلخانه ضروری است. وقتی که یک گیاه در معرض جریان هوای تازه درخارج
از گلخانه باشد، هوای تازه در نزدیکی برگها تأمین شده و گیاه می تواند
اکسیژن پس داده و از دی اکسید کربن تازه استفاده نماید. جریان هوا همچنین
به پایین نگه داشتن رطوبت نسبی و کنترل دما در گلخانه کمک می نماید .
گلخانه های تجاری به همه نیازمندی های اشاره شده در بالا و حتی بیشتر از
آن وابسته اند. در یک گلخانه تجاری هدف اصلی سود دهی است؛ برای رسیدن به
این هدف، گلخانه باید از لحاظ تأمین شرایط محیطی مطلوب کارآمد باشد. نور و
دمای گلخانه باید به طور سخت و جدی کنترل شود. اخیراً کامپیوترها برای
چنین کنترل هایی به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته اند. همچنین وجود
گازهای سمی و گرد و غبار در گلخانه ممکن است یک مشکل جدی باشد. این گازها
شامل مونو اکسید کربن، اکسید نیتروژن و دی اکسید نیتروژن می باشند؛ که
ممکن است از وسایل حرارتی متصاعد شوند .


کنترل شرایط محیطی گلخانه


فعالیتهای
شیمیایی صورت گرفته در فرآیند فتوسنتز گیاهان، مستقیماً متأثر از شرایط
محیطی می باشد. فتوسنتز به عواملی مانند دما، شدت نور و وجود آب و مواد
غذایی وابسته است. تنفس گیاه نسبت به دما ی محیطی متفاوت می باشد .محدوده
دمایی توصیه شده برای بیشتر گیاهان گلخانه ای که منجر به بالاترین بازده
فتوسنتزی می شود، چیزی بین 50 تا 85 درجه فارنهایت می باشد. بنابراین بدون
توجه به اینکه گلخانه برای چه کاری مورد استفاده قرار می گیرد، باید محیط
آن کنترل شده باشد؛ این کار برای سلامت گیاهان گلخانه ضروری می باشد.


درجه حرارت در گلخانه ها


تنظیم
درجه حرارت در گلخانه­ها شرط اولیه برای رشد و نمو بسیاری از گیاهان است.
نیاز گیاهان به درجه حرارت دامنه­های مختلفی دارد. بعضی از گیاهان درجه
حرارت­های بالاتری نیاز دارند مثل گیاهان مناطق گرمسیری. بعضی دیگر در
درجه حرارت­های کمتر از 20 درجه سانتیگراد هم بخوبی رشد و نمو می­کنند،
مانند گیاهانی که از مناطق سردسیری منقل شده‌اند نظیر پامچال که در
جنگل‌های شمال دیده می‌شود.
اما چگونگی تنظیم درجه حرارت در
گلخانه­ها بستگی به سیستم گرمایی دارد. انواع بخاری‌ها یا سیستم‌های گازی
و ... می‌توانند مورد استفاده قرار بگیرند. سیستم های حرارتی باید توان
توزیع یکنواخت دما راداشته باشند و فاقد اثرات زیست محیطی باشند. دمای
روزانه و شبانه توصیه شده برای چند محصول متداول گلخانه ای؛
محصول دمای شبانه ( F) دمای روزانه ( F)
گوجه فرنگی 66-60 80-70
کاهو 55 78-70
خیار 65 80
فلفل 62 80-70
گل داودی 63-62 80-75
گل شمعدانی 60-55 75-70


نیاز نوری گیاهان



همه
گیاهان به یک اندازه به نور نیازمند نیستند. بعضی از گیاهان نیاز به نور
فراوانی دارند و بعضی دیگر به نور کمتری نیاز دارند.گیاهان از نظر نیاز
نوری به سه گروه تقسیم می شوند.
گیاهان روز بلندLDP: Long Day Plants
برای به گل رفتن بین 10 تا 14 ساعت به نور نیاز دارند، مانند گیاهان فصلی
تابستانه نظیر آحار، اطلسی، ناز و میمون.
گیاهان روز کوتاه SDP:
Short Day Plants برای به گل رفتن نیاز نوری کمتر از 12 ساعت دارند. که در
نقطه مقابل گیاهان روز بلند قرار می‌گیرند، مثل گل داودی.
گیاهان بی
تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants برای نگهداری در منزل بسیار
مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا یا بگونیا که حساسیتی نسبت به طول روز
ندارند و در تمام طول سال گل دارند.


آبیاری گلخانه ها




تأ­مین
رطوبت یکی از پارامترهای مهم برای رشد و نمو گیاهان است، البته باید
نیازهای رطوبتی گیاهان را بشناسیم. بعد از شناخت نیاز رطوبتی گیاهان،
آن‌ها را در گلخانه­های خاص خود جایگزین می­کنیم یعنی همه گیاهان در یک
نوع گلخانه نگهداری نمی‌شوند. در سطوح تخصصی و بزرگ، هر گلخانه برای یک
محصول و یا تعدادی محصول مشابه با نیاز­های یکسان در نظر گرفته
می‌شود.انواع روش های آبیاری به طور خلاصه به شرح زیر است.
آبیاری
سطحی(ثقلی) سیستم های آبیاری سطحی راندمان پایینی داشته و اتلاف آب در آن
بالا است.در عین حال باعث شستشوی املاح افزایش رشد علف های هرز و بروز
انواع بیماری های قارچی و انگلی و پوسیدگی می شود.این سیستم ها به صورت
آبیاری کرتی و نواری اجرا می گردد.
آبیاری تحت فشار
1- آبیاری
بارانی :هدف از آبیاری بارانی توزیع یکنواخت آب برای تمام گیاهان و کاهش
دمای محیط و افزایش رطوبت است.راندمان مصرف آب 75در صد است.هزینه اولیه
زیاد از معایب این سیستم است.
2- آبیاری قطره ای :در این روش
آب،کودهای شیمیاییو سایر مواد مورد نیاز گیاه به صورت محلول توسط قطره
چکان های نصب شده روی لوله های جانبی در اختیار گیاه قرار می گیرد.راندمان
مصرف آب 90 در صد است و چون قطره چکان ها در کنار بوته یا ساقه گیاه قرار
می گیرند امکان رشد و توسعه علف های هرز از بین می رود.


گاز کربنیک در گلخانه­ها

کاربرد
Co2 تقریباً معادل استفاده از مواد غذایی، کاربرد پیدا کرده است. در کشور
ما که گیاهان از لحاظ نوری در وضعیت مناسبی قرار دارند می‌توان با بالا
بردن مصرف Co2 راندمان محصول را نیز بالاتر برد.وجود Co2برای انجام عمل
فتوسنتز ضروری است. این واکنش شیمیایی منجر به تولید محصول سبز می­شود .
در این واکنشCo2 عامل بسیار مهمی تلقی می­شود.سالهای زیادی است که به
منابع غنی سازی دی اکسید کربن در گلخانه ها، برای افزایش رشد و تولید
گیاهان پی برده شده است. دی اکسید کربن یکی از ضروری ترین اجزاء فتوسنتز
می باشد.فتوسنتز یک فرآیند شیمیایی است که انرژی نور خورشید را برای تبدیل
دی اکسید کربن و آب به مواد قندی در گیاهان سبز مورد استفاده قرار می دهد؛
سپس این مواد قندی در خلال تنفس گیاه برای رشد آن مورد استفاده قرار می
گیرند. اختلاف بین نرخ فتوسنتز و تنفس، مبنایی برای میزان انباشتگی ماده
خشک در گیاهان می باشد. در تولید گلخانه ای، هدف همه پرورش دهندگان،
افزایش ماده خشک و بهینه سازی اقتصادی محصولات می باشد. دی اکسید کربن با
توجه به بهبود رشد گیاهان، باروری محصولات راافزایش می دهد. بعضی از
مواردی که باروری محصولات به وسیله غنی سازی دی اکسید کربن افزایش داده می
شود عبارتند از : گلدهی قبل از موعد ،بازده میوه دهی بالاتر،کاهش جوانه
های ناقص در گلها،بهبود استحکام ساقه گیاه و اندازة گل.بنابراین پرورش
دهندگان گل و گیاه باید دی اکسید کربن را به عنوان یک مادة مغذی در نظر
بگیرند.

زهکشی گلخانه

از موارد مهمی که در احداث
یک گلخانه توجه به زهکشی گلخانه است . در مناطقی با زمینهای دارای بافت
سخت و با لایه تحت الارض غیر قابل نفوذ با قرار دادن لوله های سفالی منفذ
دار زیربسترها و یا به طرق ابتکاری دیگر تمهیدات لازم را در جهت بهبود
زهکشی می اندیشند

بادکشن

در مناطق باد خیز ردیفی
از درختان و یا یک مانع طبیعی مثل تپه برای کاهش خسارت باد استفاده می شود
. حداقل فاصله درختان از گلخانه در شرق و غرب بایستی حدود 5/2 برابر
ارتفاع درختان باشد . این فاصله در قسمت جنوبی بیش از یک ارتفاع درختان
است .

انواع پوششهای گلخانه ای

شیشه


تا
قبل از سال 1950 فقط گلخانه های شیشه ای وجود داشت امروزه این گلخانه
هاپرهزینه ترین نوع گلخانه محسوب می گردد .چون مصرف سوخت در این گلخانه ها
بالاست ، نیاز به اسکلت های محکم دارند . بسته به پهنای گلخانه از
اسکلتهای مختلفی می توان برای بنای آن استفاده نمود . در پهنای کمتر از 6
متر اسکلت چوبی بدون نیاز به ستونهای میانی قابل استفاده است . برای
گلخانه هایی با پهنای تا حدود 12 متر اسکلت لوله ای بدون نیاز به ستون های
عمودی وسط قابل کاربرد هستند ولی بایستی برای استحکام به قاب پنجره ها
متصل شوند .

پوششهای پلاستیکی

پوششهای پلاستیکی
می تواند از جنس پلی استر ، پلیوینل کلراید (P.V.C) پلی وینل
فلوراید(P.V.F) باشد . از مزایای این پوششها عدم نیاز به اسکلتهای سنگین
وکاهش هزینه گرم کردن تا حدود 40% نسبت به گلخانه های
شیشه ای یک
لایه است . امروزه گلخانه های پلاستیکی درصد بالایی از گلخانه های دنیا را
به خود اختصاص می دهند . ولی در اروپای شرقی محبوبیت چندانی ندارد .عیب
پوششهای پلاستیکی دوام کم آنهاست چرا که اشعه ماورای بنفش خورشید باعث
شکنندگی و تیرگی پلاستیک می شود . اغلب پوششهای پلاستیکی از نوع پلیاتیلن
بوده که معمولاً به ماده مفاوم کننده در مقابل UV( اشعه ماورای بنفش )
آمیخته شده اند که در این صورت طول عمر آنها تا حدود 3 سال قابل افزایش
است . همچنین عیب دیگر این پوششها این است که در زمستان اگر هوای گلخانه
سردتر بوده و با برخورد هوای مرطوب داخل گلخانه قطرات بخار آب بر روی آنها
تشکژل می گردد که با پیوستن به هم بزرگ شده و با چکیدن قطرات بر سطح برگها
باعث بالا رفتن رطوبت سطح برگ و ایجاد بیماری های قارچی می گردند و از
طرفی با ریزش قطرات بر کف گلخانه ها باعث افزایش رطوبت بسترخاکها و کاهش
میزان اکسیژن خاک می شوند . که تداوم این امر می تواند منجر به کاهش جذب
عناصر غذایی و کاهش رشد عمومی گیاه شود . راه حل این مشکل استفاده از
اسپری محلول مواد شوینده در آب است که بر روی سطح داخلی پوشش می پاشند که
البته این مواد خیلی زود پاک می شوند . حسن این کار جلوگیری از بزرگ شدن
قطرات است . امروزه در کشورهای پیشرفته پلی اتیلن و سایر پوششهای پلاستیک
را به مواد نگهدارنده نور مادون قرمز (IR) آمیخته می کنند که تلفات دمای
گلخانه را در شب 15 تا 25 درصد کاهش می دهند .
PVF نیز یکنوع پوشش
پلاستیکی جدید است که تا ده سال دوام داشته و واکنش آن نسبت به نور و قیمت
آن تقریباً معادل شیشه است . پوششهای دوبل پلاستیکی نیز کاهش هزینه سوخت
تا یک سوم نقش موثری دارند . انجام پوششهای دولایه در اسکلت های سوله ای
که ستون کمتری دارند راحت تر است . فاصله بین دولایه پایینی از 10-25/1
سانتی متر کمتر یا بیشتر نباشد.گلخانه های نیمه استوانه ای برای پوششهای
دولایه ای مناسب می باشند .میزان کشیدگی پلاستیک بسیار مهم است . هنگامی
که در یک روز سرد نصب شود می بایست آن را محکم کشید و در روز گرم کمتر
کشیده شود با در هوای سرد منقبض و پاره نگردد . امروزه اکثر گلخانه های
جدید در آمریکا چه به صورت دایم و یا موقت با پوششهای پلاستیکی ساخته می
شوند.

سکوها و بسترهای کشت




سکو
بخشی از فضای گلخانه است جایگاهی است برای قرار گرفتن گلدان ها یا کشت
گیاهان در بستر های بالا تر از سطح زمین همانگونه که از نام آن پیدا است ،
سکوها همواره در سطحی بالاتر از کف گلخانه ها قرار می گیرند . این عمل ضمن
جلوگیری از گسترش عوامل آلوده کننده و بیماری زای گیاهی به تهویه بهتر و
گرم شدن زودتر بستر کمک می کند . انتخاب شکل سکوها و مواد سازنده آنها به
نوع گیاه ، گلخانه و سلیقه سازنده بستگی دارد . به طور کلی ویژگی های یک
سکوی خوب عبارت است از:
الف _ از زهکشی مطلوبی برخوردار باشند .
ب_ پهنای آن طوری باشد که کارگران به آسانی به مرکز سکو دسترسی داشته باشند .
ج_ طوری نصب شده باشد که حداکثر نور را جذب کنند .
کارکردن
با سکوها برای قرار دادن گلدان ها به کارگران این امکان را می دهد که بدون
خم شدن کار خود را انجام دهند در صورتی که سکوها برای کشت گیاهان استفاده
بهتر است 30-15 سانتیمتر عمق داشته و از زهکشی مناسبی برخوردار باشد .
ارتفاع سکوها از سطح زمین می بایست به گونه ای باشد که اقدامات داشت با
تسلط کارگر بر محصول امکانپذیر باشد که این امر به نوع محصول بستگی دارد .
سکوها را می توان از جنس آلومینیوم ، ایرانیت ، الوار چوبی و یا مواد بتنی
ساخت . آلومینیوم عمری طولانی دارد ولی گران قیمت است و چوب ارزان بوده
ولی عمر کوتاهی دارد و احتمال پوسیدگی آن نیز زیاد است و همچنین عوامل
بیماری زا نیز در آن نفوذ می کنند .
نحوه قرار گرفتن سکوها
بایستی
سکوها را طوری نصب نمود که از حداکثر فضای گلخانه ای برای پرورش گیاهان
استفاده شود . تعداد و عرض راهروها بستگی به نحوه استفاده از آنها و نوع
محصول دارد .
ارتفاع سکوهای کشت 90-80 سانتیمتر است . پهنای سکوهای
مجاور دیواره ها حدود 90سانتیمتر و پهنای سکوهای میانی که از دو طرف قابل
دسترسی است حداکثر میبایست 180 سانتی متر باشد . سکوهای کشت گیاهان گلدانی
نبایست دیواره داشته باشد و کف سکوها تا حد ممکن بایستی منفذدار باشد .
تخته های چوبی سوراخدار به همراه تورسیمی محکم برای ساختن کف سکوها
مناسبند .
در روش نوین به منظور استفاده موثر از حداکثر فضای گلخانه
از سکوی متحرک استفاده می کنند . این سیستم فضای تولید را تا بیش از 90%
مساحت گلخانه افزایش می دهد . راهروها توسط سکوهای متحرک اشغال شده که با
حرکت سکو راهرو از یک سمت باز می شود و از طرف دیگر بسته می شود .
سکوها و بسترهای زمینی گلهای بریده
گلهای
بریده را در شرایط گلخانه ای به هر دو شکل بسترهای سکوئی و زمینی کشت می
کنند . گیاهانی مثل گل داوودی و میمون را می توان بر روی سکوها کشت نمود .
ولی این سکوها بایستی نزدیک زمین قرار گیرند تا عملیات حذف جوانه ها ،
محلول پاشی و برداشت امکان پذیر باشد ، میخک را نیز به علت حساسیت به
بیماری پژمردگی باکتریایی برروی سکوهای کوتاه پرورش می دهند .
ضد
عفونی کردن خاک سکوها راحت تر و موفقیت آمیز تر از بسترهای زمینی است .
بسترهای زمینی باید به گونه ای باشند که خاک اطراف ریشه را از قسمتهای
دیگر مجزا کنند . بتون برای بسترهای زمینی مناسب است .

تجهیزات و ادوات مورد نیاز در گلخانه ها



از تجهیزات و ادوات مورد نیاز گلخانه میتوان به سیستم گرمایشی, سرمایشی, ژنراتور و....... اشاره نمود.
الف- انواع سیستم گرمایشی:
1-سیستم مرکزی:سیستم شوفاژ(برای گلخانه های بالای 4/.هکتار) در این سیستم از بخار آب یا آب داغ استفاده می شود.

2-سیستم موضعی: بخاري


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه کشاورزی | لینک ثابت


اهميت گياهان گلخانه ای


مقدمه


ايران به دليل شرايط خاص آب و هوايي و محدوديت هاي منابع آبي از جمله كشور هاي است كه نياز به تجديد نظر اساسي در ساختار نظام كشت بوده و در اين راستا توسعه كشت گلخانه اي مي تواند به عنوان يك راهكار مناسب مطرح باشد كه هم اكنون مورد توجه قرار گرفته است .


آنچه در اين ارتباط مي توناد مهم باشد تغيير نگرشي است كه نسبت به اين نوع سيستم كاشت مطرح بوده و بايد اين باور ايجاد شود كه سيستم كشت گلخانه اي تفاوت اساسي با سيستم كشت سنتي داشته و علاوه بر تجربه نيازمند داشتن دانش گلخانه داري مي باشد كه در اين راستا . توجه به سبزيجات گلخانه اي از اهميت خاصي بر خوردار است .





شرايط اقليمي ايران از نظر محدوديت منابع آب شيرين , فراواني آب شيرين , موقعيت آب و هوايي گوناگون و ... بهره گيري از اين منابع را در برنامه ريزي كشور ايران قرار ميدهد . كشت گياهان در گلخانه به آب و زمين كمتري احتياج دارد . اما كار بيشتري مي طلبد . د حال با آموزش دادن نيرويي كار مي توان از فضاي كم گلخانه چندين برابر فضاي آزاد را برداشت كرد . زيرا در محيط گلخانه كاشت و برداشت در تمام طول سال امكان پذير بوده و در فصولي از سال كه محصولات در فضاي آزاد غير قابل كشت نيستند اين امكان را فضاي گلخانه به وجود مي اورد كه گياهان در غير فصل خود پرورش يافته و محصولات گلخانه با كيفيت بهتر نسبت به كشت در زمين باز توليد و به بازار عرضه مي شود .





بر اساس آمار وزارت جهاد كشاورزي سبزي هاي گلخانه اي مساحتي حدود 1500هكتار را تشكيل مي دهند . البته اين مساحت هم اكنون دو برابر شده است . اگر در هر هكتار از اين گلخانه ها حدود 200 تن محصول توليد شود تقريبا كل توليد 300 هزار تن خواهد بود كه اگر قيكت هر كيلو گرم آن حدود 200 فرض شود رقمي حدود 60 ميليلرد تومان مي شود كه مي تواند اهميت زيادي در اقتصاد كشور داشته باشد . البته با افزايش رو به افزون زير كشت محصولات گلخانه اي رقم بدست آمده بيشتر و رو به افزايش است .


اگر كليه عمليات كاشت تا برداشت طبق اصول و برنامه ريزي صحيح صورت گيرد سود قابل توجهي عايد كشاورزان خواهد شد كه به عنوان مثال اگر گلخانه اي به مساحت 1000 متر مربع داشته باشيم و بخواهيم خيار كشت كنيم و اگر 3000 بوته خيار كشت شده باشد و هر بوته بطور متوسط پنج كيلو گرم خيار توليد كند در مجموع 15000گيلو گرم خيار توليد مي شود كه اگر سه بار كشت در سال داشته باشيم و با احتساب قيمت 200 براي هر كيلويي آن در آمد كل فروش محصول در يك سال مبلغ 000/000/9 تومان خواهد بود . كه دستيابي به چنين رقمي در هوايي آزاد تقريبا غير ممكن است .


روش هاي معمول كشت در هواي آزاد بر اساس مساعد بودن شرايط محيط صورت مي گيرد معمولا در اكثر مناطق كشور كاشت در بهار و برداشت در اواخر تابستان و در صورت مساعد بودن هوا تا اوايل پاييز به طول مي انجامد در روش هاي معمول كشت تمامي عمليات كاشت تا برداشت تابع شرايط محيطي است .


در صورتي كه بخواهيم توليد خارج از فصل داشته باشيم بايد با به كار گيريي روش هايي عوامل محيطي مناسب رشد گياه (دما . رطوبت نسبي و نور ) را تحت كنترل داشته باشيم . كه براي اين منظور از گلخانه greenhouseاستفاده مي كنيم .


استفاده از گلخانه به منظور توليد خارج از فصل سبزي هاي گلخا نه اي انجام مي شود و اهميت به سزايي در علوم باغباني دارد .


اهداف كشت گلخانه اي :


توليد محصول در محلي كه در آن محصول توليد نمي شود.


تولد در زماني كه كشت محصول در هواي آزاد غير ممكن است .


افزايش عملكرد – افزايش كيفيت محصول


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


چگونه گلخانه بسازیم؟



مقدمه

یک گلخانه ، وسیله‌ای برای تغییر محیط اطراف گیاهان و بهبود شرایط رشد می‌باشد. گلخانه‌ها در چند مورد قابل استفاده‌اند. بعضی از گلخانه‌ها برای عملیات سالیانه مورد استفاده قرار می‌گیرند، در حالیک ه بعضی از آنها فقط برای پرورش گیاهان در فصلهای بهار و پاییز ساخته می‌شوند. در بعضی از شرایط آب و هوایی ، برای پرورش تعدادی از گیاهان در تابستان (مانند گوجه فرنگی) ، که در شرایط بیرون قابل کشت نیستند، گلخانه مورد نیاز می‌باشد.




ساختمان گلخانه

هزینه ساخت گلخانه بطور کلی به اندازه و ماده پوشش دهنده آن بستگی دارد. ساخت گلخانه با پوشش شیشه‌ای و قاب فلزی معمولا بیشترین هزینه را داراست. پوششهای دیگر مانند فایبرگلاس ، اکریلیک و پلی کربنات دارای هزینه متوسطی می‌باشند. پوشش پلی اتیلن با قاب چوبی دارای کمترین هزینه است. تجهیزات حرارتی و تهویه نیز هزینه‌ای با توجه به ساختمان گلخانه و اندازه آن دارند.

ساخت گلخانه‌های خورشیدی نیز امکان‌پذیر است اما به مهندسی خاصی نیازمند می‌باشد. اسکلت یا قاب گلخانه از فلز یا چوب ساخته می‌شود. فضای بین لایه‌های پوششی را می‌توان برای کمک به مقاومت در برابر وزش باد خالی از هوا نمود. گلخانه با اسکلت چوبی به آسانی ساخته می‌شود و انتخاب مناسبی برای سازنده است.
گرمایش

محیط گلخانه معمولا بوسیله هوای داغ ، آب داغ یا بخار گرم می‌شود. گاهی اوقات گرما به صورت تکمیلی توسط گرمکن‌های الکتریکی تامین می‌شود. انتخاب منبع حرارتی باید با توجه به هزینه اولیه تجهیزات و هزینه عملیاتی انجام گیرد. گرمکن‌های الکتریکی هزینه اولیه کمی داشته اما معمولا هزینه عملیاتی بسیار بالایی دارند. گرمایش بوسیله آب داغ یا بخار از لحاظ هزینه نصب گران است، اما هزینه عملیاتی کمی دارد. گرمایش بوسیله هوای داغ با استفاده از گاز طبیعی یا نفت به عنوان سوخت بطور گسترده‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد.

زغال سنگ و چوب هم می‌تواند به عنوان سوخت مورد استفاده قرار گیرد. البته هر کدام به مدیریت دقیقی نیازمند است. هر نوع گرمکن احتراقی برای جلوگیری از انباشت گازهای نامطلوب ، که موجب از بین رفتن گیاهان می‌شود، دریچه‌ای به خارج گلخانه داشته باشد. بهترین گرمایش در حالتی انجام می‌شود که از کف صورت گیرد، چرا که بطور طبیعی هوای گرم به سمت بالا می‌رود. گیاهان اغلب دارای دمای مخصوص متوسطی برای رشد ایده‌آل می‌باشند. دمای شبانه دارای بیشترین اهمیت است. با این وجود دمای روزانه بالا می‌تواند موجب از بین رفتن محصولات گلخانه شود.
دی‌اکسید کربن و نور

دی اکسید کربن و نور برای رشد گیاهان ضروری می‌باشد. صبحگاهان با بالا آمدن آفتاب ، گیاهان فتوسنتز را آغاز می‌نمایند. میزان دی‌اکسید کربن در گلخانه ، به واسطه مصرف توسط گیاهان ، کاهش می‌یابد. با تجدید هوا می‌توان میزان دی‌اکسید کربن را به اندازه میزان آن در محیط بیرون بالا برد. از آنجا که دی‌اکسید کربن و نور در فرآیند فتوسنتز مکمل یکدیگر هستند، با تامین روشنایی تکمیلی و تزریق دی‌اکسید کربن می‌توان بازده سبزیجات و گلدهی محصولات را افزایش داد. دی‌اکسید کربن مایع ، یخ خشک و احتراق سوختهای بدون سولفور می‌تواند به عنوان منابع تامین دی‌اکسید کربن مورد استفاده قرار گیرد. شدت ، استمرار و پخش طیفی نور مرئی برای رشد گیاه ، مهم و حیاتی است. نور مورد نیاز معمولا توسط خورشید تامین می‌شود، مگر اینکه گلخانه در فصل زمستان فعال باشد.




کنترل شرایط محیطی گلخانه

فعالیتهای شیمیایی صورت گرفته در فرآیند فتوسنتز گیاهان ، مستقیما متاثر از شرایط محیطی می‌باشد. فتوسنتز به عواملی مانند دما ، شدت نور و وجود آب و مواد غذایی وابسته است. تنفس گیاه نسبت به دما حساس می‌باشد. محدوده دمایی توصیه شده برای بیشتر گیاهان گلخانه‌ای که منجر به بالاترین بازده فتوسنتزی می‌شود، چیزی بین 50 تا 85 درجه فارنهایت می‌باشد. بنابراین بدون توجه به اینکه گلخانه برای چه کاری مورد استفاده قرار می‌گیرد، باید محیط آن کنترل شده باشد. این کار برای سلامت گیاهان گلخانه ضروری می‌باشد.
دما

دمای مناسب برای گلخانه توسط انروی حاصل از تابش خورشید فراهم می‌شود و در صورتی که این انروی کافی نباشد دما بوسیله حرارت تکمیلی تامین می‌گردد. گیاهان مختلف به محدوده دمایی متفاوتی نیاز دارند. برای مثال گیاهان گرمسیری به محدوده دمایی 70 تا 80 درجه فارنهایت نیازمند می‌باشند. دمای داخل گلخانه باید در روز در دمای موردنظر ثابت بماند؛ و درشب 10 درجه فارنهایت پایینتر باشد. چهار روش برای ثابت نگه داشتن دما در حد مطلوب وجود دارد:


جلوگیری از اتلاف حرارت
ذخیره گرما
اضافه کردن حرارت
خارج کردن حرارت اضافی
دما ، مهمترین فاکتور محیطی در نزد کشاورزان می‌باشد. تنظیم کردن دما ، تاثیر مستقیمی بر روی رطوبت نسبی و سطح دی‌اکسید کربن دارد. تهویه می‌تواند بیشتر یا همه کنترل دمای مورد نیاز برای گلخانه‌های کوچک فصلی را به انجام برساند. گلخانه‌های بزرگتر ممکن است به فن‌های الکتریکی (برای خنک کردن گلخانه در تابستان) و سیستمهای حرارتی برای شبهای سرد نیازمند باشند. با توجه به آنچه گفته شد، اغلب گیاهان دارای دمای مخصوص متوسطی برای رشد ایده‌آل می‌باشند.
رطوبت نسبی

رطوبت نسبی مقیاسی از مقدار آب موجود در هوا در یک دمای داده شده می‌باشد. میزان تنفس گیاهان متاثر از رطوبت نسبی هوای اطراف می‌باشد؛ زیرا که رطوبت نسبی ، اختلاف فشار بخار بین سطح برگ ها و هوای اطراف را تعیین می‌کند. رطوبت نسبی بین 25 تا 80 درصد ، تاثیر ناسازگاری برروی رشد اکثر گیاهان ندارد. رطوبت نسبی خارج از این محدوده می‌تواند مانع تنفس گیاه شده و به گسترش بیماریها کمک نماید. در ضمن رطوبت نسبی بالا موجب افزایش بیماریهای برگی در گلخانه می‌شود. رطوبت نسبی هوای داخل گلخانه بوسیله دمای سطوح داخلی تعیین می‌شود. کاهش جریان هوا و نیز کم شدن نرخ تعویض هوا ، منجر به افزایش رطوبت نسبی می‌شود.

یک گلخانه‌دار که دارای گلخانه‌ای کاملا بسته با پوشش دو لایه‌ای می‌باشد؛ باید از وجود امکانات تهویه کافی ، که برای کنترل رطوبت نسبی و نیز حداکثر دما لازم است، مطمئن باشد. رطوبت نسبی ایده‌آل برای گلخانه چیزی بین 50 تا 60 درصد است. اگر رطوبت نسبی خیلی بالا باشد، شرایط برای حمله بیماریها به گیاهان فراهم می‌شود. اگر رطوبت نسبی خیلی پایین باشد، گیاهان از تنش آبی در رنج خواهند بود. رطوبت نسبی را می‌توان با آبیاری کردن در صبح و بیرون راندن هوای مرطوب کنترل نمود. باید توجه داشت که هرگز نباید آبیاری را بعد از ظهر انجام داد.




جریان هوا در گلخانه

گردش هوا در گلخانه ضروری است. وقتی که یک گیاه در معرض جریان هوای تازه خارج از گلخانه باشد، هوای تازه در نزدیکی برگها تامین شده و گیاه می‌تواند اکسیژن پس داده و از دی‌اکسید کربن تازه استفاده نماید. جریان هوا همچنین به پایین نگه داشتن رطوبت نسبی و کنترل دما در گلخانه کمک می‌نماید.
چشم انداز بحث

گلخانه‌های تجاری به همه نیازمندیهای اشاره شده در بالا و حتی بیشتر از آن وابسته‌اند. در یک گلخانه تجاری هدف اصلی سود دهی است، برای رسیدن به این هدف ، گلخانه باید از لحاظ تآمین شرایط محیطی مطلوب کارآمد باشد. نور و دمای گلخانه باید بطور سخت و جدی کنترل شود. اخیرا کامپیوترها برای چنین کنترلهایی بطور گسترده مورد استفاده قرار گرفته‌اند. همچنین وجود 'گاز های سمی و گرد و غبار در گلخانه ممکن است یک مشکل جدی باشد. این گازها شامل مونو‌اکسید کربن ، اکسید نیتروژن و دی‌اکسید نیتروژن می‌باشند،‌ که ممکن است از وسایل حرارتی متصاعد شوند.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


ساخت گلخانه

جهت گلخانه ها

اسکلت گلخانه سایه ایجاد می کند و با توجه به زاویه تابش این سایه ها متفاوت است لزوم توجه به این امر بویژه در تولید زمستانه حائز اهمیت است چرا که تغییرات اندکی دردرصد نور رسیده به گیاهان می تواند نقش بسزایی در کمیت و کیفیت تولید داشته باشد .موقعیت گلخانه باید به صورتی باشد که بیشترین مقدار نور را دریافت نماید. اولین انتخاب برای موقعیت گلخانه به صورت نمای جنوبی یا جنوب شرقی می باشد. نور تمام روز بهترین شرایط را برای گیاه فراهم می کند. البته نور تابیده شده ازجانب شرق، به هنگام صبح، برای گیاهان کافی می باشد. نور صبح بیشترین مطلوبیت را داراست، زیرا که به گیاهان اجازه داده می شود که فرایند تولید غذا را زودتر آغاز نمایند.واین موضوع منجر به حداکثر رشد می شود. بالطبع انتخابهای بعدی، نمای جنوب غربی و نمای غربی می باشد؛ چرا که دریافت نور دیرتر صورت می گیرد. نمای شمالی کمترین مطلوبیت را دارد و فقط برای گیاهانی که نور کمی احتیاج دارند مناسب می باشد .
درختان برگ ریز مانند افرا و بلوط می توانند به طور مؤثری از نور شدید بعد ازظهر تابستانی با ایجاد سایه بکاهند. البته باید توجه داشت که درختان در هنگام صبح، بر روی گلخانه سایه نیاندازند. این درختان در زمستان اجازه می دهند که نور کافی به گلخانه برسد؛ چرا که در پاییز برگهای خود را از دست می دهند.

اسکلت گلخانه ها سایه ایجاد می کند که اندازه سایه ها به زاویه تابش نور خورشید و فصل سال بستگی دارد. تأثیر سایه بر رشد گیاه در زمستان (زمانیکه اغلب شدت نور خورشید کم است) بسیار زیاد می باشد.

گلخانه های تک واحدی که در عرض های بالاتر از 40° شمالی واقعند باید در امتداد شرق به غرب ساخته شوند تا بتوانند نور آفتاب زمستانی که زاویه تابشی پائینی دارد را به نحو مناسب دریافت کنند. در عرضهای پائینتر از 40° شمالی امتداد گلخانه ها باید شمالی ـ جنوبی باشد زیرا زاویه تابش نور خورشید به مراتب بیشتر است. گلخانه هایی که در امتداد طولشان به هم متصلند، در تمامی عرضهای جغرافیایی باید در جهت شمال به جنوب باشند تا بتوانند اثر سایه را درقسمت شمالی گلخانه کاهش دهند. جهت شمال به جنوب باعث می شود که ساقه در طول روز در عرض کف گلخانه حرکت کند. درحالیکه در جهت غرب به شرق این امر ممکن نیست.

ال جی ماریس در انگلستان محاسباتی را در عرض جغرافیایی 50° شمالی انجام داده است. این محاسبات تأکید می کند که امتداد یک گلخانه تک واحدی باید از شرق به غرب باشد. زیرا تفاوت شدت نور بدلیل این که در طول تابستان که زاویه تابش نور خورشید زیاد است، کم میباشد و این تفاوت در زمستان یعنی زمانی که شدت نور موضوع مهمی بشمار می رود بسیار بیشتر است.



جهت
وسط تابستان
وسط زمستان

شمال ـ جنوب
64
48

غرب ـ شرق
66
78


جریان هوا در گلخانه


گردش هوا در گلخانه ضروری است. وقتی که یک گیاه در معرض جریان هوای تازه درخارج از گلخانه باشد، هوای تازه در نزدیکی برگها تأمین شده و گیاه می تواند اکسیژن پس داده و از دی اکسید کربن تازه استفاده نماید. جریان هوا همچنین به پایین نگه داشتن رطوبت نسبی و کنترل دما در گلخانه کمک می نماید . گلخانه های تجاری به همه نیازمندی های اشاره شده در بالا و حتی بیشتر از آن وابسته اند. در یک گلخانه تجاری هدف اصلی سود دهی است؛ برای رسیدن به این هدف، گلخانه باید از لحاظ تأمین شرایط محیطی مطلوب کارآمد باشد. نور و دمای گلخانه باید به طور سخت و جدی کنترل شود. اخیراً کامپیوترها برای چنین کنترل هایی به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته اند. همچنین وجود گازهای سمی و گرد و غبار در گلخانه ممکن است یک مشکل جدی باشد. این گازها شامل مونو اکسید کربن، اکسید نیتروژن و دی اکسید نیتروژن می باشند؛ که ممکن است از وسایل حرارتی متصاعد شوند .


کنترل شرایط محیطی گلخانه


فعالیتهای شیمیایی صورت گرفته در فرآیند فتوسنتز گیاهان، مستقیماً متأثر از شرایط محیطی می باشد. فتوسنتز به عواملی مانند دما، شدت نور و وجود آب و مواد غذایی وابسته است. تنفس گیاه نسبت به دما ی محیطی متفاوت می باشد .محدوده دمایی توصیه شده برای بیشتر گیاهان گلخانه ای که منجر به بالاترین بازده فتوسنتزی می شود، چیزی بین 50 تا 85 درجه فارنهایت می باشد. بنابراین بدون توجه به اینکه گلخانه برای چه کاری مورد استفاده قرار می گیرد، باید محیط آن کنترل شده باشد؛ این کار برای سلامت گیاهان گلخانه ضروری می باشد.


درجه حرارت در گلخانه ها


تنظیم درجه حرارت در گلخانه­ها شرط اولیه برای رشد و نمو بسیاری از گیاهان است. نیاز گیاهان به درجه حرارت دامنه­های مختلفی دارد. بعضی از گیاهان درجه حرارت­های بالاتری نیاز دارند مثل گیاهان مناطق گرمسیری. بعضی دیگر در درجه حرارت­های کمتر از 20 درجه سانتیگراد هم بخوبی رشد و نمو می­کنند، مانند گیاهانی که از مناطق سردسیری منقل شده‌اند نظیر پامچال که در جنگل‌های شمال دیده می‌شود.
اما چگونگی تنظیم درجه حرارت در گلخانه­ها بستگی به سیستم گرمایی دارد. انواع بخاری‌ها یا سیستم‌های گازی و ... می‌توانند مورد استفاده قرار بگیرند. سیستم های حرارتی باید توان توزیع یکنواخت دما راداشته باشند و فاقد اثرات زیست محیطی باشند. دمای روزانه و شبانه توصیه شده برای چند محصول متداول گلخانه ای؛
محصول دمای شبانه ( f) دمای روزانه ( f)
گوجه فرنگی 66-60 80-70
کاهو 55 78-70
خیار 65 80
فلفل 62 80-70
گل داودی 63-62 80-75
گل شمعدانی 60-55 75-70


نیاز نوری گیاهان


همه گیاهان به یک اندازه به نور نیازمند نیستند. بعضی از گیاهان نیاز به نور فراوانی دارند و بعضی دیگر به نور کمتری نیاز دارند.گیاهان از نظر نیاز نوری به سه گروه تقسیم می شوند.
گیاهان روز بلندldp: long day plants برای به گل رفتن بین 10 تا 14 ساعت به نور نیاز دارند، مانند گیاهان فصلی تابستانه نظیر آحار، اطلسی، ناز و میمون.
گیاهان روز کوتاه sdp: short day plants برای به گل رفتن نیاز نوری کمتر از 12 ساعت دارند. که در نقطه مقابل گیاهان روز بلند قرار می‌گیرند، مثل گل داودی.
گیاهان بی تفاوت به طول روز ndp: neutral day plants برای نگهداری در منزل بسیار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا یا بگونیا که حساسیتی نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند.


آبیاری گلخانه ها




تأ­مین رطوبت یکی از پارامترهای مهم برای رشد و نمو گیاهان است، البته باید نیازهای رطوبتی گیاهان را بشناسیم. بعد از شناخت نیاز رطوبتی گیاهان، آن‌ها را در گلخانه­های خاص خود جایگزین می­کنیم یعنی همه گیاهان در یک نوع گلخانه نگهداری نمی‌شوند. در سطوح تخصصی و بزرگ، هر گلخانه برای یک محصول و یا تعدادی محصول مشابه با نیاز­های یکسان در نظر گرفته می‌شود.انواع روش های آبیاری به طور خلاصه به شرح زیر است.
آبیاری سطحی(ثقلی) سیستم های آبیاری سطحی راندمان پایینی داشته و اتلاف آب در آن بالا است.در عین حال باعث شستشوی املاح افزایش رشد علف های هرز و بروز انواع بیماری های قارچی و انگلی و پوسیدگی می شود.این سیستم ها به صورت آبیاری کرتی و نواری اجرا می گردد.
آبیاری تحت فشار
1- آبیاری بارانی :هدف از آبیاری بارانی توزیع یکنواخت آب برای تمام گیاهان و کاهش دمای محیط و افزایش رطوبت است.راندمان مصرف آب 75در صد است.هزینه اولیه زیاد از معایب این سیستم است.
2- آبیاری قطره ای :در این روش آب،کودهای شیمیاییو سایر مواد مورد نیاز گیاه به صورت محلول توسط قطره چکان های نصب شده روی لوله های جانبی در اختیار گیاه قرار می گیرد.راندمان مصرف آب 90 در صد است و چون قطره چکان ها در کنار بوته یا ساقه گیاه قرار می گیرند امکان رشد و توسعه علف های هرز از بین می رود.


گاز کربنیک در گلخانه­ها

کاربرد co2 تقریباً معادل استفاده از مواد غذایی، کاربرد پیدا کرده است. در کشور ما که گیاهان از لحاظ نوری در وضعیت مناسبی قرار دارند می‌توان با بالا بردن مصرف co2 راندمان محصول را نیز بالاتر برد.وجود co2برای انجام عمل فتوسنتز ضروری است. این واکنش شیمیایی منجر به تولید محصول سبز می­شود . در این واکنشco2 عامل بسیار مهمی تلقی می­شود.سالهای زیادی است که به منابع غنی سازی دی اکسید کربن در گلخانه ها، برای افزایش رشد و تولید گیاهان پی برده شده است. دی اکسید کربن یکی از ضروری ترین اجزاء فتوسنتز می باشد.فتوسنتز یک فرآیند شیمیایی است که انروی نور خورشید را برای تبدیل دی اکسید کربن و آب به مواد قندی در گیاهان سبز مورد استفاده قرار می دهد؛ سپس این مواد قندی در خلال تنفس گیاه برای رشد آن مورد استفاده قرار می گیرند. اختلاف بین نرخ فتوسنتز و تنفس، مبنایی برای میزان انباشتگی ماده خشک در گیاهان می باشد. در تولید گلخانه ای، هدف همه پرورش دهندگان، افزایش ماده خشک و بهینه سازی اقتصادی محصولات می باشد. دی اکسید کربن با توجه به بهبود رشد گیاهان، باروری محصولات راافزایش می دهد. بعضی از مواردی که باروری محصولات به وسیله غنی سازی دی اکسید کربن افزایش داده می شود عبارتند از : گلدهی قبل از موعد ،بازده میوه دهی بالاتر،کاهش جوانه های ناقص در گلها،بهبود استحکام ساقه گیاه و اندازة گل.بنابراین پرورش دهندگان گل و گیاه باید دی اکسید کربن را به عنوان یک مادة مغذی در نظر بگیرند.

زهکشی گلخانه

از موارد مهمی که در احداث یک گلخانه توجه به زهکشی گلخانه است . در مناطقی با زمینهای دارای بافت سخت و با لایه تحت الارض غیر قابل نفوذ با قرار دادن لوله های سفالی منفذ دار زیربسترها و یا به طرق ابتکاری دیگر تمهیدات لازم را در جهت بهبود زهکشی می اندیشند

بادکشن

در مناطق باد خیز ردیفی از درختان و یا یک مانع طبیعی مثل تپه برای کاهش خسارت باد استفاده می شود . حداقل فاصله درختان از گلخانه در شرق و غرب بایستی حدود 5/2 برابر ارتفاع درختان باشد . این فاصله در قسمت جنوبی بیش از یک ارتفاع درختان است .

انواع پوششهای گلخانه ای

شیشه


تا قبل از سال 1950 فقط گلخانه های شیشه ای وجود داشت امروزه این گلخانه هاپرهزینه ترین نوع گلخانه محسوب می گردد .چون مصرف سوخت در این گلخانه ها بالاست ، نیاز به اسکلت های محکم دارند . بسته به پهنای گلخانه از اسکلتهای مختلفی می توان برای بنای آن استفاده نمود . در پهنای کمتر از 6 متر اسکلت چوبی بدون نیاز به ستونهای میانی قابل استفاده است . برای گلخانه هایی با پهنای تا حدود 12 متر اسکلت لوله ای بدون نیاز به ستون های عمودی وسط قابل کاربرد هستند ولی بایستی برای استحکام به قاب پنجره ها متصل شوند .

پوششهای پلاستیکی

پوششهای پلاستیکی می تواند از جنس پلی استر ، پلیوینل کلراید (p.v.c) پلی وینل فلوراید(p.v.f) باشد . از مزایای این پوششها عدم نیاز به اسکلتهای سنگین وکاهش هزینه گرم کردن تا حدود 40% نسبت به گلخانه های
شیشه ای یک لایه است . امروزه گلخانه های پلاستیکی درصد بالایی از گلخانه های دنیا را به خود اختصاص می دهند . ولی در اروپای شرقی محبوبیت چندانی ندارد .عیب پوششهای پلاستیکی دوام کم آنهاست چرا که اشعه ماورای بنفش خورشید باعث شکنندگی و تیرگی پلاستیک می شود . اغلب پوششهای پلاستیکی از نوع پلیاتیلن بوده که معمولاً به ماده مفاوم کننده در مقابل uv( اشعه ماورای بنفش ) آمیخته شده اند که در این صورت طول عمر آنها تا حدود 3 سال قابل افزایش است . همچنین عیب دیگر این پوششها این است که در زمستان اگر هوای گلخانه سردتر بوده و با برخورد هوای مرطوب داخل گلخانه قطرات بخار آب بر روی آنها تشکول می گردد که با پیوستن به هم بزرگ شده و با چکیدن قطرات بر سطح برگها باعث بالا رفتن رطوبت سطح برگ و ایجاد بیماری های قارچی می گردند و از طرفی با ریزش قطرات بر کف گلخانه ها باعث افزایش رطوبت بسترخاکها و کاهش میزان اکسیژن خاک می شوند . که تداوم این امر می تواند منجر به کاهش جذب عناصر غذایی و کاهش رشد عمومی گیاه شود . راه حل این مشکل استفاده از اسپری محلول مواد شوینده در آب است که بر روی سطح داخلی پوشش می پاشند که البته این مواد خیلی زود پاک می شوند . حسن این کار جلوگیری از بزرگ شدن قطرات است . امروزه در کشورهای پیشرفته پلی اتیلن و سایر پوششهای پلاستیک را به مواد نگهدارنده نور مادون قرمز (ir) آمیخته می کنند که تلفات دمای گلخانه را در شب 15 تا 25 درصد کاهش می دهند .
pvf نیز یکنوع پوشش پلاستیکی جدید است که تا ده سال دوام داشته و واکنش آن نسبت به نور و قیمت آن تقریباً معادل شیشه است . پوششهای دوبل پلاستیکی نیز کاهش هزینه سوخت تا یک سوم نقش موثری دارند . انجام پوششهای دولایه در اسکلت های سوله ای که ستون کمتری دارند راحت تر است . فاصله بین دولایه پایینی از 10-25/1 سانتی متر کمتر یا بیشتر نباشد.گلخانه های نیمه استوانه ای برای پوششهای دولایه ای مناسب می باشند .میزان کشیدگی پلاستیک بسیار مهم است . هنگامی که در یک روز سرد نصب شود می بایست آن را محکم کشید و در روز گرم کمتر کشیده شود با در هوای سرد منقبض و پاره نگردد . امروزه اکثر گلخانه های جدید در آمریکا چه به صورت دایم و یا موقت با پوششهای پلاستیکی ساخته می شوند.

سکوها و بسترهای کشت




سکو بخشی از فضای گلخانه است جایگاهی است برای قرار گرفتن گلدان ها یا کشت گیاهان در بستر های بالا تر از سطح زمین همانگونه که از نام آن پیدا است ، سکوها همواره در سطحی بالاتر از کف گلخانه ها قرار می گیرند . این عمل ضمن جلوگیری از گسترش عوامل آلوده کننده و بیماری زای گیاهی به تهویه بهتر و گرم شدن زودتر بستر کمک می کند . انتخاب شکل سکوها و مواد سازنده آنها به نوع گیاه ، گلخانه و سلیقه سازنده بستگی دارد . به طور کلی ویژگی های یک سکوی خوب عبارت است از:
الف _ از زهکشی مطلوبی برخوردار باشند .
ب_ پهنای آن طوری باشد که کارگران به آسانی به مرکز سکو دسترسی داشته باشند .
ج_ طوری نصب شده باشد که حداکثر نور را جذب کنند .
کارکردن با سکوها برای قرار دادن گلدان ها به کارگران این امکان را می دهد که بدون خم شدن کار خود را انجام دهند در صورتی که سکوها برای کشت گیاهان استفاده بهتر است 30-15 سانتیمتر عمق داشته و از زهکشی مناسبی برخوردار باشد . ارتفاع سکوها از سطح زمین می بایست به گونه ای باشد که اقدامات داشت با تسلط کارگر بر محصول امکانپذیر باشد که این امر به نوع محصول بستگی دارد . سکوها را می توان از جنس آلومینیوم ، ایرانیت ، الوار چوبی و یا مواد بتنی ساخت . آلومینیوم عمری طولانی دارد ولی گران قیمت است و چوب ارزان بوده ولی عمر کوتاهی دارد و احتمال پوسیدگی آن نیز زیاد است و همچنین عوامل بیماری زا نیز در آن نفوذ می کنند .
نحوه قرار گرفتن سکوها
بایستی سکوها را طوری نصب نمود که از حداکثر فضای گلخانه ای برای پرورش گیاهان استفاده شود . تعداد و عرض راهروها بستگی به نحوه استفاده از آنها و نوع محصول دارد .
ارتفاع سکوهای کشت 90-80 سانتیمتر است . پهنای سکوهای مجاور دیواره ها حدود 90سانتیمتر و پهنای سکوهای میانی که از دو طرف قابل دسترسی است حداکثر میبایست 180 سانتی متر باشد . سکوهای کشت گیاهان گلدانی نبایست دیواره داشته باشد و کف سکوها تا حد ممکن بایستی منفذدار باشد . تخته های چوبی سوراخدار به همراه تورسیمی محکم برای ساختن کف سکوها مناسبند .
در روش نوین به منظور استفاده موثر از حداکثر فضای گلخانه از سکوی متحرک استفاده می کنند . این سیستم فضای تولید را تا بیش از 90% مساحت گلخانه افزایش می دهد . راهروها توسط سکوهای متحرک اشغال شده که با حرکت سکو راهرو از یک سمت باز می شود و از طرف دیگر بسته می شود .
سکوها و بسترهای زمینی گلهای بریده
گلهای بریده را در شرایط گلخانه ای به هر دو شکل بسترهای سکوئی و زمینی کشت می کنند . گیاهانی مثل گل داوودی و میمون را می توان بر روی سکوها کشت نمود . ولی این سکوها بایستی نزدیک زمین قرار گیرند تا عملیات حذف جوانه ها ، محلول پاشی و برداشت امکان پذیر باشد ، میخک را نیز به علت حساسیت به بیماری پومردگی باکتریایی برروی سکوهای کوتاه پرورش می دهند .
ضد عفونی کردن خاک سکوها راحت تر و موفقیت آمیز تر از بسترهای زمینی است . بسترهای زمینی باید به گونه ای باشند که خاک اطراف ریشه را از قسمتهای دیگر مجزا کنند . بتون برای بسترهای زمینی مناسب است .

تجهیزات و ادوات مورد نیاز در گلخانه ها



از تجهیزات و ادوات مورد نیاز گلخانه میتوان به سیستم گرمایشی, سرمایشی, ونراتور و....... اشاره نمود.
الف- انواع سیستم گرمایشی:
1-سیستم مرکزی:سیستم شوفاو(برای گلخانه های بالای 4/.هکتار) در این سیستم از بخار آب یا آب داغ استفاده می شود.
2-سیستم موضعی: بخاری


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


اسکلت گلخانه

اسکلت بخشی از گلخانه است که پوشش پلاستيکی يا شيشه ای را نگه میدارد. اسکلت گلخانه بايد محکم و سبک بود و در عين حال ارزان و با دوام باشد و تا حد امکان سايه کمتری داشته باشد. در حال حاضر اسکلت گلاخنه را بيشتر با آهن گالوانيزه و يا آلومينيم می سازند و در بعضی موارد از چوب هم استفاده میشود که هم ارزانتر است و هم ساخت آن آسانتر است، ولی اين اسکلتها زود می پوسند و در ضمن برای استحکام بيشتر بايد از قطعات چوبی ضخيمتری استفاده کرد که اين امر سبب کاهش نفوذ نور آفتاب بداخل گلخانه می گردد.

در حال حاضر دو نوع گلخانه رواج دارد:


1- گلخانه دو طرفه 2- گلخانه کوآنست

در گلخانه های دو طرفه ديوارهای جانبی عمودی هستند و سقف آنها حالت مثلثی دارد. در گلخانه کوآنست از کمانهای لوله ای يا چوبی (بيشتر لوله های فولادی) استفاده می شود در اين روش کمانها را که دارای قوسی حدود 180° هستند بموازات هم و بفواصل مشخص (1.5-3.5 m) در زمين فرو می کنند و کمانها بوسيله تيرهای افقی که در امتداد طولی گلخانه قرار دارند بهم اتصال می يابند و مستحکم می شوند. فاصله تيرهای افقی که بطور موازی در روی کمانها قرار گرفته و اولين کمان را به آخرين کمان وصل می کنند، 100-150 cm است. به اين ترتيب يک فضای درونی بزرگ و واحد بوجود می آيد. برای پوشاندن گلخانه کوآنست معمولاً از پلاستيک استفاده می کنند. بدين منظور در فواصل بين لوله های افقی و بفاصله 25-30cm سيمهای گالوانيزه به موازات لوله های افقی نصب می کنند که برای پوشش پلاستيکی سطح مناسبی بوجود می آورند و پس از پوشاندن گلخانه با پلاستيک تعدادی از همين سيمها روی پوشش پلاستيکی نصب می شوند تا پوشش گلخانه مستحکم تر شود.

در هنگام ساخت گلخانه بايد نکات زير را در نظر گرفت:


1. اگر سطح گلخانه خيلی وسيع باشد کنترل درجه حرارت و تهويه آن مشکل می باشد. لذا بهتر است سطح کشت در واحدهای کوچک و جداگانه 300-500 m2 تفسيم شود.



2. ارتفاع داربستی که بوته های خيار به آن بسته می شود حدودm 2 است. بنابراين ارتفاع ديواره های جانبی گلخانه بايد حداقل 2 m باشد



3. شيب سقف بايد به اندازه ای باشد که استحکام کافی داشته باشد و آب باران و برف را روی خود نگه ندارد. از طرفی اگر ارتفاع خيلی باشد فضای اضافه گلخانه بيشتر شده و هزينه گرم کردن آن افزایش می يابد. لذا شيب را بايد حدود 25-30% گرفت. البته در گلخانه کوآنست بدليل انحنای سقف اين مشکل تا حدود زيادی رفع می شود.



4. در بعضی مواقع لازم است که هوای گلخانه را خارج کنيم و چون هوای گرم سبک است و معمولاً زير سقف می ايستد بهتر است در سقف گلخانه دريچه هايي تعبيه شود که در مواقع لازم اين دريچه ها باز شده و هوای گرم خارج شود. در گلخانه های کوآنست باز و بسته کردن اين دريچه ها مشکل است. لذا در ديواره های جانبی گلخانه و به فاصله 1-1.5 m از سطح زمين دريچه هایی را جاسازی می کنند و در مواقع لزوم آنها را باز می کنند. در ضمن در دو انتهای گلخانه و در نزديکی سقف دو پنکه (فن) قرار می دهند که هوای گرم زير سقف را خارج کنند.


5. برای اينکه در هنگام ورود به گلخانه با باز کردن در ورودی هوای گلخانه بطور ناگهانی عوض نشود بعد از در ورودی يک اتاقک کوچک تعبيه می شود که ابتدا وارد اين اتاقک می شويم و سپس به در اصلی گلخانه می رسيم و با باز کردن آن وارد فضای گلخانه می شويم.


6. در محاسبات گلخانه ها معمولاً وزن برف را در نظر نمی گيرند. چون برف در اثر گرمای گلخانه آب می شود. ولی در مناطقی که خطر ريزش برف سنگين وجود دارد بايد پس از بارش گلخانه را گرم کنيم اين برف سريعاً آب شود. در غير اينصورت و بخصوص در گلخانه های دوطرفه خطر خوابيدن سقف وجود دارد.



7. معمولاً گلخانه های دو طرفه که دارای ديواره های جانبی عمودی هستند در برابر باد به شکل مانع عمل می کنند و لذا بادهای شدید به آن خسارت میزنند. ولی گلخانه های کوآنست به دليل قوسی شکل بودن جريان باد را ملايم می کنند. به علاوه گلخانه های کوآنست به دليل انحنايي که دارند برف و باران را روی خود نگه نمی دارند و آب را به راحتی جاری می کنند. لذا در بيشتر نقاط جهان استفاده از گلخانه های کوآنست عموميت بيشتری يافته است.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


تاسیسات و ساختمانهای باغبانی


مقدمه
ایجاد محل‌های تحت کنترل و پوشیده به منظور نگهداری و پرورش گیاهان باغی مخصوصا برای مناطقی که خطر عوامل نامساعد جوی وجود دارد الزامی‌است. این موضوع اهدافی را به دنبال دارد که مهمتر از همه می‌توان تولید خارج از فصل یا پیش رس کردن بسیاری از محصولات و بدست آوردن محصولات در غیر موطن اصلی را نام برد. خوشبختانه در کشور ما با وجود تنوع آب و هوایی اهمیت ساختمانهای باغبانی آنچنانکه برای دیگر ممالک مطرح است، آشکار نیست با این وجود در چند سال اخیر حداقل در بخش گلکاری پیشرفتهای چشمگیری ملاحظه می‌شود و بر همین مبنا تاسیسات مختلفی بوجود آمده است که مهمترین آنها به شرح زیراند:

خزانه هوای آزاد
خزانه هوای آزاد عبارتست از کرت یا باغچه‌ای به اندازه‌های مختلف که دارای خاک اصلاح شده و با زهکشی مناسب می‌باشد که ابتدا بذور در آن کاشته شده و پس از رشد کافی نشاهای حاصله به محل کشت اصلی انتقال می‌یابند. از خزانه برای بدست آوردن پایه‌های پیوندی در خصوص درختان میوه استفاده می‌شود.

شاسی سرد
شاسی سرد ساده ترین وسیله برای حفاظت گیاهان حساس به سرما است. ساده ترین شاسی سرد جعبه چهارگوشی است که ارتفاع دیواره جلوئی آن کوتاهتر از دیواره عقبی است این جعبه بدون ته بوده و روی آن با شیشه یا پلاستیک پوشیده می‌شود. از شاسی‌های سرد برای بدست آوردن نشاء و برای مقاوم کردن قلمه‌هایی که در گلخانه ریشه دار شده اند استفاده می‌شود.

شاسی گرم
شاسی گرم مانند شاسی سرد است با این تفاوت که در آن وسیله‌ای برای تامین حرارت استفاده می‌شود. منبع حرارتی شاسی‌های مدرن امروزی از سیستم آب گرم و یا جریان هوای گرم و یا کابلهای حرارتی تامین می‌شود.

تونل پلاستیک
امروزه با بهره گیری از تونل‌های پلاستیک اقدام به کشت و بدست آوردن محصولات غیر فصل می‌کنند. نکته مهم در ساختن تونل‌های پلاستیک ، دقت در مقاومت لوله‌های بکار گرفته شده تحت عنوان اسکلت و مقاومت پلاستیک در برابر عوامل نامساعد جوی است.

گلخانه
گلخانه فضای محدود مسدودی است که عوامل موجود در اطراف گیاهان داخل آن قابل کنترل بوده و با کنترل شدت و مدت تاثیر فاکتورهای محیطی (حرارت - رطوبت - تهویه - نور) می‌توان محصولاتی را در غیر فصل و یا در غیر از موطن اصلی تولید و عرضه نمود.

انواع گلخانه‌ها از نظر ساختمان
گلخانه یکطرفه
دیواره شمالی این گلخانه از مصالح ساختمانی و دیواره‌های شرقی و غربی تا نصف یا تماما از آجر و دیواره جنوبی آن تا نصف یا تماما پنجره خواهد بود. باید سعی کرد نور بطور عمود به گلخانه یکطرفه بتابد.

گلخانه نیمه دو طرفه
در این نوع ، سقف از دو طرف شیبدار است و دیوراه شمالی آن بلندتر از دیواره جنوبی است.

گلخانه دو طرفه
جهت این گلخانه شمالی - جنوبی است و ارتفاع دیواره‌های جانبی در تمام جهات با هم مساوی است. سقف گلخانه از دو طرف هم شیب و هم اندازه است.

گلخانه دو جداره
در مواقعی که به دمای ثابت و رطوبت اشباع نیاز است از این نوع گلخانه استفاده می‌شود. پوشش این گلخانه دو لایه شیشه‌ای است که به فاصله 5 سانتیمتر از هم قرار گرفته‌اند.

انواع گلخانه‌ها از نظر حرارتی
گلخانه‌های سرد
دمای این گلخانه‌ها بین 10 - 6 درجه سانتیگراد است و برای نگهداری نخل‌های زینتی - یاس - رازقی - کاغذی - کاکتوس‌ها و مرکبات ساخته می‌شوند.

گلخانه معتدل
دمای این گلخانه بین 15 - 14 درجه سانتیگراد است و برای نگهداری بگونیا - فیلودندرون و … استفاده می‌شوند.

گلخانه گرم
دمای این گلخانه‌ها بین 25 - 18 درجه سانتیگراد است و برای نگهداری و پرورش گیاهان گرمسیری استفاده می‌شود.

گلخانه گرم و مرطوب
از این نوع گلخانه‌ها برای ازدیاد بذر گیاهان گرمسیری و پیوند انواع درختان در زمستان و گاهی جهت ریشه‌دار کردن قلمه‌ها استفاده می‌شود. کف این نوع گلخانه‌ها به اندازه 100 - 75 سانتیمتر پائین‌تر از زمین قرار دارد تا تغییرات حرارتی محیط خارج اثر کمتری به آن داشته باشد.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


پوشش گلخانه

 
مهمترین خصوصیت پوشش گلخانه این است که بیشترین مقدار نور و حرارت آفتاب را از خود عبور داده و به گیاه برساند. در هیچ یک ازانواع پوششها انتقال نور و حرارت صد درصد نیست زیرا در هر حال مقداری از نور، منعکس شده و یا جذب پوشش می شود. بین پوششهای مختلف شیشه از نظر عبور نور مقام اول را دارد و پوشش پلاستیکی بعد از شیشه در مقام دوم قرار دارد.

پوشش شیشه ای: کیفیت و مرغوبیت شیشه و نیز ابعاد آن در میزان عبور نور تأثیر دارد. هر چه درصد آهن در شیشه بیشتر باشد، شیشه کدرتر شده و درصد نور کمتری را از خود عبور می دهد. قطعات بزرگتر شیشه از نظر عبور نور بهتر از قطعات کوچک است زیرا بع قاب آهنی یا چوب کمتری نیاز دارد و سایه اندازی کمتری در گلخانه انجام می شود. ولی شیشه های بزرگ در برابر برف و باد مقاومت کمتری دارند و زودتر می شکنند. درز بین شیشه ها و قالبهای فلزی اکثراً مقداری هوا را از خود عبور می دهند. به همین دلیل پوشش شیشه ای دائماً تهویه مختصری در گلخانه ایجاد نموده و به علت خارج کردن رطوبت اضافی کمتر از پوشش پلاستیکی عرق می کند.



امروزه گلخانه با پوشش شیشه ای از پرهزینه ترین انواع گلخانه ها است و اگر چه چنین ساختمانهایی صر سال یا با نگهداری صحیح حتی بیش از این دوام می آورند ولی هزینه بالای ساخت و نگهداری آنها به اضافه مشکلتر بودن احداث آنها نسبت به پوششهای پلاستیکی سبب شده است که اکثر تولیدکنندگان محصولات گلخانه ای روی به استفاده از این پوشش پلاستیکی بیاورند.

پوشش پلاستیکی: برای پوشاندن گلخانه ها از ورقه های نازک پلاستیکی مانند پلی اتیلن، پلی استر، پلی کلرید وینیل (p.v.c) پلی فلوئوریدوینیل (p.v.f) استفاده می شود. امروزه به دو دلیل از پلی اتیلن استفاده میشود:

1. این پلاستیک را می توان روی اسکلتهای دائمی گلخانه به کار برد که خود صرفه جویی قابل ملاحظه ای با توجه به هزینه گلخانه های شیشه ای است. حتی می توان پلاستیک را روی اسکلتهای کم دوام نظیر آنهایی که در گلخانه های کوآنست بکار می روند مورد استفاده قرار داد.

2. هزینه حرارتی این گلخانه ها در مقایسه با گلخانه های یک لایه ای یا گلخانه های frp به میزان 40% پائینتر است.

پلی اتیلن بیشترین مورد استفاده را در پوشش گلخانه ها دارد. تقریباً تمام گلخانه های اخیر دولایه اند. لایه بیرونی معمولاً6 mm ضخامت دارد. درحالیکه لایه دورنی ممکن است0.1-0.5mm ضخامت داشته باشند. پلی اتیلن مورد استفاده برای پوشاندن گلخانه حاوی ماده ضد (uv) (اشعه ماورای بنفش) هستند. درغیراینصورت چنین ورقه نازکی فقط می توانست به مدت یک فصل گرم دوام بیاورد. طول عمر معمول این ورقه ها 3 سال است و اخیراً نوعی ورقه پلاستیکی تولید شده است که 4 سال عمر دارد و به بازار نیز عرضه شده است.

پوشش پلی اتیلنی در زمستان سردتر از هوای داخل گلخانه است. وقتیکه هوای گرم و مرطوب گلخانه با پلی اتیلن سرد تماس پیدا می کند سرد می شود. در نتیجه بخار آب روی سطح پلی اتیلن به مایع تبدیل شده و از آنجاکه سطح، دافع آب است قطرات آب به پائین لغزیده و به هم می پیوندند. گیاهان مرطوب سریعتر بیمار می شوند و باعث گسترش بیماریها می شوند و در عین حال با افزایش رطوبت خاک میزان اکسیژن آن کمتر می شود. اگر سطح پلاستیک آب را سریعتر دفع می کرد، بخار متراکم به صورت قطرات ریز در می آمد که بسرعت به طرف سطح زمین جاری می شد. اسپری کردن سطح با یک ماده پاک کننده این تاثیر سودمند را خواهد داشت. ولی ماده پاک کننده خیلی سریع از روی سطح شسته می شود. مایعی بنام sun clear وجود دارد که وقتی با اب رقیق می شود و در سطح پلاستیک اسپری شود، دوام خواهد داشت و کار ماده پاک کننده را می کند.

نتیجه دیگری که از این اسپری کردن بدست می آید، جلوگیری از کاهش انتقال نور است. در شب هر چیز گرم مثل گیاهان انروی نورانی مادون قرمز (تابشی) به اطراف می تاباند. این وضعیت باعث می شود که مقادیر زیادی از گرما در گلخانه ها از دست برود. پلی اتیلن مانع ضعیفی در برابر نور مادون قرمز (ir) است. بکار بردن مواد نگهدارنده مادون قرمز(ir) در ساختن پلی اتیلن باعث نگهداری حدوداً نصف گرمای تابشی خواهد شد. در شبهای صاف و سرد به این وسطه می توان تا حدود 25% از کل گرمای تابشی که از دست می رود را در گلخانه نگه داشت و در شبهای ابری فقط می توان حدود 15% را ذخیره کرد.

نوری که در عمل فتوسنتز مورد استفاده قرار می گیرد تابش موثر (par) نامیده می شود که دارای طول موج 400-700 نانومتر است. انتقال par را میتوان با توجه به نوع و مواد شیمایی اضافه شده در پلی اتیلن تغییر داد. پلی اتیلنهایی که از عبور نور ماورای بنفش جلوگیری می کنند بطور متوسط حدود 78% از par را منتقل می کنند. پلی اتیلنهایی که مانع عبور ir می شوند و اتلاف انروی تابشی را کاهش می دهند حدوداً 82% از par را منتقل می کنند. مقدار نور عبور یافته از میان دو لایه ای که گلخانه را پوشانده است در حدود مربع کسری اعشاری (کوچکتر از واحد) است که از یک لایه می گذرد.

پوشش دولایه:

امروزه عملاً تمام گلخانه های مدرن دارای پوشش پلاستیکی از سیستم هوای فشرده بین دولایه استفاده می کنند. دولایه پلاستیک که یکی از آنها مستقیماً روس سطح خارجی ورقه دیگر قرار می گیرند، توسط بالشتکی از هوای فشرده از یکدیگر جدا می شوند. لایه خارجی پلاستیک جهت کاهش نور ماوراءبنفش (u.v) باید 0.152mm ضخامت داشته باشد در حالیکه لایه درونی فقط نیاز به 0.102mm ضخامت دارد زیرا نور u.v در این محل کمتر است.

میزان کششی که به پلاستیک جهت نصب وارد می شود مهم است. زیرا پوشش پلاستیکی با تغییرات درجه حرارت منقبض و منبسط می شود. وقتیکه پوشش در یک روز سرد نصب می شود باید آنرا سخت کشید. در یک روز گرم با درجه حرارتی نزدیک به 27 °c باید به اندازه 5-8 cm در یک طرف از سرتاسر طول گلخانه (کوآنست با طول6.1 m) پلاستیک را آزاد گذاشت (کمتر کشید) تا در موقع انقباض در هوای سرد پاره نشود. اگر در هوای گرم پلاستیک محکم کشیده شود در هوای سرد زمستان پوشش پلاستیکی در نقاط اتصال پاره خواهد شد و برعکس در هوای سرد اگر ورقه محکم کشیده نشود شل شدن بیش از حد در هوای گرم باعث بوجود آمدن فضای اضافی هوا در بین دولایه خواهد شد.

یک کمپرسور هوا در داخل گلخانه برای دمیدن هوا بین دولایه پلاستیکی تعبیه می شود. معمولاً کمپرسور روی دیوار انتهایی گلخانه نصب میشود، سوراخی در دیوار انتهایی متصل به کمپرسور ایجاد می شود بطوریکه هوای تغذیه کننده کمپرسور از بیرون تامین می شود.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


نور وتامین آن درگلخانه

 
نور : انروی خورشیدی در همه ساختار هایی گیاهی نقش دارد و نتیجه نهایی این فرایند ها در رشد گیاه است که منجر به افزایش ماده خشک می شود . در شرایطی که همه عوامل از جمله میزان دی اکسید کربن , دما و رطوبت در حد مطلوب باشد . برای انجام فتوسنتز به شدت نور در حد مطلوب نیاز است . نور کم باعث کاهش فتوسنتز و رشد گیاه و نور یشتر باعث صدمه به کلروپلاست ها و کاهش فتوسنتز می شود .


فتو پریود عبارت است از مدت زمانی از روز که نور به گیاه می تابد . طول روز بسته به فصل سال و عرض جغرافیایی تغییر می کند . در نیمکره شمالی طول روز در چهار روز از سال اهمیت ویژه دارد .


1- اول فروردین (21مارس) : که خورشید مستقیما بالایی خط استوا قرار میگیرد و در این روز طول روز و شب مساوی و برابر 12 ساعت است . و به آن اعتدال بهاری می گویند .

2- سی و یکم خرداد (21 ژوئن) : که خورشید به شمالی ترین قسمت بالایی خط استوا می گیرد و طولانی ترین روز و کوتاه ترین شب سال است و به آن انقلاب تابستانی می گویند .


3- سی ام شهریور (21سپتامبر ) : که خورشید مستقیما بالایی خط استوا است و طول روز و شب مساوی است و اعتدال پاییزی نامیده می شود .


4- سی ام آذر (21 دسامبر ) : که خورشید در جنوبی ترین قسمت زیر خط استوا قرار می گیرد و کوتاه ترین روز و بلند ترین شب سال است و انقلاب زمستانی نامیده می شود (شب یلدا )


نقطه موازنه نوری (light compensation point) : نقطه ای است که در آن شدت فتوسنتز برابر شدت تنفس است . در این نقطه تمامی مواد تولید شده در فتوسنتز در تنفس به مصرف می رسد . نقطه موازنه نوری در گیاهان آفتاب پسند بیشتر از گیاهان سایه پسند است .


نقطه اشباع نوری (light saturation point) : نقطه ای که فتوسنتز در آن حداکثر است و با افزایش نور دیگر فتوسنتز افزایش نمی یابد , نقطه اشباع نوری گویند.


کیفیت نور : اشعه ماورای بنفش با طول موج 400- 300 نانومتر باعث صدمه به گیاه شده و غیر قابل رویت با چشم انسان است . اشعه مادون قرمز با طول موج 750- 700 نانومتر خارج از حس بینایی انسان است و ضروری برای رشد گیاه است اما در فتوسنتز گیاه بی تاثیر است . طیف نوری (760- 380 نانومتر) در فتوسنتز نقش دارد . میزان فتو سنتز در نور قرمز و آبی حداکثر است . اگر گیاه فقط در معرض نور آبی قرار گیرد رشد کاهش و اندام های گیاه سفت و تیره می شود و اگر گیاه در معرض نور قرمز قرار گیرد رشد گیاه افزایش و اندام های گیاه نرم و لصیف می شود . برای انجام فتو سنتز تمامی طول موج های نور لازم است .


افزایش شدت نور : به استثنای سایه پسند ها افزایش نور در اواسط پاییز تا اوایل بهار باعث افزایش محصول می گردد . ساده بودن قاب های شیشه ای روی گلخانه ظرفیت قاب ها و افزایش عرض قاب ها باعث افزایش شدت نور وارده به داخل گلخانه می شود . اسکلت چوبی به طور کاملا محسوس شدت نور را کاهش می دهد و بهتر است چهارچوب چوبی زا با رنگ سفید رنگ آمیزی کرد تا به به جای جذب نور آن را منعکس کنند . همچنین بهتر است که قاب های شیشه ای پوشش گلخانه را نیز با رنگ سفید رنگ کنند و پوشش بیرونی قاب ها را هر دو سال یک بار و از داخل هر 5 سال یک بار رنگ آمیزی شود .


میزان کاهش نور تابیده شده به گلخانه عبارت است از : 10 درصد توسط اسکلت و 5 درصد توسط قاب شیشه ای و 7 درصد شیشه ها و 78 درصد نور وارد گلخانه می شود . شیشه ها را باید در پاییز و زمستان از موادی که برای کاهش شدت نور ورودی با رنگ پوشیده شده اند پاک کرد . این مواد حدود 20 درصد میزان نور ورودی را کاهش می دهند .


تامین نور تکمیلی :

انواع لامپ ها


1- نور سفید (حاوی رشته ملتهب تنگستن) : نور در این لامپ ها حرارت تولیدی زیاد و کیفیت نور پایین است و راندمان تبدیل انروی الکتریکی به نورانی 7 درصد است . بخش بیشتری به گرما تبدیل می شود .


2- لامپ فلورسنت : این لامپ ها در رشد و نمو موثر هستند . عیب این لامپ ها قدرت ولتاو پایین است و لازم است که تعداد زیادی لامپ مصرف شود که در این صورت هزینه سیم کشی و نصب زیاد آنها باعث ایجاد سایه روی گیاهان می شود. لامپ های سرد و مهتابی گرم بازده خوبی دارند(20درصد ) و مخمترین و معمول ترین لامپ فلورسنت برای رشد گیاه هستند . نور در این لامپ ها نزدیک نور آبی است .


3- لامپ های سدیمی فشار بالا : این لامپ ها ارزان و کاربرد آنها ساده است . راندومان تبدیل انروی الکتریکی به نورانی آن حدود 20 درصد می باشد .


مدت زمان تابش 18 – 16 ساعت (نور طبیعی و تکمیلی) است . مدت زمان خاموش کردن لامپ های مکمل وقتی است که نور خورشید طبیعی محیط را کاملا روشن کرده باشد . در این زمان نور باید دو برابر نور تمکیلی لامپ ها باشد . تابش 24 ساعته در مورد اکثر گیاهان مضر و یا بی اثر است .


واکنش گیاهان در مرحله جوانی (مرحله نشا در خزانه یا جعبه نشا) زیاد و به مرور زمان از شدت آن کاسته می شود . برای یک بستر کاشت به عرض 1.2 متر , یک رشته لامپ 60 واتی به فاصله 1.2 متر از هم و در ارتفاع 1.5 متر بالاتر از سطح خاک بستر کشت و برای دو بستر یک رشته لامپ 100واتی به فاصله 1.8 متر از هم و در ارتفاع کمتر از 1.8 متر نیاز است .

برای روشن کردن هر متر مربع مساحت گلخانه 16 وات نور مورد نیاز است .


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


گرم و خنک کردن گلخانه


گرم کردن گلخانه :

حرارت خورشیدی : پوشش گلخانه در روز انروی تابشی خورشید را به صورت نور و امواج الکترو مغناطیسی جذب و این انروی گیاهان , خاک و سایر اشیاء موجود در گلخانه را گرم می کند . این حرارت جذب شده توسط اشیاء داخل گلخانه در شب و در دمای پایین از آن ها منتشر می شود و با طول موج های بزرگتر ساطع می شود که از پلاستیک عبور کرده ولی از شیشه عبور نمی کند .


اثر گلخانه ای green house effect : گرفتن پرتو ها ی نور با طول موج کوتاه و ساطع کردن پرتوها با طول موج بلند را اثر گلخانه ای گویند .


اثر گلخانه ای بر روی پوشش های مختلف متفاوت است به این معنی که این موج ها از پلاستیک خارج می شود ولی از شیشه نمی تواند عبور کند.


کالری : مقدار گرمایی که لازم است تا دمای یک گرم آب را یک درجه سانتی گراد افزایش دهد کالری گویند .


واحد گرمایی انگلستان (btu) : مقدار گرمایی که لازم است تا دمای یک پوند آب را یک درجه فارنهایت افزایش دهد واحد گرمایی انگلستان نامیده می شود .


چون گلخانه در زمستان قادر نیست که تمامی گرمای مورد نیاز خود را از نور خورشید تامین کند بنابراین نیاز گلخانه به گرما از طریق مختلف لازم است که به آنها اشاره می کنیم :


سیستم های گرمایی که برای گرم کردن گلخانه ها مورد استفاده قرار می گیرند باید دارای خصوصیات زیر باشند : 1- امکان تامین حرارت مورد نیاز در سرد ترین شب سال را داشته باشد 2- حرارت را در سر تا سر گلخانه به طور یکنواخت پخش کند که باعث کاهش بیماری ها , رشد مناسب گیاهان و افزایش کارایی آنها می شود .


تولید گرما در گلخانه می تواند به صورت منبع حرارتی مرکزی یا موضعی باشد .


سیستم حرارتی مرکزی : در این سیستم یک یا چند دیگ بزرگ بخاری در محلی قرار داده می شوند که بخار آب یا آب داغ شده توسط این بخاری ها طول مسیری که داخل گلخانه لوله کشی شده به حرکت در می اید و تمامی محیط گلخانه را تقریبا به یک اندازه گرم می کند . که البته هزینه اولیه آن زیاد است .



سیستم حرارتی موضعی (hot air furnace) :در گلخانه های پلاستیکی که به طور موقت احداث می شود و یا در زمان های خاص از سال مورد استفاده قرار می گیرد سیستم گرم کننده مرکزی مقرون به صرفه نمی باشد و بهتر است از سیستم موضعی استفاده شود . در این روش بخاری در نقاط مختلف گلخانه قرار داده می شود و فقط محیط اطراف خود را گرم می کند و هزینه اولیه آن کم است از جمله این بخاری ها می توان به بخاری های منفرد و یا تراکمی اشاره کرد .


برای سوخت کامل نیاز به گاز اکسیژن است که تامین هوای تازه برای احتراق توسط لوله های صورت می گیرد که هوای تازه را وارد گلخانه می کنند و دود حاصله از سوخت را نیز به بیرون گلخانه هدایت می کنند البته برخی از گلخانه داران دود و دی اکسید کربن حاصل از سوخت و احتراق را به بیرون هدایت نمی کنند و تصور میکنند که دی اکسید کربن حاصل از احتراق برای فتوسنتز گیاهان موثر است و به انها کمک می کند . هدایت دود ناشی از احتراق همراه با گاز های دیگر در گلخانه برای گیاهان و انسان مضر هستند و باعث مسمومیت گیاهان می شوند (دی اکسید کربن به صورت محدود و در شرایط ویژه ای برای برخی از گونه های گیاهان لازم است) سوخت کامل تولید آب و دی اکسید کربن می کند , در حالی که سوخت ناقص تولید اتیلن کرده و باعث کج شدگی و پیچیدگی ساقه ,باریک شدن برگ ها و سقط جوانه می کند و همچنین حل شدن این ماده در لایه نازک رطوبت موجود در سطح برگ ها(h2so3) تشکیل می شود که در اثر اکسید شدن تولید اسید سولفوریک می کند و این اسید موجب سوزاندن سلول ها . ایجاد نقاط زرد در برگ ها و در شرایط حاد موجب مرگ کامل برگ می شود .


مسله مهم پس از تولید گرما انتقال آن با حداقل تلفات به گلخانه و توزیع یکنواخت در اطراف گیاهان است.سیستم گرمایش گلخانه طوری طراحی می شود تا از نیروی طبیعی برای حرکت هوا استفاده شود . هوا توسط فرایندی طبیعی کنوکسیون یا همرفت (convection) حرکت می کند . یعنی هوا وقتی گرم می شود بالا می رود و وقتی که سرد می شود پایین می آید . حرکت کنوکسیونی هوا باعث می شود که دمای گلخانه در جاهای مختلف آن متفاوت باشد . برای جلوگیری از این کار لوله های گرمایش باید طوری قرار بگیرندکه قادر به توزیع یکنواخت گرما باشند.بهترین گرمایش در حالتی انجام می شود که از کف صورت گیرد؛ چرا که به طور طبیعی هوای گرم به سمت بالا می رود. گیاهان اغلب دارای دمای مخصوص متوسطی برای رشد ایده آل می باشند. در جدول زیر محدوده های دمایی توصیه شده برای چندین محصول متداول گلخانه ای آمده است. دمای شبانه دارای بیشترین اهمیت است. با این وجود دمای روزانه بالا می تواند موجب از بین رفتن محصولات گلخانه شود.

دمای روزانه و شبانه توصیه شده برای چند محصول متداول گلخانه ای

محصول

دمای شبانه ( f)

دمای روزانه ( f)


گوجه فرنگی

66-60

80-70


کاهو

55

78-70


خیار

65

80


فلفل

62

80-70


گل داودی

63-62

80-75


گل شمعدانی

60-55

75-70



خنک کردن گلخانه :خنک کردن گلخانه بسیار سخت تر و پر هزینه تر از گرم کردن آن می باشد . در تابستان هوای داخل گلخانه اغلب 11 درجه سانتی گراد و بیشتر از دمای محیط بیرون است


اثرات زیان بار دمای بالا عبارتند از : عدم استحکام ساقه ,کاهش اندازه گل , تاخیر در گلدهی و مرگ جوانه . خنک کردن به منظور جلوگیری از نفوذ تابش های زیاد آفتاب در تابستان صورت می گیرد .


روشهای خنک کردن عبارتند از : 1- سایه دادن .2- رنگ آمیزی پوشش گلخانه 3- سایه دادن با آب آهک 4- روش تبخیری پوشال و پنکه.


سایه دادن: لازم است به طریقی پوشش گلخانه پوشانده شود تا مانع تابش مستقیم اشعه آفتاب به گلخانه گردد . این کار هر چند که روشنایی گلخانه را کاهش میدهد اما تا حدی مانع کاهش دمای گلخانه می شود . اگر پارچه روی سطح خارجی گلخانه قرار گیرد اثرسایه در کاهش دمای گلخانه بیشتر از قرار دادن پارچه در داخل گلخانه است.


رنگ آمیزی پوشش گلخانه یا(white wash) : از رنگ های پلاستیکی برای رنگ کردن پوشش گلخانه ها استفاده می گردد .

سایه دادن با آب آهک :در این روش برای بهتر چسبیدن محلول آب و آهک آن را با یک قاشق روغن کتان محلول می کنند تا به خوبی بر روی پوشش گلخانه چسبیده شود . جوهر نمک نیز این محلول را به سهولت برطرف می کند . ولی جوهر نمک برای اسکلت های فلزی و آلومینیومی زیان آور است و باعث پوسیدگی اسکلت می شود .سایه دادن با مخلوط آب و خاک mud)) شبیه آب آهک است اما عیب این روش احتمال شکستگی در اثر سنیگینی حاصل از رسوب است .


روش تبخیری پوشال و پنکه: با پوشال و پنکه در روز های گرم می توان تا 30-20 درجه سانتی گراد دمای گلخانه را کاهش داد البته این روش در مناطقی با رطوبت نسبی پایین بهتر صورت می گیرد . روش کار بدین صورت است که در یک طرف گلخانه پوشال و در طرف مقابل آن پنکه ها قرار داده می شود و هوای بیرون در اثر عبور از لایه های فیبری مرطوب خنک شده و گرمای داخل گلخانه را گرفته و از طریق پنکه خارج می نماید و از این طریق جایگزین هوای گرم گلخانه می گردد . مکانیسم عمل این است که آب موجود در پوشال با جذب گرمای پوشال و هوایی که بین آن عبور میکند تبخیر می شود و هوای گرم بیرون با از دست دادن گرما خنک شده و وارد گلخانه می گردد.


شرایط گلخانه استاندارد : ارتفاع منطقه از سطح دریا باید کمتر از 300 متر باشد . با افزیش ارتفاع از سطح دریا سرعت خروج هوا باید افزایش یابد . در ارتفاعات بالا هوا رقیق تر و سبک تر می شود و باید حجم بالاتری از هوا در داخل گلخانه جابه جا شود تا اثر خنک کنندگی معادل ارتفاع پایین بدست آید .

تهویه گلخانه : تهویه به معنی نصب پنجره در سقف یا اطراف گلخانه به منظور ارتباط هوای داخل و خارج گلخانه است .


اهداف تهویه : 1- مبادله هوای داخل و خارج گلخانه 2- تهیه دی اکسید کربن لازم برای فتو سنتز 3- متعادل کردن رطوبت (یعنی کاهش رطوبت) هاک اکثر قارچ ها برای جوانه زنی نیاز به رطوبت نسبی بالا دارند . رطوبت بالا در گلخانه باعث افزایش تراکم بخار آب روی برگ های گیاه می شود و وجود لایه آب روی برگ ها نیز باعث کمک به جوانه زنی هاک ها می شود.


تهویه اتوماتیک : تهویه اتوماتیک باعث کاهش هزینه کارگری می شود . تهویه اتوماتیک ویکنواخت باعث ثابت نگه داشتن دما برای رشد و نمو گیاهان می شود .


محل نصب دستگاه تهویه : دستگاه تهویه در محلی نصب می شود که اختلاف سطح کافی با بلندترین ارتفاع گیاه داشته باشد تا گیاهان در معرض سیستم جریان هوا قرار نگیرد . دستگاه تهویه بایددر خلاف جهت باد غالب نصب شود .


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


سیستم گرمایشی گلخانه


مقدار حرارت لازم برای گرم کردن گلخانه معدل گرمای اتلاف شده است. گرما به سه طریق اتلاف می شود: هدایت یا رسانایی، نفوذ تدریجی و تابش یا تشعشع.

بخش بیشتر گرما از طریق رسانایی یا هدایت (conduction) از پوشش گلخانه ها از دست می رود. خاصیت رسانایی مواد مختلف مانند قابهای آلومینیومی، شیشه ها، پای اتیلن و دیواره های حاجب از جنس پنبه نسوز است و اساس سنجش آن سرعتی است که این مواد، حرارت را از محیط داخلی به محیط سرد خارجی منتقل می کنند.



نفوذ تدریجی عبارت است از خروج هوای گرم از طریق شکافهای موجود در پوشش گلخانه. شکافهای موجود در بین شیشه ها و اطراف تهویه و دربها اجازه خروج هوای گرم و ورود هوای سرد را می دهند. تصور عموم بر این است که یک گلخانه پلی اتیلن دو لایه ای هر 60 دقیقه یکبار یک گلخانه قدیمی خوب نگهداری شده هر 30 دقیقه یکبار و یک گلخانه قدیمی که خوب نگهداری نشده است هر 15 دقیقه یکبار از دست می رود.


سومین راه اتلاف گرما در گلخانه ها تشعشع یا تابش است. اجسام گرم انروی تشعشعی از خود متصاعد می سازند. این تشعشعات بدون آنکه موجب گرم شدن قابل توجه هوا شوند از آن عبور کرده و به اجسام سرد می رسند و آنها را گرم می کنند. شیشه، پلاستیک وینیل،frp و آب تقریباً مانع عبور انروی تشعشعی می شوند (اجازه نمی دهند گرمای تابشی به سهولت از آن عبور کند) در حالیکه پلی اتیلن این خاصیت را ندارد. گلخانه های پلی اتیلنی مقدار قابل نوجهی گرما بصورت تابش از دست داده و این گرما به اجسان سردتر واقع در بیرون منتقل می شود، اما تشکیل لایه ای رطوبت بر روی پلی اتیلن بصورت مانع عمل می کند.


یکی از مزیتهای گلخانه ها بالاخص گلخانه های تونلی وجود سیستمهای حرارتی و تهویه ای مجهز است که با استفاده از آنها می توان زمان کشت محصول را به دلخواه تغییر داد. در این خصوص قبل از ارائه انواع سطستمهای حرارتی رعایت موارد احتیاطی زیر لازم است:

در استفاده از هر گونه سیستم حرارتی گلخانه باید دقت لازم را نمود که از نفوذ دود و گاز منواکسید کربن به داخل گلخانه بطور جدی جلوگیری کرد در غیراینصورت کلیه بوته ها آسیب جدی خواهند دید.

سعی شود موقع نصب، واحد تولید حرارت نزدیک بوته های خیار قرار داده نشود زیرا ضمن ایجاد سوختگی هوای خشک ایجاد نموده و تعدادی از بوته ها از بین خواهند رفت.



سوخت مشعل با ترکیب مناسب تهیه و بطور کامل سوخته شود.

در صورت استفاده از گازوئیل، مخزن سوخت در فضای آزاد نگهداری نشود همچنین مسیر سوخت رسانی بداخل گلخانه به هیچ وجه نباید از روی سطح زمین و در هوای آزاد عبور نماید زیرا که احنمال یخزدگی سوخت وجود دارد و یک یا دو ساعت قطع کوره ممکن است تمام محصول گلخانه را دچار یخزدگی یا سرمازدگی نماید و مزید بر آن اینکه عصرها هوای مرطوب به داخل مخزن سوخت نفوذ کرده و منجر به وارد شدن قطرات آب به داخل سوخت می شود که بتدریج روزانه میزان آن افزایش یافته و احتمال خراب قطعات مشعل سوخت را نیز افزایش می دهد.

یکی از موارد دقیق کاربرد سیستمهای حرارتی و تهویه ای نصب ترمواستات در فضای گلخانه می باشد تا اینکه کنترل دما و تهویه را مطابق با آنچه تنظیم میگردد انجام دهد. لذا بایداز سالم بون و کیفیت کارکرد آن مطمئن بود.



هزینه های سیستمهای حرارتی متفاوت می باشد و در این رابطه سیستمهای قابل انتقال که به راحتی بتوان آنها را جابجا نمود ارزانتر میباشد ولی سیستمهایی که دارای حرارت مرکزی می باشند مثل سیستم آبگرم و یا بخار داغ هزینه سرمایه گذاری آن 2-3 برابر سیستمهای موضعی مثل دمنده ها می باشد که بنظر میرسد با شرایط اقتصادی تولید خیار داربستی در ایران فعلاً صرفه اقتصادی نداشته باشد مگر اینکه با استفاده از سیستم حرارت مرکزی در کار باشد.



دمنده های حرارتی:


این نوع سیستمهای گرمایی معمولاً تشکیل شده است از محفظه دوجداره ای که جداره وسط آنها بوسیله مشعل گازی و یا گازوئیل سوز به شدت گرم شده و دود از لوله خروجی آن به بیرون از گلخانه هدایت می شود. اینکار باعث گرم شدن موجود در جداره بیرونی و هوای اطراف جداره وسط می شود که بوسیله دمنده ای قوی (وینتیلاتور) هوای گرم شده در این جداره به شدت بوسیله لوله فلزی و یا تونل نایلونی به قطر30-40 cm از مسیر سوراخهایی که در قسمت طرفین آن قرار داردهوای گرم را بطور یکنوخت در گلخانه توزیع می نماید. همچنین به منظور حداکثر استفاده از حرارت ایجاد شده همراه دود توصیه میشود محفظه دوجداره ای مشابه محفظه قبلی نصب شود. آنگاه دود حاصل از جدار وسطی به بیرون از گلخانه هدایت شده و گرمای حاصل از گردش دود بوسیله دمنده مجددی از جدار بعدی به همان روش توزیع هوای گرم محفظه زیرین در داخل گلخانه توزیع گردد. خروجی هوای گرم دو محفظه را می توان مشترک نموده و هوای گرم را بوسیله یک تونل در سراسر گلخانه توزیع نمود.



در این روش ضروری است برای هر واحد حرارتی یک مشعل یدک در نظر گرفته شود تا درصورت خرابی مشعل اصلی در هر زمان بلافاصله جایگزین گردد و گلخانه از نظر هوای سرد در امان باشد.


اینگونه دمنده های حرارتی نسبتاً ارزان و دارای قدرت حرارتی خوبی میباشند، ضمن اینکه راه اندازی و سرویس آنها به تکنیک بالایی نیاز ندارد و گلخانه داران به سهولت می توانند این سیستمها را بکار گیرند.


سیستم آب گرم:




این روش با استفاده از دیگ بخار آب که معمولاً چدنی و یا فولادی می باشد، مانند شوفاو عل می کند. آب داخل آن بوسیله مشعل گرم شده و سپس بوسیله الکتروموتورهای مخصوص آب گرم به داخل گلخانه ها فرستاده می شود. آب گرم بوسیله چند رشته لوله های مارپیچ و یا ساده از جنس پلی اتیلن و یا لوله گالوانیزه که در سطخ بستر و بین ردیفها و یا در ارتفاع 10-20 cm آن نصب شده اند، در داخل و در طول گلخانه توزیع می شوند. آنگاه آب سرد شده مجدداً از طریق یک لوله اصلی به داخل دیگ حرارتی برکشت می کند. معمولاً برای تسهیل در گردش آب در داخل گلخانه و دیگ حرارتی، تجهیزات موتورخانه را در اتاقکی چائین تر از سطح گلخانه بنا می کنند.



در این روش به علت اینکه لوله های آب گرم را در سطح زمین زمین یا نزدیکی سطح زمین می توان نصب نمود معمولاً سطح خاک تا حدودی گرم شده و هوای گرم آن به ملایمت به طرف بالا صعود می نماید. در این شرایط فعالیت ریشه ها و رشد بوته ها افزایش یافته و از عملکرد بالاتری برخوردار می باشند همچنین به علت توزیع یکنواخت آبگرم در سطح گلخانه ها فضای آنها نیز بطور یکنواخت گرم می شود.


معمولاً برای چند واحد گلخانه (تونل پلاستیکی) سیستم مرکزی نصب می کنند و لذا کنترل شرایط دمایی برای همه گلخانه بطور هماهنگ انجام می گردد. لازم به ذکر است که نصب و احداث این سیستم دو تا سه براب رگرانتر از سیستم موضعی دمنده ها است. البته در نواحی بسیار سرد که ممکن است دما به -10°c برسد این سیستم کارآیی لازم هخواهد داشت و تنها با دو جداره نمودن گلخانه یا تلفیقی از این روش با یک دمنده حرارتی دمای مورد نیاز گلخانه های این مناطق را تأمین نمود. از محاسن دیگر این روش این است که به محض خرابی دستگاه دمای گلخانه به سرعت نزول نمی کند و تا حدی فرصت لازم برای تعمیر مجدد آن وجود دارد. سوخت مورد استفاده در این سیستم معمولاً گازوئیل میباشد که باید توجه نمود محل نگهداری منبع سوخت و لوله های سوخت رسانی در فضایی به دور از امکان یخزدگی نگهداری شود.



استفاده از گرمای زیر بستر:



گرمای زیر بستر به دو روش تأمین می شود:


1. استفاده از لوله های آبگرم مارپیچ یا صاف که از منبع موتورخانه شوفاو تغذیه می گردد.


2. استفاده از المنتهای حرارتی برقی که با بکارگیری از یک واحد ترمواستاتیک، درجه حرارت مورد نظر را تهیه و منترل می نماید.


این سیستم حرارتی بیشتر برای رشد سریع ریشه ای استفاده می گردد و درصورتیکه برای تولید خیار قرار است در گلخانه استفاده گردد بایستی مشترکاً همراه با استفاده از سیستم حرارتی مکندهها بکار گرفته شود زیرا این سیستم نمی تواند به تنهایی نیاز حرارتی فضای گلخانه را تامین کند. لذا توصیه می گردد بیشتر از این روش برای کشتهای گلدانی و تولید نشاء استفاده گردد. لازم به ذکر است که با بکارگیری این روش فعالیت ریشه ها و جذب مواد غذایی بنحو مؤثری افزایش می یابد.


استفاده از بخاریهای معمولی:



معمولاً در گلخانه های سنتی بسیاری از تولید کنندگان خیار داربستی از بخاریهای معمولی که با سوخت نفت یا مخلوط بات گازوئیل کار می کند استفاده می کنند. این روش کارآیی چندانی ندارد ضمن اینکه احتمال نفوذ دود حاصله به داخل گلخانه وجود دارد. دیده شده است که بعضی از گلخانه داران اقدام به نصب بخاریهای غیر استاندارد و خودساز می نمایند که با ناقص سوختن آنها دود و یا منوکسید کربن (co) تولید شده منجر به از بین رفتن کل محصول گلخان هشده است. استفاده از گاز پیک نیک و یا نمونه های دیگر بخاری گازی که بدون دودکش هستند فقط برای مدت کوتاهی (چند ساعت) مناسب هستند و نمی توان در طولانی مدت از آنها استفاده کرد.


سوخت:



سوختهای جامد، مایع و گاز که چوب، ذغال، نفت و گاز نمونه های آن میباشند برای گرم کردن گلخانه ها استفاده می شوند که هر یک از آنها دارای معایب و مزایایی می باشند. انتخاب آنها تحت تاثیر قوانین پاکیزگی هوا

مطلوبترین آنها گاز طبیعی می باشد زیرا هزینه نصب یک سیستم گاز طبیعی ارزانتر است، نیازی به مخزن ذخیره نیست، گاز تمیز تر می سوزد و در نتیجه آن زحمت تمیز کردن و تنظیم دیگ بخار کاهش می یابد. گازهای پروپان و بوتان نیز بسیاری از مزایای گاز طبیعی را دارند اما گرانترند.




انتخاب دوم معمولاً نفت است. سیستمهای نفت سوز را به آسانی می توان خودکار کرد، اما به مخزن ذخیره نیاز دارند و خاکستر و دود قابل توجه بیشتری تولید می کنند. اغلب، لوله ها و مسیرهای دود باید تمیز شوند و جعبه احتراق حداقل سالی یکبار تنظیم شود.




تعمیرات سیستمهای حرارتی:




تعمیرات سیستمهای حرارتی بسیار اهمیت دارد زیرا اهمال در این مورد امکان دارد در طول دوره بعدی و بالاخص در مواقع سرد سیستم دچار نقص فنی اساسی شود که در آن موقع ممکن است مدت تعمیرات طولانی و باعث خسارت به گیاهان کشت شده داخل گلخانه شود.این تعمیرات می تواند شامل دمنده ها اعم از محفظه های دو جداره، مشعل، ترموستات و ونیلاتورها می باشد.




در سیستمهای حرارتی آب گرم، دیگ حرارتی بایستی حتماً یکبار تمیز گردیده و محلهای عبور آب گرم و دریچه های گل گیری آن بازرسی و با جرمگیری مسیر خروجی دود آن و همچنین هر قسمتی که احتمال زنگ زدگی و یا سوراخ شدگی دارد تعمیر و تعویض گردند. همچنین شیرهای اطمطنان و کلیه شیرآلات و متعلقات داخل موتور خانه نیز باطد بازرسی و تمیز گردند.




قسمتهای مختلف مشعلهای حرارتی مثل جرقه زنها، چشمهای الکتریکی، صافی ها و مسیر سوخت رسانی بازدید و تمیز گردند.




محلهای ورودی هوا و سوخت در سیستمها کاملاً بازدید و تمیز گردند.




لوله های آب گرم در مسیر رفت و برگشت داخل گلخانه چنانچه نشتی و خوردگی دارند بازدید و تعمیر شود.




برای انجام اقدامات فوق لازم است از افراد متخصص در زمینه های فوق بهره گیری شود و سعی نشود که همه امور را تولید کننده خود انجام دهد. زیرا ممکن است تعمیرات ناقص انجام گرفته و نهایتاً خساراتی در موقع سرما به گلخانه وارد شود.



حفظ گرما:




جهت حفظ گرما و کاهش گرمای لازم برای گلخانه ها می توان از روشهای زیر و یا تلفیقی از آنها بهره جست:




1. پوشش دولایه برای پوشش گلخانه استفاده نمود.




2. گلخانه را طوری طراحی کرد که سطح آن به حداقل برسد.




3. از پرده های محافظ حرارت استفاده گردد.




4. از درختان به عنوان بادشکن و برای کاهش سرعت باد استفاده نمود.




5. از بخاریها و دیگهای بخار با کارآیی بالا استفاده نمود.




6. بخاریها، دیگهای بخار و ترموستاتها را مرتباً تمیز و تنظیم نمود.




7. از واریته های مقاوم به سرما استفاده شود


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


كود دهي گياهان گلخانه اي



گياهان نيز مانند انسانها براي رشد و نمو به ومواد غذايي نياز دارند . فتوسنتز تامين كننده كربوهيدرات است و به علاوه لازم است عناصر معدني خاصي از محيط ريشه جذب گياه شود . جذب عناصر توسط ريشه گياهان به صورت اختصاصي نيست , به اين معني كه وود عناصر در گياه دليل بر ضروري بودن آن براي رشد و نمو نيست . گياه قادر به تشخيص مواد جذب شده از خاك نيست , چون اگر چنين بود علف كش ها را جذب نمي كرد . شرايط ضروري بودن عناصر اين است كه فقدان عنصر , رشد زايشي و رويشي را با مشكل مواجه كند . با به كار بردن عنصر علايم كمبود بر طرف شود و عنصر مستقيما در تغذيه گياه نه در فعاليت هاي شيميايي يا ميكروبيولوژي خاك يا محيط كشت موثر باشد . برخي از حشره كش ها كه به خاك اضافه مي شود از طريق سيستم آوندي به تمام قسمت هاي گياه منتقل و در اثر تغذيه حشره از شيره گياه منجر به مرگ آن مي شود .


90 در صد وزن گياه را آب و 90 در صد وزن ماده خشك را كربن , هيدروژن و اكسيژن تشكيل مي دهد و 10 درصد باقي مانده را 14 عنصر ضروري تشكيل مي دهد . اين عناصر شامل عناصر پر مصرف و كم مصرف و كلر و سديم مي باشد .


عناصر پر مصرف : نيتروژن , فسفر , پتاسيم , كلسيم ,منيزيم , گوگرد .


عناصر كم مصرف : آهن , بر , منگنز , مس , روي , موليبدن , كلر .


توزيع مواد معدني در گياه : اگر برگ در دماي 500 درجه سانتي گراد به مدت 4 سات قرار داده شود مشخص مي شود كه 95 - 90 درصد برگ را آب تشكيل داده است و داراي 10 – 5 درصد ماده خشك مي باشد و 25 - 1 درصد ماده خشك را مواد معدني تشكيل مي دهد . ميزان مواد معدني بستگي به نوع اندام يا بافت و سن آن دارد . ميزان مواد معدني در بذر بيشتر از ميوه و در ريشه كوچك , بيشتر از ريشه بزرگ مي باشد. دي اكسيد كربن خاك در تركيب با آب تشكيل اسيد كربنيك مي دهد كه باعث شكستن مواد آلي خاك , ذرات خاك . كود ها مي شود و باعث آزاد شدن يون ها و جذب آن ها توسط ريشه مي گردد.


ظرفيت تبادل كاتيوني : ظرفيت تبادل كاتيوني به ميزان بار منفي ذرات خاك مربوط مي شود . بر حسب واحد اكي والان بر 100 سانتي متر مكعب بيان مي شود . چون غلظت اكثر عناصر غذايي در داخل ريشه بيشتر از محيط رشد است . براي جذب مقادير اضافي نياز به انروي است كه از طريق شكستن قند حاصل مي گردد . ميزان تبادل كاتيوني رس بيشتر از مواد آلي است .


شاخص شوري : اصولا كودها حاوي نمك هستند و وقتي به خاك اضافه مي شود ميزان نمك خاك را افزايش مي دهند. انتخاب كود مناسب كمك مي كند تا غلظت نمك خاك در حد پايين حفظ شود . منظوراز شاخص شوري اثري است كه كود هاي مختلف روي ميزان شوري خاك دارند. شاخص شوري نتيترات سديم را 100 در نظر مي گيرند و شاخص شوري ساير كودها را بر اساس آن رتبه بندي مي كنند .


صدمه شوري به گياهان: ميزان غلضت املاح موجود در خاك و سلول هاي ريشه تعيين كننده انتقال مواد از محلول به داخل گياه است و جريان آب به طرف غلظت بيشتر املاح بوده كه معمولا ميزان آن در محيط خاك بيشتر از سلول هاي ريشه بوده و از اين جهت جريان مواد از محيط ريشه به داخل سلول هاي گياه است .


معمولا صدمه شوري اسمزي است . در اثر افزايش غلظت نمك در محيط ريشه آب از سلول هاي ريشه به محيط ريشه كشيده مي شود در نتيجه محتوايي سلول به خارج ازآن كشيده مي شود و گياه دچار پلاسموليز مي شود . وقتي كه پلاسموليز در تعداد زيادي از سلول هاي گياه روي مي دهد خشكي فيزيولوژي اتفاق مي افتد و سلولهاي ريشه دچار كم آبي شديد مي شود .


روشهاي كاهش نمك بستر محيط ريشه : براي كاهش ميزان شوري خاك بايد كود هاي شيميايي را به مقدار مناسب مصرف كرد . اگر غلظت نمك به حدي برسد كه باعث كاهش رشد شود , بايد خاك را شستشو داد تا نمك اضافي از خاك خارج شود . ميزان آب مورد نياز 203.8 – 122.8 ليتر آب در هر متر مربع بستر مي باشد و پس از 30 دقيقه دومين آبياري بايد انجام شود تا نمك ها از خاك خارج شود . اگر ميزان نمك خاك خيلي زياد باشد سومين و چهارمين آبياري نيز مورد نياز مي باشد . زهكشي مناسب خاك باعث خروج نمك ها مي شود .


به طور كلي ميزان نمك هاي قابل حل در خاك مي تواند توسط آبياري كافي و استفاده از محيط كشت با زه كشي مناسب كنترل كرد .


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


تغذيه دي اكسيد كربن در گیاهان گلخانه ای


مقدار دي اكسيد كربن موجود در هوا 0.03درصد و يا حدود 300پي پي ام مي باشد. (هر ميليون كيلوگرم هوا داراي 300كيلوگرم دي اكسيد كربن مي باشد ) در مناطق صنعتي , باتلاقي و بستر رودخانه ها حدود 400پي پي ام و در برخي مناطق 200 پي پي ام است .


مقدار دي اكسد كربن موجود در هوا براي فتوسنتز كافي است.


كمبود دي اكسيد كربن : در زمستان به علت مسدود بودن گلخانه , تبادلات هئاي داخل گلخانه با محيط بيرون به حداقل مي رسد و در ساعات آفتابي روز دي اكسيد موجود در فضاي گلخانه توسط فرآيند فتوسنتز از هوا گرفته شده و مقدار آن در گلخانه بسته مرتب كم مي شود (كمتر از 200 پي پي ام ) كه باعث كاهش فتوسنتز و توقف رشد مي شود . يك برگ آفتابگردان در حال رشد , مي تواند 2,4 متر در مدت يك ساعت مصرف كند . ميزان دي اكسيد كربن موجود در گلخانه بسته در عرض چند ساعت مي تواند به نقطه بحراني خود برسد ( پايين ترين حد ممكن ) و باعث بازماندن از رشد شود . مقدار بحراني دي اكسيد كربن 125- 25 پي پي ام است . ادامه كمبود دي اكسيد كربن باعث طولاني شدن دوره كشت و كاهش كيفيت محصول مي شود.


ميزان دي اكسيد كربن موجود در خاك بين 2500 - 2000 پي پي ام متغير است . منبع توليد اين گاز در خاك تجزيه مواد آلي خاك و تنفس ريشه مي باشد . دي اكسيد كربن از ميان ذرات خاك انتشار مي يابد . اين گاز با آب تركيب شده و تبديل به كربنات و بي كربنات پتاسيم و منيزيم مي شود . وجود دي اكسيد كربن در خاك با كم كردن ميزان اكسيژن خاك موجب كاهش رشد گياه مي شود . زهكشي ضعيف و غرقاب شدن خاك باعث كاهش ميزان اكسيژن و افزايش دي اكسيد كربن خاك مي شود .


تزريق دي اكسيد كربن : افزايش غلظت دي اكسيد كربن تا ميزان 1500 – 1000 پي پي ام براي اكثر گياهان مفيد است . البته افزايش دي اكسيد كربن در فتوسنتز بستگي به ساير عوامل موثر در فتوسنتز دارد . غلضت بالاي دي اكسيد كربن براي گياه سمي است و باعث كاهش عملكرد كلروزه شدن( بين رگبرگ ) و نكروزه شدن برگ مي شود . سطح آستانه دي اكسيد كربن در گياهان مختلف متفاوت است . مثلادر گوجه فرنگي 2200 و در خيار 1500 پي پي ام مي باشد . در كاهو تزريق 1600 پي پي ام دي اكسيد كربن باعث 31 درصد افزايش محصول و 20 درصد زود رسي مي شود . در گوجه فرنگي تزريق 1000پي پي ام باعث 48 درصد و در خيار تزريق 1000پي پي ام دي اكسيد كربن باعث 33 درصد افزايش عملكرد مي شود .


وقتي دستگاه هاي تهويه به اندازه 5 سانتي متر باز باشند و يا پنكه هاي خنك كننده كار كنند ميزان دي اكسيد كربن داخل گلخانه به اندازه محيط آزاد است (حدود 300 پي پي ام ) . در مناطق گرم , در جايي كه براي خنك كردن گلخانه دستگاه هاهي خنك كننده در تابستان به طور مداوم كار مي كنند . تزريق دي اكسيد كربن لازم است. وقتي تزريق دي اكسيد كربن در زمستان انجام مي شود رشد گياهان و نياز كودي نسبت به حالت عادي افزايش مي يابد .


زمان تزريق دي اكسيد كربن : تزريق دي اكسيد كربن در تمام طول روز از طلوع آفتاب تا يك ساعت قبل از غروب صورت مي گيرد . زمان تزريق به موقعيت گلخانه و عرض جغرافيايي هم بستكي دارد و در فصل هاي پاييز و زمستان صورت مي گيرد . اين عمل معمولا در اواخر شهريور يا اوايل مهر تا اواسط فروردين – اواسط ارديبهشت انجام مي شود . در زمان تزريق بايد كليه دستگاه هاي تهويه و هواساز و خنك كننده خاموش باشد و در يچه تهويه كمتر از 5 سانتي متر باز باشد .


منابع توليد دي اكسيد كربن : دستگاه مولد دي اكسيد كربن قادر به توليد 1500پي پي ام در مساحت 465متر مربع مي باشد . سوخت دستگاه مولد نقتي مايع , گاز , پروپان , نفت سفيد و .... است . دستگاه را معمولا از سقف آويزان مي كنند . دي اكسيد كربن در دماي پايين به صورت منجمد است كه به آن يخ خشك مي گويند . دي اكسيد كربن تحت فشار به صورت مايع است كه گران قيمت است .



كمپوست , co2 و گلخانه : توجه به بعضي از ويوه گي هاي مربوط به مواد آلي كمپوست و ميزان co2 در هواي گلخانه مي تواند مفيد باشد . وقتي كمپوست با خاك مخلوط مي شود co2 و گرما توليد مي شود . هنگامي كه كپه هاي كمپوست تجزيه مي شوند دماي آن ها به سهولت به بيش از 38 درجه سانتي گراد خواهد رسيد كه ين امر مي تواند حتي به گرم شدن گلخانه در زمستان نيز كمك كند .


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


بستر كشت گياهان گلخانه اي

بستر كشت گلخانه اي مانند هر بستر كاشت ديگري داراي چهار وظيفه اصلي است كه عبارتند از : 1- مخزن مواد غذايي 2- نگهداري آب و در دسترس قرار دادن آن براي گياه 3- تبادل گازي بين ريشه و اتمسفر 4- محل استقرار گياهان .




سوال: چرا محصولات در مزرعه بدون نياز به تغيير عمده رشد مي كنند ولي اگر همان خاك به گلدان منتقل داده شود رشد محدود خواهد شد ؟


جواب : در خاك مزرعه چهار عمل كه در بالا از آنها ياد شد به خوبي انجام مي شود ولي در ظرف هوادهي به اندازه كافي انجام نمي شود . خاك مزرعه داراي لوله هاي است كه آنها را از سطح به عمق مي برد . اين لوله هاي كاپيلاري باعث مي شود آب اضافي از لايه هاي سطحي خاك بعد از بارندگي خارج شود . وقتي مزرعه خشك است اين لوله ها آب را از عمق به محيط رشد ريشه منتقل مي كنند . وقتي خاك از مزرعه جدا و به گلدان يا بستر گلخانه اي منتقل مي شود اين لوله هاي كاپيلاري ا بين مي روند . بنابراين خاك بستر مانند خاك مزرعه نمي تواند عمل كند و لوله جهت خروج آب از سطح وجود نخواهد داشت .


وقتي خاك مزرعه به گلدان منتقل داده مي شود شرايطي پيش مي آيد كه سطح ايستابي (آب آزاد) ناميده مي شود (perched water table) يعني فضاي هواي موجود در زير گلدان به علت زهكشي ضعيف از آب پر شده است و چون لوله هاي كاپيلاري از بين رفته اند عمل كاپيلاري براي كشيدن آب از خاك (جهت زهكشي آن ) انجام نمي شود . هر چه عمق گلدان بيشتر باشد بايد سطح ايستابي پايين تر تشكيل شده و در نتيجه فضاي بيشتري براي رشد گياه وجود دارد. ظرفيت نگهداري آب و تهويه خاك به هم وابسته اند .



تغيير دادن ph :


اگر تشخيص داديد که ph بيش از اندازه قليايي است مي توانيد خاصيت اسيدي آن را با افزودن اسيد سولفوريک يا پايين آورنده هاي ph افزايش دهيد.


اگر تشخيص داديد که ph بيش از اندازه اسيدي است مي توانيد خاصيت قليايي آن را با افزودن جوش شيرين يا بالا آورنده هاي ph افزايش دهيد. هنگام تنظيم ph مهم است که مقادير را کم کم اضافه کنيم تا اينکه ph يکباره تغيير نکند و همچنين بدانيم که چه موقع به سطح ph مطلوب مي رسيم.





محدوده ph مناسب براي انواع محصولات باغي


لوبيا

كلم

خيار

بادمجان

كاهو

نخود

تربچه

گوجه

هندوانه

فلفل

توت فرنگي


5/8


6/2

6/3


6/5

5/7


6/2

5/7


5/9

5/7


6/2

6/3


6/5

5/8


6/2

5/8


6

5/4


5/6

5/8


6/2

5/8


6/2







ph مناسب: phمحيط يا محلول غذايي براي رشد گياه بسيار مهم است. هر گياهي محدوده ph خاصي دارد که خارج شدن از اين محدوده باعث کم شدن رشد يا حتي مرگ گياه مي شود. ph کمتر از 5/4 يا بيشتر از 9 صدمات سختي به ريشه گياه وارد مي کند و اثرات زيان آوري روي رشد گياه دارد.


چنانچه سطح ph تغيير کند تاثير مستقيمي در دسترسي گياه به مواد غذايي مي گذارد. اکثر مواد مغذي در ph 6 - 7/5 در دسترس گياه مي باشند. وقتي که سطح ph خيلي زياد يا کم شود مواد مغذي در محلول قفل شده و از دسترس گياه خارج مي شوند.


بايد ph محلول غذايي را هنگام ترکيب و استفاده و نيز هر چند روز يکبار اندازه گيري کنيد و آن را در حد مطلوب نگهداري کنيد.


اجزاي محيط رشد :


الف) مواد آلي: 1- پيت 2- كوكوپيت 3- پوست درختان 4- خاك برگ 5- كود دامي


ب) مواد معدني : 1- ورمي كوليت 2- پوكه 3- پرليت 4- پشم سنگ



1- پيت : پيت بقاياي گياهان مردابي و ني است كه در زير آب در حالت نيمه پوسيده (تخمير) مي باشد . تركيبات پيت بسته به نوع و مقدار مواد حالت تخمير و درجه اسيدي متفاوت است . رنگ پيت خزه از خرمايي روشن (حداكثر تجزيه) تا قهوهاي (حداقل تجزيه) متغير است . اين بستر جايگزين خاك برگ است و علاوه بر نگهداري رطوبت ,خطرانتقال بذر علف هرز يا بيماري ها در آن وجود ندارد . به منظور افزايش خاصيت نگهداري آب مي توان پيت خزه را در جاي قرار داد كه يخ بزنداين كار باعث پاره شدن سلول ها و افزايش خاصيت نگهداري آب مي شود . قبل از مصرف خزه بايد آن را خرد و غربال كرد (غربال با mesh no 10 ) . در غير اين صورت آب به سختي در آن نفوذ مي كند و قابليت جذب رطوبت آن كاهش مي يابد . خزه مي تواند تا 10 برابر وزن خشك خودش آب نگهداري كند و داراي يك درصد نيتروژن و مقادير ناچيز فسفر و پتاسيم است.



پيت خزه اسفاگنوم :اين پيت خزه از بقاي خشك شده بخش هاي زنده و جوان گياه به وجو مي آيد . كه انواع مختلف آن عبارتند از :


1- sphagnum papillosum


capillacearum 2- sphagnum


palusre 3- sphagnum




ويوه گي هاي خزه پيت اسفاگنوم h آن بين 3 تا 4 متغير است - قابليت نگهداري آب حدود 20-10 برابر وزن خشك خود (بافت هاي ساقه و برگ ) را دارد . تبادل گازي آن خوب است.


98 -80 درصد آن منافذ است كه در كشت گلخانه اي بستر ي با حجم منافذ بيش از 50 درصد مناسب است – حاوي قارچ كشي اختصاصي براي جلوگيري از گياهچه ميري است – براي استفاده اولين بار سترون است - سبك است (حدودا هر متر مكعب آنkg 104 است .



درجه بندي پيت خزه : پيت خزه از h0 تا h10 رتبه بندي مي شود . h0 پيتي است كه تجزيه نشده .مرطوب و زغال مانند است و به مصرف سوخت ميرسد . h10 كاملا تجزيه شده و بدون فيبر قابل رويت است . پيت هاي h4 و h5 داراي فيبر و تجزيه آن نيمه تمام و در باغباني كاربرد دارد .


پيت خزه ني جنگي (grass peato reed sadge peat ) : اين پيت قهوه اي تا قهوه اي متمايل به قرمز تا سياه است . شامل(ني phragmites communis از تيره گندميان) و (جگن carex از تيره cyperaceae مي باشد .



پيت هوموس peathumus : از ويوه گي هاي اين پيت مي توان به موارد زير اشاره نمود : تجزيه آن بيشتر از ساير پيت ها صورت مي گيرد – ظرفيت نگهداري آب آن نسبت به ساير پيت ها كمتر است – ph آن حدود 7.5 – 5 است - نيتروژن آن زياد است .



2- كوكوپيت : اين نوع پيت از پوسته نارگيل تهيه مي شود و چون حاصل تجزيه نيست با ساير پيت ها متفاوت است و ظرفيت كاتيوني آن نيز كمتر از پيت خزه و ساير پيت ها است .



پيت نخل : اين پيت هم نوعي از پيت ها محسوب مي شود كه البته تحقيقات در مورد اين نوع پيت در مركز تحقيقات ايران در حال انجام مي باشد .



3- پوست درختان (wood shaving or shredded bark) : پوست درختان داراي ليگنين است كه تجزيه آن كند تر از سلولز است. سلولز براي تجزيه شدن نياز به اضافه كردن نيتروژن دارد . پوست درختان به دو گرو تقسيم بندي مي شود:



الف) hardwood bark : شامل درختان برگ ريز مانند افرا و بلوط است و به چوب هاي اطلاق مي شود كه 85 درصد ليگنين هستند . البته از اين گروه درختاني مثل گردو ,گيلاس و افراي نقره اي داراي مواد باز دارنده رشد هستند .



ب) softwood bark : شامل مخروطيان مانند صنوبر , كاج ,سرو , نراد, غول redwood و شوكران هستند . داراي بيش از 85 درصد ليگنين و معمولا 95 درصد هستند . تكه درشت پوست چوب صنوبر محيط مناسبي براي كشت اركيده است .


4- خاكبرگ (leaf mold) : خاك برگ حاصل پوسيده شدن برگ درختان غير مثمر است . براي تهيه آن برگ گياهان را روي هم قرار داده و آن را كمي مرطوب مي كنند 3-2 بار آن را به هم مي زنند تا تجزيه سريع صورت گيرد . بايد توجه داشت كه اگر اين خاك برگ ها با مواد شيميايي و علف كش ها مخلوط شده باشد به لحاظ اينكه ارزان تهيه مي شود مي تواند خسارات جبران ناپذيري به گياهان وارد سازد .



5 - كود دامي : ظرفيت تبادل كاتيوني كود دامي زياد و نگهدارنده مناسبي براي مواد غذايي است و نيز داراي نيتروژن , فسفر , پتاسيم , وعناصر كم مصرف نيز مي باشد. كود گاوي پوسيده بهترين نوع كود مورد استفاده در گلخانه است . كود مرغي دارايي آمونياك بيش از حد بوده وبه ريشه شاخه و برگ صدمه مي زند .






مواد معدني :


1- ورمي كوليت : ورمي كوليت يك سنگ ازجنس سيليكات ميكا است كه در 1000 درجه سانتي گراد گداخته شده و آب آن از بين رفته است . هر ذره از كاني ورمي كوليت داراي ضخامت نازكي است كه به صورت موازي روي هم قرار دارند و بين آنها رطوبت قرار دارد و محيط مناسبي براي جوانه زني بذر و ريشه زايي و قلمه ها است . ورمي كوليت به دليل قابليت نگهداري آب , مواد غذايي , تهويه و وزن مخصوص ظاهري پايين يك محيط كشت بدون خاك محسوب مي شود . به دليل ضعيف بودن از نظر مواد غذايي بايد با محلول هاي غذايي آن را تقويت كرد . ورمي كوليت را نبايد با خاك مخلوط كرد چون فشرده شده و باعث كاهش منافذ آن مي شود .



2- خاك رس : هدف از كاربرد آن تغيير خاصيت فيزيكي محيط كشت است . ويوه گي ها :مقاوم به شكستن است , داراي منافذ كافي براي تهويه مي باشد , ظريت تبادل كاتيوني آن بالاست .



3- پرليت : پرليت سليكات سفيد خاكستري آتشفشاني است كه در اثر خرد شدن و دماي بالا آب خود را از دست داده و ذرات سفيد باحجره هاي مسدود ايجاد مي كند . پرليت جانشين شن براي تهويه محيط كشت است . مزيت عمده آن نسبت به شن سبكي وزن آن است .



4- پشم سنگ : پشم سنگ مخلوط پوكه زغال سنگ , بازالت , سنگ آهك و كف آهن است كه در دماي 1600 درجه سانتي گراد ذوب شده است و پس از سرد شدن به صورت رشته در مي آيد . آميخته ان با پيت خزه يا پوست كاج براي كشت مناسب است . پشم سنگ داراي مقادير كمي كلسيم , منيزيم , گوگرد , آهن , مس و روي است كه البته مقادير اين عناصر براي رشد گياه كافي نيست .


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


اهمیت آبیاری در سیستم گلخانه ای



کمبود آبياري :
مسئله اساسي در آبياري اين است که بعد از چه مدتي و به چه مقداري آبياري صورت گيرد.عدم آبياري به موقع و صحيح مي تواند منجر به خسارات زيادي به گياه شود که از آن جمله: به تعويق انداختن عمل فتوسنتز, کند کردن فرآيند رشد, پومردگي ناشي از کمبود آب مورد نياز گياه,کاهش رشد سلولي گياه وکم شدن طول ميان گره ها, برگ ها کوچکتر و ساقه ها سخت و شکننده مي شوند ودر بعضي مواقع تورم برگ را نتيجه مي دهد. در موارد بسياري حاشيه برگ ها مي سوزد وتارهاي کشنده ريشه در هم مي پيچند و مي ميرند.کمبود آب مورد نياز گياه در طولاني مدت ممکن است موجب بروز علائم کمبود عناصر غذائي مورد نياز گياه گردد.
آبياري کم باعث مي شود آب به ميزان کافي در خاک نفوذ نکند و اگر اين کمبود ادامه پيدا کند ريشه ها در ناحيه خشک باقي مانده و مي ميرند, همچنين ريشه هاي جديد نمي توانند در ناحيه خشک به خوبي نفوذ کنند.

آبياري زياد:
به دو صورت مي تواند صورت پذيرد:
الف ) ميزان آب زياد باشد. ب ) تعداد دفعات آبياري زياد باشد.
در يک خاک زهکشي شد [1] با تخلخل کافي نمي توانيم آب زيادي را در خاک نگه داريم زيرا مقدار اضافي آب از خلل و فرج خاک عبور کرده وبه اصطلاح زهکش مي شود و اين پديده را آبشوئي [2] گوئيم.
در صورتي که نمک در سطح خاک تجمع يافته باشدآبشوئي نمک هاي موجود در سطح خاک را کاهش مي دهد و نمک ها را از اطراف ريشه دور مي کند. ولي بايد توجه داشت که آبشوئي مداوم و سنگين سبب مي شود باروري و حاصلخيزي خاک کاهش يابد و تعادل عناصر غذائي خاک را به هم مي زند.
آبياري به دفعات زياد هم مشکلاتي را به همراه مي آورد. غرقاب بودن خاک مقاومت گياه را در برابر بيماري ها کاهش مي دهد و ريشه هاي آبي را توسعه مي دهد که اين ريشه ها دراز ونازک بوده و داراي تعداد کمتري از تارهاي کشنده هستند.آبياري بيش از حد زمان زيادي خاک را مرطوب نگه مي دارد و امکان تهويه خاک را محدود مي کند وکمبود اکسيون منجر به مرگ ريشه مي شود. اولين نشانه اي که ظاهر مي شود پومردگي گياه, کمبود عناصر غذائي و توقف رشدگياه مي باشد چرا که ريشه هاي مرده نمي تواند آب و عناصر غذائي را به خوبي جذب کنند و در اختيار گياه قرار دهند. در اثر آبياري زياد ممکن است گياه در طول روزهاي آفتابي پومرده شوند و در عصر دوباره به حالت عادي برگردند.
از بحث هايي که صورت گرفت متوجه مي شويم که خاک محدوديت هاي زيادي را براي رشد گياه ايجاد ميکند به همين دليل در اينجا به معرفي کشت هيدروپونيک [3] مي پردازيم که اين محدوديت ها را از بين مي برد

معرفي کشت هيدروپونيک:
اصطلاحاً هيدروپونيک در معناي water working مي باشد ودر عمل به معناي پرورش گياه در آب واملاح محلول مي باشد. کشت هيدروپونيک اين امکان را به ما مي دهد که در ازاي کار کمتر و زمان کمتر بازده بيشتري داشته باشيم.
تحقيقات نشان داده است که در کشت آبي اگرچه به خاک نيازي نيست ولي نياز به مواد معدني و عناصر غذائي موجود در خاک غير قابل اغماض است, اصولاً خاک مکاني براي نگه داشتن گياه, عناصر غذائي و محل توسعه ريشه است.درکشت آبي فقط عناصر غذائي مورد نياز در اختيار گياه قرار مي گيرد تا بتواند به خوبي رشد کند واين عناصر به صورت مستقيم در اختيار گياه قرار مي گيرد و گياه هرگز در معرض خطر تنش آبي و کمبود عناصر غذائي قرار نمي گيرد.
به طور کلي در کشت هيدروپونيک هر گياهي مي تواند پرورش يابد ولي بعضي از گياهان رشد و بازده بيشتري دارند مثلاً ميوهاي سته [4] مثل گوجه فرنگي, خيار و فلفل, گياهان برگي مثل کاهو و گياهان علفي.
پياده کردن تکنولوژي هيدروپونيک در يک سيستم گلخانه اي و يک محيط کنترل شده مزيت هاي اقتصادي زيادي را به همراه دارد. در چنين محيطي با کنترل درجه حرارت و ميزان رطوبت و نور در تمام طول سال مي توان گياه زير کشت داشت.
مزيت ها:
کشت آبي مزيت هاي زيادي را شامل مي شود که عبارتند از:
صرفه جوئي زماني و نياز به نيروي کار کمتر:زيرا در کشت آبي نياز به عمليات تهيه بستر خاک و وجين کردن علف هاي هرز و غيره نمي باشد.
حذف بيماري ها در نتيجه حذف خاک.
مصرف بهينه آب به دليل آن که هيچ آبي به هدر نمي رود و علف هرزي وجود ندارد که از آب استفاده کند.
کشت هيدروپونک به توليد کننده اجزه مي دهد که گياه را با تراکم بيشتري کشت کند در نتيجه توليد بيشتري داشته باشد.
يک سيستم کوچک هيدروپونيک در هر جا قابل راه اندازي است.
بازده توليد محصول, بيشتر و رشد سريعتر گياه (در صورت تأمين عناصر غذائي مورد نياز گياه)
ارزش غذائي بالاي محصولاتي که در کشت هيدروپونيک توليد شده اند.
مزه بهتر محصولات.
کشت سالانه در صورت برپائي اين سيستم در محيط گلخانه و فضاي بسته.
-----------------------------------------------------------------------
1- drained
2- leaching
3- hydroponic
4- fruit bearing crops
------------------------------------------------------------------------
منبع:gc-iut.blogfa.com


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


آفات مهم درگلخانه


حلزون گلخانه

--------------------------------------------

مگس سفید trialeurodes vaporariorum

مگس سفید trialeurodes vaporariorum
aleyrodidae,hom

---------------------------------------------

کنه‌های تار عنکبوتی

---------------------------------------------

تریپس گلخانه(heliothrips haemorrhoidalis)

----------------------------------------------
 
جهت شناسایی تیپیک آفات مربوطه وروشهای مبارزه ادامه مطلب راکلیک کنید.


ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


جلوگیری از خسارت آفات در گلخانه

 
شرايط ايجاد شده در گلخانه بهتــــرين وضعيت را براي استقرار انواع حشرات و كنه هاي آفت بوجود مي آورد . افزايش سريع جمعيت آفات در گلخانه گاهي اوقات آنچنان غاقل گير كننده است كه تنها يك مديريت كارآمد مي تواند از خسارت آنها به محصول جلوگيري كند . براي كنترل آفات در گلخانه استفاده بي رويه از سموم دفع آفات راه حل مناسبي نيست و به هيچ وجه توصيه نمي شود ...
شرايط ايجاد شده در گلخانه بهتــــرين وضعيت را براي استقرار انواع حشرات و كنه هاي آفت بوجود مي آورد . افزايش سريع جمعيت آفات در گلخانه گاهي اوقات آنچنان غاقل گير كننده است كه تنها يك مديريت كارآمد مي تواند از خسارت آنها به محصول جلوگيري كند . براي كنترل آفات در گلخانه استفاده بي رويه از سموم دفع آفات راه حل مناسبي نيست و به هيچ وجه توصيه نمي شود . مديريت صحيح آفات گلخانه بيشتر بر استفاده از روشهاي پيشگيري استوار است . زيرا اين روشها به مراتب آسانتر و كم هزينه تر از روشهاي مبارزه با آفات پس از ظهور آنها در گلخانه است . پيشگيري از وقوع آفات عمدتاً بر رعايت اصول بهداشت زراعي متكي است كه شامل نابودي يا حذف نه تنها مواد آلوده به آفت بلكه كليه منابع بالقوه آلودگي مي باشد . عمليات پاكسازي مي بايست هم در داخل گلخانه و هم در اطراف آن انجام گيرد و در هر مرحله از توليد محصول مي بايست انجام پذير باشد. رعايت اصول بهداشتي در گلخانه فرآيندي مداوم و در تمام طول سال است.
حفاظت و پيشگيري از آفات را ميتوان در سه مرحله اجرا كرد:الف - مرحله توليد نشاء و كاشت.در اين مرحله مي توانيد از تله هاي زرد چسبنده به ابعاد 13×8 سانتيمتر ( يك تله براي هر50 تا100 متر مربع) براي رديابي اوليه مگس هاي سفيد ، تريپس ها و شته ها استفاده كنيد اين تله ها مي بايست درطول راهروهاي داخل گلخانه ، نزديك در و پنجره ها و محلهاي ورودي هوا نصب شود و حداقل هفته اي يكبار مورد بازديد قرا گيرد . علاوه بر بازديد تله ها بهتر است بوته هاي نشاء يا گياهچه ها را نيز بصورت هفتگي از نظر وجود كنه يا شته بررسي كنيد . وجود كنه هاي تارعنكبوتي را مي توانيد از طريق مشاهده مستقيم كنه بر روي گياه يا مشاهده آثار خسارت آن مشخص نماييد. بر اثر تغذيه كنه هاي دو نقطه اي ( كنه هاي تار عنكبوتي ) نقاط زرد رنگي در سطح برگ بوجود مي آيد . از آنجائيكه تله هاي زرد تنها براي رديابي حشرات بالدار قابل استفاده است رديابي آفات بي بالي مانند كنه ها و يا شته هاي بي بال بصورت مشاهده مستقيم در نشاء ( يا گياهچه) بسيار مهم است . شته ها بيشتر در زير برگها يا اطراف جوانه هاي رويشي و زايشي گياه مستقر مي شوند و از طريق وجود پوسته هاي سفيد رنگ آنها و يا ترشحات چسبنده براق آنها به نام عسلك بر روي اندامهاي مختلف گياه قابل رديابي هستند. علفــــهاي هرز مي توانند منبع مهمـــي براي استقرار حشرات و كنه ها در طول سال باشند . بنـــابر اين مي بايست كليه علفهاي هرز داخل و اطراف گلخانه را نابود كنيد . از قرار دادن هر گونه گياه زينتي در اطراف نشاء ها يا گياهچه هاي جوان خودداري كنيد زيرا اين نوع گياهان نيز مي توانند به صورت منبعي براي استقرار آفات عمل كنند.ب - مرحله توليد محصولدر اين مرحله عمليات توصيه شده در طي مرحله قبل مي بايست ادامه يابد.
توصيه هاي بيشتر عبارتند از :1- كليه بقاياي گياهي را از مسير راهروها و مسير آبياري به سرعت جمع آوري كنيد و هيچگونه توده زباله را داخل و يا نزديك گلخانه به حال خود رها نكنيد2- به منظور جلوگيري از گل آلوده شدن و مرطوب شدن سطح خاك كه محل مناسبي براي تكثير مگس هاي پوسيده خوار ايجاد مي كند . خاك را بخوبي زهكشي كنيد.3- هرگز گياهان متفرقه مانند انواع گياهان زينتي و درختچه هارا داخل گلخانه قرار ندهيد چرا كه اينها بعنوان پناهگاههاي جايگزين براي حشرات، كنه ها و ساير آفات عمل مي كنند.4- در جاهائيكه امكان پذير است از توريهاي محافط استفاده كنيد تا از ورود حشرات جلوگيري شود استفاده از توري يك راه موثر و ساده براي جلوگيري از ورود آفات درشت مانند انواع پروانه هاي آفت، سوسكها ، زنبورها و سن ها به داخل گلخانه است.5- حداقل يك محوطه به پهناي 10 متر فضاي عاري از هر گونه گياه يا چمن زني شده در اطراف گلخانه ايجاد كنيد ( در صورتيكه از علف كشها براي پاكسازي استفاده ميكنيد از عدم پاشش آنها در اطراف پنجره ها و هواكشهاي گلخانه اطمينان حاصل كنيد ). گياهان زنيتي و سبزيجات خانگي محلهاي استقرار خوبي براي حشرات و كنه ها هستند و به همين خاطر در نزديك گلخانه اين گياهان به عنوان علف هرز در نظر گرفته مي شود.
ج) مرحله پايان برداشت محصولدر صورتيكه بوته به حشرات و كنه هاي آفت آلوده شده با شد بلافاصله پس از آخرين برداشت محصول و قبل از حذف بوته ها اقدام به مبارزه با آفت نماييد تا جمعيت انتقالي آفت از يك دوره كشت به دوره ديگر نابوده شده يا به حداقل برسد. اين كار فرصت باقي ماندن و پخش يا پنهان شدن آفت را در درزها و شكاف گلخانه و ديگر جاهاي امن آن به حداقل ميرساند. روشهاي مبارزه با آفات در اين مرحله مي تواند شيميايي و يا غير شيميايي باشد . استفاده از يك آفت كش مناسب قبل و پس از حذف بوته ها از داخل گلخانه معمولا" منجر به از بين رفتن بخش عظيمي از جمعيت حشرات و كنه ها مي شود. از توصيه هاي كارشناســان در اين مورد استفاده كنيد . پس از مصرف آفت كشها و قبل از ورود به داخل گلخانه از انجام تهويه مناسب و كافي در داخل گلخانه اطمينان حاصل كنيد.درجه حرارتهاي بالا بصورت يكنواخت و سراسري حداقل به ميزان 40 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي كمتر از 50 درصد به مدت حداقل 3 تا4 روز بطور موثري حشرات و كنه ها را كنترل خواهد كرد . پس از حذف بوته ها اين روش مي تواند تكرار شود . اين روش در ماههاي گرم تابستان به آساني و با هزينه كمتري قابل اجرا است.پس از اجراي روشهاي فوق الذكر و حذف بوته ها مي بايست با استفاده از تله هاي زرد چسبنده آفات بالدار احتمالي از قبيل تريپس ها ، مگس هاي سفيد و شته ها رديابي شوند . بطور منظم اين تـله ها را بازديد كنيد و اگر آفتي مشاهده كرديد با استفاده از يك روش مناسب ضربه ديگري به آن وارد كنيد
ضد عفوني بستر كشتضد عفوني بستر كاشت ، ذخيره آفات بويوه كنــه هاي تار عنكبوتي و تريپسها را كاهش خواهد داد . روشهاي مختلف ضد عفوني بستر كشت عبارتند از :الف - ضد عفوني خاك با استفاده از بخاربراي گرفتن نتيجه بهتر از اين روش يهتر است خاك تا عمق 15 تا 20 سانتي متر به خوبي زيرورو شده و رطوبت آن در حد مناسبي باشد. از دماسنجهاي خاك براي اطمينان از گرم شدن خاك در حدود 80 درجه سانتيگراد و به مدت 30 دقيقه اطمينان حاصل كنيد اگر درجه حرارت يا مدت زمان آن افزايش يابد ممكن است مشكلاتي از قبيل افزايش املاح يا از بين رفتن آمونياك خاك پيش بيايد ب - ضد عفوني خاك با استفاده از گازهاي شيمياييگاز متيل برومايد به عنوان مرسوم ترين مــاده شيميايي جهت ضد عفوني خاك بكـــار مي رود . گاز دهي مي بايست در خاكي كه حداقل تا عمق 15 سانتيمتر به خوبي زيرورو شده است و حرارت آن حداقل 15 درجه سانتيگراد بوده و از رطوبت مناسبي برخوردار است انجام شود . پس از گازدهي خاك مي بايست به خوبي به مدت 3 تا 7 روز هوادهي شود چرا كه اين گاز براي گياهان و پستانداران بسيار سمي است .متيل برومايد نبايد قبل از كشت محصولاتي كه برگهاي آن مورد استفاده قرار مي گيرد( مانند كلم ) استفاده شود. زيرا برومايد بيشتر در برگها و ساقه هاي گياه تجمع پيدا مي كند. براي ضد عفوني خاك بخار دادن مزيت بيشتري نسبت به گاز دهي دارد زيرا علاوه بر نابودي اكثر آفــات با اين روش هيچ گونه اثر سمي پس از مصرف از خود بجاي نمي گذارد . علاوه بر اين كشت محصول مي تواند بلافاصله پس از سرد شدن خاك و آبياري انجام شود. ج- ضد عفوني خاك با استفاده از انروي خورشيدي با استفاده از انروي خورشيدي بعنوان يك منبع انروي ارزان ميتوان تا حد بسيار زيادي آفات و عوامل بيماريزاي خاكزي و همچنين بذر علفهاي هرز را نابود كرد.بهترين زمان براي اينكار ماههاي گرم تابستان است . مانند دو روش قبل بهتر است زمين قبل از اجراي روش بخوبي زيرورو شده و رطوبت آن در حد مناسبي باشد سپس سطح خاك توسط يك لايه بدون درز و روزنه از جنس پلاستيك شفاف كه از آن نور عبور كند پوشانده ميشود. براي بررسي بهتر تغييرات درجه حرارت در عمق هاي مختلف مي توان از دما سنج هاي خاك استفاده كرد.توصيه مي شود قبل از كشيدن پلاستيك روي خاك مقداري كود دامي تازه با خاك مخلوط شود تا اثر آفت كشي اين روش افزايش يابد.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


بهبود و سالم سازی محیط کاشت گیاهان

 
روشهای بهبود و سا لم سازی محیط کشت گیاهان

1- تناوب زراعی (گردش زراعی): رعایت تناوب زراعی یکی از موثر ترین راههای سالم سازی زراعی است . کشت مستمر و پی در پی گیاه در یک قطعه زمین باعث افزایش حشرات , کنه ها , نماتد ها و علف های هرزی که روی آن گیاه رشد و نمو می کنند شده و خسارات زیادی به بار می آورند . هر خانواده گیاهی , آفات مخصوصی دارد که معمولا قادر نیست به جنسها و گونه های گیاهی دیگر ضرر بزند . در زراعت های پشت سرهم , عملیات مبازه همه ساله چندین بار تکرار می شود که ادامه و تکرار آنها علاوه بر آلوده کردن محیط زیست و کاهش نسبی حاصل خیزی خاک اکثرا سبب پیدایش گروه های مقاوم در حشره کنه ها می شود . اگر تناوب زراعی رعایت شود , تا حدزیادی آسیب رسانی آفت ها و عوامل بیماری زا , کاهش پیدا خواهد کرد . در واقع تناوب کشت در کاهش جمعیت حشرات , بیماری ها و نماتد ها نقش بزرگی را بر عهده دارد.

2- شخم و از بین بردن بقای محصولات و علف های هرز : شخم زدن به منظور مهیا کردن محیط مناسب برای سبز شدن بذر و رشد نمو گیاهان صورت میگیرد . عمل شخم زدن سبب ذخیره رطوبت کافی و راحتی جریان هوا در خلل و فرج خاک شده و محیط مساعدی برای فعالیت موجودات زنده و در نتیجه حاصل خیزی خاک , فراهم می شود . شخم عمیق در زمستان و سرما باعث می شود که تعداد زیادی از لاروها , شفیره ها و تخم های حشرات از بین برود . عمل شخم برای زیر خاک کردن بقای زراعت و پاک سازی مزارع و باغها از علف های هرز , بسیار موثر است .

3-تاریخ کشت : رعایت تاریخ کشت برای جلوگیری از تخریب خاک و بستر کشت مناسب توسط عملیات به موقع ماشین آلات از رشد و تکثیر به موقع تعدادی از آفت ها . عوامل موثر در سالم سازی محیط کشت به شمار می رود . زیرا با تغییر دادن زمان کاشت می توان بعضی از آفت ها را کنترل کرد .

4- انتخاب بذر و نهال سالم : برای داشتن یک مزرعه سالم و بدن آفت در کشت های یکساله و یا چند ساله مخصوصا در سبزی و گلکاری , انتخاب و استفاده از بذر مرغوب الزامی است که باید آن را از گیاهان سالم و بدون آلوده تهیه کرد . در کشت های دائمی باید کوشش نمود که قلمه , پیوند و یا نهال , از نهالستان و خزانه های سالم بدون بیماری و تهیه شود و قبل از کشت از سلامت بذر و نهال اطمینان حاصل نمود .

1-4- سازگاری با محیط : بذر انتخاب شده باید با محیط و آب و هوای منطقه کشت , سازش داشته باشد بنابراین کشت بذری که قبلا از نظر سازگاری آزمایش نشده باشد توصیه نمی شود .

2-4-قوه نامیه بذر : قوه نامیه بذر عبارت است از درصد بذر های که می توانند در مدت زمان معین و شرایط و حرارتی معین (که استاندارد بین المللی تعین کرده است) جوانه زده و در شرایط مناسب و مساعد سبز شود .

3-4- خالص بودن بذر : بذر باید عاری از هر گونه مواد خارجی مانند ذرات خاک , قطعات گیاهی و یا تخم علف های هرز باشد .

4-4-آلوده نبودن به آفت و بیماری: بذر وقتی سالم است که بتواند به خوبی جوانه زده و رشد کند ولی وجود عوامل بیماری زا در سطح و یا در داخل بذر از رشد و نمو جوانه جلوگیری می کند. یکی ازراههای جلوگیری ازگسترش و انتقال بیماری های بذور , ضد عفونی آنها با قارچ کش های سیستمیک است که می توان سلامت گیاه را تا حد زیادی تامین نمود .

5- استفاده از ارقام مقاوم و پر محصول : یکی از راههای جدید بهداشت گیاهی , انتخاب گونه های مقاوم در برابر زیانهای ناشی از حشرا و بیماری ها است

6- ضد عفونی کردن خاک : یکی از روشهای سالم سازی محیط کشت گیاهان , ضد عفونی کردن خاک است . این روش معمولان هزینه بالایی دارد که بیشتر در باغبانی , گلکاری وگیاهان گران قیمت گلخانه و کشت های محدود و خزانه ها انجام می شود .

7- استفاده بهینه از کود ها : مصرف کود های شیمیایی باید بر اساس نیاز خاک و گیاه صورت گیرد . مصرف زیادکود های شیمیایی بویژه با کود های ازته سیب ایجاد تغییرات فیزیولوژی در گیاهان شده و نشو و نمای بعضی از حشرات , کنه ها,وعوامل بیماری زا را گسترش می دهد . بنابراین برای بهبود و سالم سازی محیط کاشت اماده سازی اصولی زمین و اصلاح خاک , از بین بردن بقای گیاهان , رعایت تناوب و بلاخره اجرای عملیات زراعی به موقه و مراقبت لازم نقش اساسی داشته و از نشو و نمای حشرات و عوامل بیماری زا خاک تا حدی زیادی جلوگیری میکنند بطور مثال قارچهای خاک زی بیشتر در اراضی مرطوب و تسطیح شده که آب در قسمت های گود آن جمع می شود, رشد می کند تسطیح اراضی از جمع شدن آب در نقاط مختلف مزرعه جلوگیری میکند . با افزودن ماسه و یا کود پوسیده حیوانی می توان از رطوبت بیشتر از اندازه زمین کاست . به علاوه توجه به تاریخ دقیق و مناسب کاشت کمک زیادی به میزان خسارت حشرات و قارچهای خاک زی میکند .

منابع :

1- بهداشت گیاهان و فرآوردهای کشاورزان . دکتر زمردی


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع گلخانه (شامل تمامی مراحل احداث و نگهداری گلخانه) | لینک ثابت


کاربرد کشت بافت در گل رز مینیاتوری

مقدمه-- 

 رز مينياتوري(Rosa chinensis Jacq. “minima”) از گياهان زينتي وهمچنین تجاري مي‌باشد كه كابردهاي زيادي به خصوص در طراحي فضاهاي سبز دارد.

تكثير و توليد اين گياه كار بسيار ارزشمندي است كه علاوه بر تأمين نياز داخلي امكان صادرات اين   محصول را فراهم مي‌سازد. 

روشهاي برون شيشه‌اي تكثير رز مينياتوري شامل گرفتن قلمه از گياه اصلي و ريشه‌دار كردن اين قلمه‌هاست. اما پيشرفتهاي بوجود آمده در تكثير گياهان زينتي از طريق كشت بافت به ما اين امكان را مي‌دهد كه از هر تك گره موجود براي تكثير استفاده كنيم.

اهداف-- 

تكثير از طريق كشت بافت در گياه رز مينياتوري به حدي است كه پيش‌بيني مي‌شود کمکم گزينشهاي مربوط به كولتيوارهاي رز وابسته به پتانسيل آنها براي ريزازديادي از طريق كشت بافت باشد.

 
هدف دستيابي به حداكثر نوساقه و ريشه‌زايي بالا و مناسب است.
 
 
انواع محیط کشت
براي تكثير رز مينياتوري به صورت عمده از سيستمهاي كشت در محيط جامد استفاده مي‌شود.
در تمام تكنيكهاي ريزازديادي رز مينياتوري از محيط جامد شده MSبراي فراهم كردن  شرايط رشد و تكثير ريزنمونه‌ها استفاده مي‌شود.
 به منظور تكثير بيشتر و كاهش همزمان پديده شيشه‌اي شدن از محيطهاي داراي دو فاز(فاز مايع روي فاز جامد) نيز استفاده مي‌شود.
 


ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع کاربرد کشت بافت در گل رز مینیاتوری | لینک ثابت


بررسی اصلاح نباتات در پسته

تاريخچه :

 


پسته
گياهي است كه از ديرباز در نقاط مختلف ايران مورد كشت و پرورش قرار میگرفته است. جنگل‍هاي وحشي و خودروي پسته در ناحيه شمال شرقي ايران ونواحي هم ‍مرزبا تركمنستان وافغانستان پيشينه اي باستاني دارد و تصورمي ‍رود كه درخت پسته حدود  4-3 هزار سال قبل درايران اهلي شده و مورد کشت وكار قرارگرفته است.
 اولين ارقام پسته در ايران حاصل پرورش واهلی كردن درختان پسته وحشي بوده است كه تعداد اين ارقام بسيارمحدود وشكل ظاهري آن با محصول پسته خودرو شباهت داشته است.كم‍كم بر اثرپیوند و جابجائي اين ارقام و توجه باغداران از نظر درشتي دانه هاي پسته تا حدودي تحول ايجاد شده و ارقام جديدي بوجود آمده است.

مشخصات گياه شناسي درخت پسته  


درخت پسته اهلي(Pistacia Vera L.) متعلق به تيره سماق (Anacardiaceae) است .گياهان اين تيره بصورت درخت يا درختچه هستند.
درخت پسته گياهي است دو پايه يعني گلهاي نر و ماده جدا از يکديگر و روي درخت مجزا قرار گرفته است.تعداد زيادتري گل مشاهده مي‌شود تا در خوشه ماده که فاصله از گلها يکديگر زياد است و به همين علت اين نوع گلها خوشه افشان تشکيل مي‌دهند.
گلهاي ماده داراي يک تخمدان و يک تخمچه هستند ولي کلاله منشعب و داراي سه شاخه است. خوشه هاي پسته به صورت جانبي بر روي شاخه يكساله می روید.برگ درخت پسته از 5 تا 7 برگچه تشکيل شده است. ريشه درخت محوري و عمودي است و تا عمق بيشتر از دو متر در داخل خاک فرو مي‌رود. تلقيح گلهاي ماده بوسيله باد انجام مي‌گيرد.

   

آب و هوای مطلوب پسته
درخت پسته به سرمای شدید زمستان و گرمای زیاد تابستان هر دو مقاوم است. درخت پسته با هوا و زمین مرطوب سازگاری ندارد. رطوبت زیاد در زمین باعث تولید بیماری صمغ و پوسیدگی یقه درخت می‌شود که به تدریج درخت را ضعیف و بالاخره خشک می‌کند. درخت پسته به کم آبی و خشکی مقاومت زیاد نشان می‌دهد بطوری که درختان کهن را می‌توان بدون آبیاری بر مدت خیلی طولانی (شادی چند ده سال) زنده نگاه داشت. 

خاک مطلوب پسته
بهترين خاکها براي کاشت درخت پسته خاکهاي ليموني سبک يعني شن و رس مي‌باشد. در اراضي سبک مصرف کود براي برداشت رضايت بخش است ولي در اراضي رسي سنگين که رطوبت را به مقدار زياد و براي مدتي طولاتي در خود نگاه مي‌دارد کاشت اين گياه نتيجه رضايت بخشي نمي‌دهد و مقدار محصول چندان قابل توجه نخواهد بود. درخت پسته تا اندازه‌اي تحمل شوري خاک را مي‌کند.

 

آفات وامراض کلیدی

بيماريهاي موجود در باغات پسته :

بيماري پوسيدگي طوقه يا گموز
خشكيدگي سرشاخه و شاخه ها
نماتدهاي مولد غده
كپك زدگي ميوه پسته

 آفات موجود در باغات پسته :

پسيل پسته يا شيره خشك
زنجره پسته يا شيره تر
سنهاي پسته
پروانه چوبخوار پسته
سوسك سرشاخه خوار پسته
كنه هاي اريوفيده

 

مهمترين ارقام پسته
مهمترين ارقام پسته در ايران عبارتند از :

1-اكبري
2-كله قوچي
3-احمد آقائي
4-اوحدي
5- بادامي زرند
6- ممتاز  خنجري دامغان
7-شاهپسند سفيد پسته نوق و قزويني

 

هدف از اصلاح پسته
هدف از اصلاح پسته تامین نیاز کارگاهایی صنعتی از یک طرف وتامین نظر فرد اصلاح کننده از طرف دیگر اعم از حال و آینده است وچون پیش بینی نیازهای آینده حائز اهمیت  و در عین حال مشکل است،یعنی نهالهائی که امروزه انتخاب و توزیع میشوند احتمالا امکان دارد تا10سال دیگر به عنوان کولتیوارهای تجاری مورد پسند قرار گیرند لذا اجرای طرح اصلاحی نیاز بیشتری به دانش مبانی ژنتیکی صفات گیاه مورد اصلاح صفات کمی و کیفی گیاهان تفاوتهای زیادی با هم دارند لذا،اهمیت و قابلیت توارث صفات آنها نیز باید در نظر گرفته شود.یکی از هدف های عمده  دانشگاه کالیفرنیا،تولید ژنوتیپ هائی است که قابلیت اصلاحی بیشتری در دوره های طولانی تر داشته باشند.ژنوتیپ های قوی (پایه ،پیوند)از این نظر مورد پسند اند که زمان باردهی را پس از پیوند بالا میبرند.   

 

اصلاح کولتیوار
هدف اصلی از اصلاح پیوندک عمدتاً بستگی به کیفیت و مشخصات مغز پسته دارد.اندازه پسته به همان اندازه که از نظر بازار پسندی مهم است.پسته  پر مغز وبیضی شکل،بهر حال بیشتر مورد پسند بازار است،مغز پسته های نا متقارن نامطلوب در نظر گرفته می شود.بخش عمده ای از مردم رنگ قرمز و صورتی را در پسته ترجیح می دهند حال آنکه عده دیگری بر این باورند که پسته سبز طعم بهتری دارند.در نتیجه اصلاح پسته از نظر طعم و مزه کار بسیار مشکلی است زیرا اتفاق نظردرباره اینکه بهترین مزه چیست وجود ندارد. 

 

اصلاح پایه
اصولاًپایه هائی که از منابع برتر بصورت (کلون)تولید شده باشند یکنواخت تر خواهند بود بطوریکه انتظار می رود صفات مورد نظر را شبیه پایه مادری خود ظاهر سازند.با آنکه فن تکثیر پایه های پسته از این طریق بخوبی توسعه یافته ست اما مشکلات تولید پایه از درختهای مادر غیر جوان احتمالاًاز کاربرد روشهای تجاری در این گونه تکثیر ها عوامل محدود کننده  هستند.با این وجود قابلیت کلون گیری از یک جنس خالص ممکن است جهت انتخاب انواع برتر در برنامه های آزمایشی حائز اهمیت باشد.این موضوع بویژه درباره بیماری های ریشه با جدا کردن نماتودها در مناطقی صادق است که اختلاف اقلیمی آنها اغلب زیاد بوده وعمل انتخاب را در سطح توده غیر عملی می سازند.پژمردگی ناشی از ورتیسیلیوم عموماًمشکل عمده ای برای پایه ها محسوب می شود.در پایه(انتیرگربما)مقاومت قابل ملاحضه ای نسبت به این بیماری شنا سایی شده است .لیکن درباره مشخص ساختن تفاوتهای بین گونه ای از لحاظ مقاومت،تحمل یا حساسیت این گونه به این بیماری بررسی خاص انجام شده  از دورگ بین گونه ای حاصل از تلاقی (اتلانتیکا و انتیگربما)رقمی مانند UCB-I تولید شده است که از نظر مقاومت و صفات دیگر هنوز نتیجه ای بدست نیامده است. بطور کلی پایه های اصلاح شده از نظر سال آوری،میزان درصد پسته های پوک یا دهن بسته  ویا مقدار عملکرد و زودرسی ارقام موثر خواهند بود.

 

آزمایش روی 4پایه مختلف پسته
در اين آزمايش دانهال هاي گونه هاي Pistacia. vera ، P. khinjuk، P. atlantica و P. terebinthus استفاده شده است. دانهال ها در گلداني كاشته شدند و ميزان رشد پايه ها در انتهاي فصل رشد اندازه گيري شد. پيوندك رقم Siirt و نر مناسب روي پايه هاي مختلف پيوند شدند.



بهترين رشد قطري تنه در پايه P. atlantica دیده شد.
كمترين رشد در پايه P. terebinthus ديده شد.
 ساير گونه ها در بين اين دو گروه قرار گرفتند.
 بهترين نتيجه رشد قطري واريته Siirt روي پايه P. terebinthus دیده شد.
 كمترين ميزان رشد رقم روي پايه P. vera ديده شد.
 بيشترين تعداد جوانه ميوه روي پايه P. terebinthus شمارش گرديد.
از طرف ديگر حداقل تعداد جوانه ميوه روي پايه هاي P. atlantica و P. vera شمارش گرديد.

بيشترين ميزان محصول در تركيب پايه و پيوندك
P. terebinthus و رقم Siirt بدست آمد.
 و بهترين سن شروع باردهي در پايه P. terebinthus بوجود آمد.
 بر اساس اطلاعات، رقم Siirt پيوند شده روي پايه P. terebinthus از نظر محصول دهي بهتر از ساير پايه ها بود.

 

تحليل موضوع و پيشنهادات:

در بين پايه هاي مورد بررسي سه پايه P. vera، P. khinjuk و P. atlantica در شرايط ايران از نظر ميزان رشد رويشي مورد بررسي قرار گرفته اند كه بر اساس نتايج موجود بيشترين رشد مربوط به پايه P. vera و كمترين آن مربوط به پايه P. khinjuk مي باشد و پايه P. atlantica در حد وسط اين دو پايه قرار گرفته است. در آزمايش حاضر بيشترين رشد قطري تنه مربوط به P. atlantica بوده است كه اختلاف نتايج، احتمالا مربوط به غيريكنواختي بذور گونه هاي موردنظر به دليل تفرق صفات مي باشد.

 

ساير فاكتورهاي مورد بررسي :
تعداد جوانه گل، ميزان محصول و كمترين سن باردهي روي پايه P. terebinthus گزارش شده است كه با توجه به عدم وجود اين پايه در ايرا ن و عدم انجام طرح تحقيقاتي در اين خصوص، احتمال افزايش رشد و محصول دهي بيشتر نسبت به پايه پسته كاريهاي ايران وجود دارد و تحقيق و مقايسه پايه فوق الاشاره را براي ارقام و شرايط پسته كاري كشورمان توصيه مي نمايد.

اصلاح ومقاومت در مقابل بیماری ها:
با آنکه پاره ای از بیماری های پسته را با ایجاد میزان مقاومت در ژنوتیپ های مختلف می توان اصلاح نمود مع ذالک هیچ گونه اطلاعاتی در مورد منابع مقاومت،تاثیر،یا مورثی بودن،و میزان تحمل گیاه در مقابل بیماریها هنوز در دست نیست.تنها ارزیابیهای مختصری از نظر آماری در مورد بیماری (آلترناریا)که یک عامل پرتوان ومسئله سازی در آلودگی برگ ومغز پسته است وهمچنین در مورد خسارت ناشی از (بوتری تیس ) در دست است.


آخرین بررسی های اصلاح پسته:
آخرین نمونه های پسته از ایران بنام پسته کرمان توسط وزارت کشاورزی آمریکا وارد وبه کمک دکتر Whitehouseو Joley
در ایستگاه چیکو کالیفرنیا زیر پوشش بررسی و انتخاب درآمده است.و امروزه اغلب کارهای اصلاحی جهت انتخاب کولتیوارهای جدید هنوز روی همین نمونه ها انجام میگیرد.




 


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع بررسی اصلاح نباتات در پسته | لینک ثابت


کشاورزی هسته ای

نقش و کاربرد فناوری هسته ای در کشاورزی                                     

                                                

انرژی هسته ای خدمات برجسته ای در زمینه های مختلف دارد که مهمترین خدمت آن را می توان در بخش کشاورزی در نظر گرفت؛ افزایش جمعیت و نیاز روز افزون به غذا، آب و حتی صادرات محصولات غذایی محتاج علمی است که بتواند به این نیازها پاسخ دهد. امروزه استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای در بسیاری از کشورهای پیشرفته و در حال توسعه متداول است و ایران نیز مانند خیلی از کشورهای در حال توسعه، تحقیقات هسته ای خود را دنبال می کند.اما آمریکا با ریختن بمب اتم بر سر مردم هیروشیما و ناکازاکی ژاپن در جنگ جهانی دوم و تهدیدهای دوران جنگ سرد و کلاهکهای اتمی در کشورهای پیشرفته پندار اغلب مردم دنیا را نسبت به انرژی هسته ای تحت تأثیر قرار داده و بسیاری بر این باورند که انرژی هسته ای یعنی "بمب .                                             

به دنبال محدود بودن منابع فسیلی و انرژی های طبیعی، ایران نیز از چند سال پیش به تحقیق و پژوهش و استفاده از انرژی پاک هسته ای در بخشهای صلح آمیز پرداخته است که به بخشی از آنها اشاره می شود. تولید برق هسته ای مهمترین هدف اعلام شده از سوی ایران است. با رشد توسعه اجتماعی و اقتصادی و ارتقای سطح زندگی و بهبود شاخصهای اقتصادی و همچنین تقاضای صعودی برق در بخشهای خانگی و صنعتی، استفاده از انرژی هسته ای مقرون به صرفه است و در بخش پزشکی، بهداشتی و صنایع از دیگر کاربردهای صلح آمیز انرژی هسته ای است.اما آنچه بیشتر در این مطلب مورد توجه است، کاربردهای متفاوت انرژی هسته ای بخصوص در بخش کشاورزی است، موضوعی که ممکن است بسیاری از مردم با آن آشنا نباشند. 

                                                                               

                                                 

  کاربردهای انرژی هسته ای در کشاورزی   

در کشور ما نیز دانشمندان و کارشناسان جوان با درک ضرورت پیشرفت در علوم، تحقیقات در بخش کشاورزی هسته ای را با جدیت دنبال می کنند، بخصوص در مورد محصولات گندم، جو، خرما، پنبه و سویا تحقیقات مفیدی انجام شده است.                 

 اما به طور کلی تشعشعات هسته ای کاربرد های زیادی در کشاورزی دارند که مهمترین آنها عبارتند از:  

-موتاسیون هسته ای ژن ها در کشاورزی (طرح بازدهی وجهش گیاهانی چون گندم ،برنج و پنبه

-کنترل و از بین بردن حشرات با استفاده از تکنیک های خاص هسته ای

-به تاخیر انداختن زمان رسیدن محصولات و انبار کردن میوه ها

-جلوگیری از جوانه زدن سیب زمینی با استفاده از اشعه گاما

و.......  

تحقیقات در بخش کشاورزی هسته ای به فرموده رئیس این بخش در سال 1356 شروع شد، اما جنگ، تحریمهای اقتصادی و تلاش برخی کشورها برای عقب نگه داشتن ایران از قافله علم، هیچ گاه جوانان دانشمند کشور را از دستیابی به مدارج بالای علمی و تحقیق و پژوهش باز نداشت،و تا کنون با استفاده از فناوری هستهای در بخش کشاورزی پروسه های مختلفی صورت گرفته که به بخشی از آنها اشاره می کنیم: 

                                                                                                                                         

اصلاح ژنتیک                     

اصلاح نباتات از جمله موضوعاتی است که همواره مورد توجه کارشناسان علوم کشاورزی بوده است. تنوع گیاهان ابزار اولیه مورد نیاز اصلاح نباتات است و برای اینکه بخواهیم از نظر عملکرد، مطلوبیت و خصوصیات کیفی انتخاب کنیم، از بین این تنوع، بهترینها را انتخاب و به عنوان بذر یا گیاه منتخب برای کشت مورد استفاده قرار می دهیم، اما گاهی این تنوع برای یک صنعت مورد نظر در گیاهان وجود ندارد که آن وقت تنها راه ممکن برای دستیابی به تنوع جدید و بالا بردن ذخیره ژنتیکی استفاده از انرژی هسته ای طی کردن مسیرهای اصلاح نباتات با هدف داشتن گیاه با عملکرد بالا، گیاهان مقاوم به بیماری و آفت و مقاوم به تنشهای محیطی مثل خشکی، شوری و سردی از طریق پرتودهی و اعمال تیمارها به وسیله فرایندهای انرژی هسته ای انجام می شود.

                                                                     

 

 تقویت صفات زودرس و دیررس                  

با توجه به اینکه هر صفتی در گیاهان در کنترل یک ژن می باشد،هر کدام از صفتهای ارتفاع، رنگ، تعداد گل، زودرسی، دیررسی در کنترل یک ژن قرار دارند که می توان در بخش کشاورزی هسته ای هر کدام از این صفات را پرورش داد.تحقیقات انجام شده در این زمینه بر روی زودرسی گندم و برنج و دیررسی نارنگی انجام شده که هر کدام فواید خاص خودش را دارد. مثلاً دیررسی مرکبات باعث تداوم بازار و تثبیت قیمت و وجود این میوه در زمان بیشتری از سال می شود که از نظر اقتصادی هم برای باغدار و هم مصرف کننده مقرون به صرفه است. همچنین تحقیقاتی نیز بر روی پیازهای زعفران به منظور بالا بردن کیفیت و افزایش گل در حال انجام است.بنا به بیانات دکتر آفریده، دکترای انرژی هسته ای دانشگاه امیرکبیر با تکنیک هسته ای می توان بذر را پرمحصول کرد که این امر در کشور خودمان اتفاق افتاده و با استفاده از همین تکنیک به جای برداشت 30 تن گوجه فرنگی از یک هکتار، 50 تن تولید کردیم در حالی که مصرف آب و مصرف کود هم به مقدار قابل ملاحظه ای کاهش پیدا کرد.                                      

                               

تولید بذرهای مقاوم به شوری و سرما                                                                                                  

یکی دیگر از مهمترین مزیتهای استفاده از انرژی هسته ای در کشاورزی تولید بذرهای مقاوم در برابر شوری، تولید بذرهای مقاوم در برابر سرما و تولید بذرهایی مناسب برای مناطق خشک است. با استفاده ازتکنیک های موتاسیون که جهش ژنتیکی است،تنوع زیای در جمعیت گیاهی ایجاد شده واز بین آنها صفت مورد نظر مثلا مقاومت به شوری یا مقاومت به سرما را بر اثر پرتوتابی پیدا می کنیم،آنها را پرورش می دهیم و بهبود می بخشیم تا آن صفت در آن گیاه تثبیت شود.                                   

                                                                

نارنگی های بدون هسته                  

مراکز تحقیقاتی جهاد کشاورزی بیشترین تعامل را با مرکز هسته ای دارد و پروژه های مشترکی را به اجرا می گذارد؛ از جمله با همکاری مرکز تحقیقات مرکبات کشور در تنکابن پرتقال و نارنگی کم هسته تولید شد که محصولی بازارپسند است.    

                                                                                        

قابلیت انبارداری پیاز و سیب زمینی 

جوانه زدن محصولات کشاورزی هر سال خسارات زیادی به کشاورزان وارد می کند. پوسیدگی و از بین رفتن محصولات از جمله پیاز، سیر و سیب زمینی نیز در انبارها را هر سال شاهدیم، اما با پرتو تابی فعالیت جوانه ها متوقف و مدت نگهداری در انبار بالا می رود که هم جلو خسارتها را می گیرد و هم برای صادرات مناسب است.                                                                    

                                                                            

 

                                                                 
از بین بردن آفات وبیماریها با اتم                                                    

امروزه در دنیا به بهداشت محصولات غذایی اهمیت فوق العاده زیادی می دهند که دستیابی به فناوری پرتودهی هسته ای و استفاده از آن در آفت زدایی و بالا بردن زمان نگهداری محصول بدون اینکه آسیبی به محصول برسد در بهبود اقتصاد کشور نقش مهمی دارد.                                                                                        
در سالهای گذشته از برخی مواد شیمیایی و سموم تدخینی یا گازی برای ضدعفونی کردن محصولات کشاورزی و موادغذایی صادراتی استفاده می شد که هم عوارض بر محصول و مصرف کننده داشت و هم برای محیط زیست مناسب نبود.
اکنون ما می توانیم از تکنیک پرتو تابی با یک "دز" مشخص و مناسب تخم "لارو " یا حشره ای در توده بذر یا موادغذایی را از بین ببریم و محصول عاری از هر گونه آلودگی را به روش غیر شیمیایی روانه بازار کنیم این روش اکنون جایگاه خودش را در صنایع غذایی دنیا باز کرده است.                             
این در حالی است که هر سال حدود 700 هزار تن خرمای کشور به دلیل فراهم نبودن شرایط نگهداری آسیب جدی می بیند.همچنین میتوان به خسارتهای زیادی که هر ساله آفت کرم گلوگاه انار به باغداران وارد می کنداشاره کرد.کرم گلوگاه انار از طریق تاج وارد انار شده، تخم گذاری می کند و "لارو" آن در داخل انار به وسیله سمپاشی از بین نمی رود. در بخش کنترل آفات مرکز تحقیقات کشاورزی وابسته به سازمان انرژی اتمی، از طریق تکنیک عقیم سازی حشرات که در آژانس انرژی اتمی "SIT" شناخته می شود، حشره پرورش و تکثیر می شود و تخم گذاری می کند و بعد با پرتو تابی به تخم یا شفیره حشره بدون آنکه در رفتار فیزیولوژی آنها تغییری حاصل شود، آنها عقیم و سپس در طبیعت رها می شوند و با حشرات دیگر جفت گیری می کنند، اما نسلی نخواهند داشت، بدین ترتیب بعد از چند سال این آفت کنترل خواهد شد
این نوع مبارزه با آفت از نظر کشاورزی پایدار و حفظ محیط زیست بسیار مورد توجه می باشد.                                             

                                                         

 


 پنجره ای رو به پیشرفت                                         

لازم به ذکر است که در بخش کشاورزی جوانان فرزانه این مرز وبوم بررسی های دیگری نیز انجام داده اند.هم اکنون امیدواریم با یاری خداوند تحقیقات کشاورزی هسته ای، راه های پیشرفت را تا خودکفایی و صادرات محصولات کشاورزی ادامه دهد.                                                                

                                                                                               

 از شما که به فکر کشاورزی ایران هستید متشکرم .  

  

                                                                                       با سپاس فراوان

                                                                                       مهندس مر یدی


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع کشاورزی هسته ای | لینک ثابت


آموزش پیوند زدن در، درختان میوه

پیوند از نظر فیزیولوژیکی و بیولوژی

پیوند زدن که در حقیقت عبارت از زخم کردن و قطع مقدار زیادی از شاخ و برگ گیاه و بعداً مجبور کردن دو نبات مختلف به زندگانی با یکدیگر است، تغییرات فیزیولوژیکی و بیولوژیکی مخصوصی در گیاه پیوندی جدید به وجود می آورد.

جوش خوردن پیوندک و پایه

برای اینکه فسمت های مختلف دو گیاه بتواند با یکدیگر زندگانی کرده  و تولید نهال جدید کند و بهره کافی دهد باید اتصال این دو قسمت با یکدیگر کامل باشد یعنی باهم جوش خورده  یکی شود.این موضوع ممکن نیست مگر آنکه پایه و پیوندک با یکدیگر نمو نموده و سلولهای محل اتصال با یکدیگر شروع به فعالیت کرده نسج جوانی به وجود آورد.برای حصول این مقصود، باید دو طبقه مولده پایه و پیوندک با یکدیگر منطبق شده به یکدیگر بچسبند یعنی هیچ قسم مانع از مایع  یا جامد  و یا بخار بین آنها قرار نگیرد.

در نباتات علفی تقریباً تمام سلولهای پایه و پیوندک نمو کرده یک نوع سنجش پارانشیمی تولید می کند که فضای بین پایه و پیوندک را پر می نماید.در نباتات خشبی این عمل تقریباً فقط بوسیله سلولهای طبقه مولده انجام می گیرد.پس از آنکه فضای بین پایه و پیوند به وسیله این نسج پر شد یک طبقه از سلولهای آن تبدیل به طبقه مولده شده و شبیه پلی رابط بین طبقه مولده پایه  و این طبقه در پیوندک می شود که من بعد مانند کامبیوم معمولی درخت  در داخل  تولید آوندهای چوبی نموده  و در خارج تشکیل آوندهای آبکشی می دهدو بدین ترتیب اتصال و یکسره شدن آوندها از پایه به پیوند عملی می شود.

در نباتات دو لپه اگر مانع تجانس پایه و پیوندک در بین نباشد جوش خوردن  دو قسمت درخت پیوندی حتمی است ولی در نباتات یک لپه این امر غیر ممکن است و اگر هم پایه با پیوندک جوش بخورد دوام آن حداکثر یک سال خواهد بود.( بنا بر تجربیات شوبرت در کتاب مولیش) علت عدم موفقیت درپیوند کردن  نباتات یک لپه مانند درخت خرما ، فقدان ساختمان ثانوی  و عدم وجود طبقه مولده متصل  به هم می باشد.

قرابت پیوندک با پایه

جوش خوردن پایه و پیوندک تابع دقت  در عمل قرار دادن پیوندک روی پایه می باشد ، یعنی دو طبقه مولده باید حتماً با یکدیگر تماس حاصل کنند ولی برای منظور مورد بحث یعنی جوش خوردن  دو قسمت  با یکدیگر  این شرط کافی نیست زیرا علاوه بر لزوم تطبیق دو طبقه مولده طبیعت دو گیاه  مورد عمل نیز باید با یکدیگر وفق دهد و یا به عبارت دیگر  تجانس و قرابتی  نیز بین انها برقرار باشد.تا عمر درخت پیوندی زیاد شده  و بهره کافی دهد.در پاره ای از نباتات مشاهده می شود که دو نوع گیاه مختلف مانند درخت گلابی و درخت به کاملاً با یکدیگر جوش خورده تولید درختی پر بهره و نسبتاً قوی می نماید.در بعضی از درختان دیگر حتی افراد یک جنس را که ژانر می نامند نمی توان با یکدیگر پیوند نمود مثلاً  سیب و گلابی که هر دو از یک جنس ولی جور مختلف می باشند اغلب با یکدیگر جوش نمی خورند و اگر هم اتفاقاً پایه .و پیوندک با یکدیگر جوش خورد عمر درخت پیوندی خیلی کوتاه می باشد و از نظر اقتصادی کم بهره خواهد بود.این قرابت و تجانس که امری است طبیعی  گاهی به اندازه کار پیوند زدن را مشک می کند که  پاره ای از درخت های سیب  را نمی توان با یکدیگر پیوند نمود.مثلاً درخت سیبی که دارای چوب نرم است و درخت سیبی که چوب آن سخت می باشد با یکدیگر قابل پیوند نیست.

موضوع تجانس بین پایه و پیوند که از مسائل مهم پیوند زدن  و یکی از شرایط  لازم موفقیت در عمل پیوند می باشد کاملاً تجربی است .یعنی فقط عمل و ازمایش نشان می دهد که چه نوع گیاهی  یانبات دیگر  قابل پیوند کردن است.

در قاعده عمومی و بطور کلی می توان گفت  که گونه های مختلف یک جنس با یکدیگر قابل پیوند کردن می باشد.موفقیت در پیوند دو جنس مختلف مشکل و به طور استثناء   حاصل می شود ودر چنین مواقع درخت پیوندی ضعیف  و یا کم عمر است و پیوند افراد و خانواده مختلف با یکدیگر غیر ممکن است.

اثر متقابل پیوندک  و پایه روی یکدیگر و نتایج آن

عده ای از دانشمندان ( من جمله مولیش) معتقد هستند که پایه و پیوندک در یکدیگر تاثیر ندارند زیرا هیچ  یک از تغییرات حاصله ارثی نیست  و با بذر قابل تکثیر  و تولید مجدد نمی باشد.دسته ای دیگر مانند دانیل و بوف عقیده دارند که تاثیر متقابل دو قسمتی که با یکدیگر  زندگانی می کنند زیاد است  و این  تغییرات ارثی می باشد  و حتی ممکن است  منجر به ایجاد  گونه جدیدی بشود مانند بذری که  از پیوند کلم معمولی روی ریشه شلغم به دست می آید.

1- در پاره ای از درختان رنگ میوه  و یا رنگ برگ  و گل در اثر انتخاب پیوند مناسب تغییر می کند مثلاً اگر یک گوجه فرنگی را که دارای برگهای قرمز رنگ است روی گوجه آمریکایی پیوند کنند  رنگ برگ آن تیره تر می شود تا آنکه همان گونه را روی گوجه معمولی پیوند بزنند.

2- نتیجه دیگر اثر متقابل پایه و پیوندک  مقاومت بیشتر درخت پیوندی به بیماریها و سرمای زیاد می باشد.

3- یکی دیگر از تاثیرات پیوند کردن درختی کم شدن  عمر بعضی از درختان پیوندی است.هر گاه پسته معمولی را روی درختی از گونه خود و یا از گونه آتلانتیکا پیوند کنند درخت پیوندی در حدود دویست سال عمر می کند ولی درخت پسته ای که در آن پیوندک پسته معمولی و پایه درخت بنه با چاتلانقوش باشد بیش از 60 سال عمر نمی کند 

فواید پیوند

1- در گیاهانی که نمی توان آنها را با قلمه  و یا پا جوش ازدیاد نمود برای حفظ مشخصات خارجی و داخلی یعنی ژنتیکی  پایه مادری از پیوند استفاده می نماید به عبارت دیگر پیوند  کردن  تغییری  در خواص ظاهری و یا باطنی پیوندک نمی دهد.

2- درختان کهن که به علتی قسمت  هوایی ان از بین  رفته  و یا فرسوده شده باشد ولی ریشه آن قوی  و فعال است  می توان ان درخت را به وسیله پیوند جوان کرد و این عمل را نسبت به نوع درخت  تا حداکثر 5 مرتبه تکرار نمود.

3- در درختان ضعیف که مقدار ریشه در آنها کم بوده  و یا طبیعاتاً قادر به جذب شیره خام به اندازه کافی نمی باشند با پیوند  کردن شاخه  ریشه داری به تنه ان جبران کمبود شیره خام را نموده  قسمت هوایی چنین درختی قوی می گردد.این کاملاً کاملا شبیه به تزریق خون در بدن بیماری است که مقدار زیادی از خون خود را  از دست داده باشد با این تفاوت که نزد انسان پس از یک یا چند مرتبه تزریق کمبود خون تامین شده  و تکرار عمل لازم نیست ولی در درختان این تزریق شیره خام اضافی باید همیشگی باشد  و به این جهت است که با پیوند کردن پایه ریشه داری که در نزدیکی درخت مورد عمل  کاشته شده  برای همیشه  منبع شیره خامی در دسترس آن قرار می دهند.

4- اغلب اتفاق می افتد که در زمستان  جانوران جونده  مانند خرگوش  به باغ  آمده پوست درختان را می جوند و از این را ه اغلب  باعث خشک شدن درخت می گردند.برای نجات درخت از مرگ حتمی کافی است دو سر شاخه جوان را در بالا و زیر خم  حاصله  از دندان جانور  به طوری که بعداً شرح خواهیم داد پیوند کنند.

پس از دو یا سه سال شاخه های جوان پیوند شده قوی گردیده  و علاوه بر رساندن مقدار کافی  شیره خام  به درخت  وزن قسمت هوایی آن را نیز تحمل نموده  تاج درختبر جا می ماند و در این موقع اگر شدت آسیب زیاد باشد  به حدی که نتوان باقی مانده تنه زخمی درخت را یعنی قسمتس که بین دو محل پیوند قرار گرفته  نگاه داشت  آن را قطع می کنند و درخت به جای یک تنه دارای چهار پایه خواهد شد.

5- هر گاه درختی در محل معینی نتواند به وسیله ریشه  خود تهیه مواد غذایی کند از پیوند استفاده  نموده  درخت مطلوب را روی پایه دیگری که قرابت  و تجانس با درخت مورد بحث داشته باشد  پیوند می نمایند مانند بادام  که در اراضی  مرطوب نمی توانند زندگانی کنند و یا رازقی در خاکهای آهکی  در این صورت بادام را روی گوجه و رازقی را روی یاس  معمولی که قادربه زندگانی در خاک آهکی می باشد پیوند می کنند.

6- در درختانی که روی ریشه خود  ضعیف و یا زیادتر از حد معمول  و لازم قوی می شوندباغبان با پیوند نمودن این نوع درختان  روی پایه مناسب دیگر قدرت و یا ضعف قسمت هوایی درخت مورد عمل را بنابر میل خود تغییر می دهد.مانند پیوند درخت گلابی روی پایه به.درخت به طبیعتاً کوتاه و تقریباً درختچه است و ریشه آن نیز کم و سطحی می باشد.پیوند درخت گلابی روی درخت به از این ضعف  و کمی ریشه استفاده نموده کوتاه و کم رشد می شود ولی در عوض دارای میوه شیرین تر و کمی مرغوب تر می گردد.

7- در پاره ای از درختان مانندپسته گل نر و ماده  از یکدیگر مجزا و روی دو درخت جدا قرار دارد به نحوی که اگر تمام درختان پسته در باغی به تنهایی  از درخت نر یا ماده تشکیل شده باشند آن باغ هیچگاه بهره نخواهد داد.و لازم است حتماً هر دو نوع درخت را نزدیک یکدیگر کاشت.معمولاً در بدر تاسیس باغ پسته برای هر 9 عدد درخت پسته ماده یک درخت نر به منظور تامین مقدار لازم پلن یا گرده برای تلقیح می کارند ولی در اغلب باغات کهنه مانند باغات پسته دامغان مشاهده می شود که تمام درختان باغ از نوع  ماده می باشندو مقدار حصول باغ پسته بسته به وزش باد یا وجود یک درخت یا چند درخت نر در باغات مجاور می باشد و بنابراین اولاً درختان هر سال میوه نمی دهندو یا اگر میوه دار شوند، مقدار آن سیار کم می باشد.برای رفع این عیب و اصلاح  باغ کهنه باید از پیوند استفاده نمود.به این طریق که روی پاره ای از درختان ماده که به فاسله منظمی از یکدیگر قرار دارند یک شاخه را باجوانه درخت نر پیوند می نمایند تا هر سال مقدار کافی گرده برای بارور کردن گلهای ماده موجود باشد و بهره برداری از باغ هر سال منظم و مرتب گردد.

8- معمولاً گیاهانی که از بذر یا هر وسیله غیر تناسلی به غیر از پیوند به وجود می آیند پس از مدتی زندگانی و رسیدن به حد بلوغ که بطور متوسط 6تا 7 سال به طول می انجامد شروع به میوه دادن  و یا گل کردن می نماید.در صورتی که اگر همین درختان بوسیله پیوند زیاد شوند پس از مدت کوتاهی که حداکثر از 2تا3 و یا 4 سال تجاوز نمی کند  شروع به گل کردن و میوه دادن  می نماید. بنابراین یکی دیگر از فواید پیوند تسریع در بهره برداری می باشد.

9- در آزمایشگاه ها مخصوصاً در مورد اصلاح میوه و یا ایجاد انواع جدید بوسیله دو رگ گیری لازم است که قبلاً نوع میوه حاصله مورد آزمایش قرار گیرد و کاشتن بذر همیشه حصول  مقصود را  به تاخیر می اندازد  در صورتی که پیوند دوره آزمایش را کوتاه می کند.

10- در پاره ای درختان پیوند قدرت بار دادن درخت پیوندی را زیاد می کند.

11- معمولاً تکثیر مکرر گیاهی در مدت طولانی با تقسیم ریشه یا بذر خالص نیکو و جلب توجه گیاه را از بین برده و محصول نامرغوبی جایگزین  میوه یا گل مرغوب آن می گردد و این خاصیت  در اصطلاح  علمی انحطاط یا دژنرسانس  نام دارد .مثلاً  گل کوب  را هر گاه به وسیله تقسیم غده ریشه  ازدیاد نمایند پس از مدتی گلها کوچک و نامرغوب می شود.برای جلوگیری از انحطاط و یا اقلاً به تاخیر انداختن آن  می توان از قلمه و یا پیوند استفاده نمود.

12- بعضی از درختان تولید پاجوش فراوان می کنند. پاجوش زیاد باعث ضعف درخت  می شود  و قطع و بر طرف کردن آنها نیز دشوار  و مستلزم مراقبت دائمی و هزینه می باشد.مانند انواع یاس درختی و پاره ای از گل های سرخ و نسترن  برای رفع این زحمت اغلب گل یا میوه مطلوب را روی پایه ای که طبیعتاً پاجوش نمی دهد پیوند می نمایند.

13- اغلب مشاهده می شود که درختی با دارا بودن  تمام شرایط  لازم برای میوه دادن مانند سن بلوغ قدرت کافی و عدم شاخ و برگ زیاد معهذا میوه نمی دهد.علت این امر هنوز کاملا روشن نیست ولی تجربه نشان داده است که هر گاه چند جوانه گل از درخت همجنس روی یکی از شاخه های آن پیوند کنند درخت مورد عمل در سالهای بعد مرتباً  میوه خواهد داد.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع آموزش پیوند زدن در، درختان میوه | لینک ثابت


پیشرفت‌های جدید در حوزه کشاورزی با به‌کارگیری فناوری‌نانو

به موازات پیشرفت سیستم‌های کنترل، تنظیم شرایط محیطی، رسانش مواد غذایی و استفاده از آفت‌‌کش‌های مناسب، فناوری‌نانو توانسته درک ما را نسبت به بیولوژی محصولات کشاورزی و به تبع آن نسبت به ارزش مواد غذایی و محصولات کشاورزی افزایش دهد. همچنین این فناوری می‌تواند راه‌هایی برای بالا بردن ارزش محصولات کشاورزی و رفع مشکلات محیطی ارئه دهد.

تولید نانوذرات برای مصارف صنعتی از طریق پرورش گیاهان در خاک‌های مشخص، یکی از این نمونه‌هاست؛ به عنوان مثال، تحقیقات نشان داده‌ است که گیاه یونجه در خاک غنی از طلا، نانوذرات طلا را از طریق ریشه‌هایش جذب کرده و در بافت‌هایش جمع آوری می‌کند. نانوذرات طلا را می‌توان به روشی مکانیکی در زمان برداشت از گیاه جدا کرد.

همچنین از فناوری‌نانو می‌توان در تصفیه آب‌های زیرزمینی بهره گرفت. شرکت آمریکایی Argonide در حال استفاده از نانوفیبرهای اکسید آلومینیوم با اندازه 2 نانومتر برای تصفیه آب است. فیلترهایی که از این فیبرها ساخته شده‌اند، می‌توانند ویروس‌ها، باکتری‌ها و کیست‌‌ها را از بین ببرند. پروژه‌‌هایی مشابه در مناطق دیگر دنیا مانند هند و آفریقای جنوبی در حال انجام است و گروه شیمیایی آلمانی BASF، مبلغ 105 میلیون دلار از بودجه خود در تحقیقات فناوری‌نانو را به تصفیه آب اختصاص داده است. شرکت فرانسوی خدمات شهری Generale des Eaux در حال توسعه فناوری‌ نانوفیلتراسیون، با همکاری شرکت Dow Chemical است. همزمان شرکت آب فرانسه، در حال نصب و راه اندازی سیستم اولترافیلتراسیون، با سوراخ‌هایی به اندازه 0.1 میکرون در یکی از کارخانجات خود در خارج از پاریس است.

در حالی که بعضی شرکت‌ها مشغول کار بر روی فیلتراسیون آب هستند، بقیه مانند Altairnano، به دنبال روش‌هایی برای پاکسازی آب می‌باشند. تولیدات این شرکت شامل نانوذرات لانتانیوم است که فسفات را از محیط‌های آبی جذب می‌کند. به‌کارگیری این نانوذرات در حوضچه‌ها و استخرهای شنا می‌تواند به طور مؤثری فسفات موجود را از بین برده و در نتیجه از رشد جلبکها جلوگیری کند. این شرکت انتظار دارد این محصول بتواند سود تجاری را برای حوضچه‌های پرورش ماهی که هزینه زیادی برای از بین بردن جلبک‌ها صرف می‌کنند دربر داشته باشد.

تحقیقات دانشگاه Lehigh آمریکا نشان می‌دهد که نانوپودرها می‌توانند به عنوان ابزاری مناسب برای پاک‌سازی خاک‌های آلوده و آب‌های زیرزمینی مورد استفاده واقع شوند. شاید مشکل هزار میلیارد دلاری آب‌های زیرزمینی آمریکا که دارای 150 هزار مخزن زیرزمینی (این منابع در منطقه ممنوعه‌ای واقع شده‌اند که دارای ضایعات خطرناک است) و تعداد زیاد گورستان‌های زباله، معدن‌های ممنوعه و مناطق صنعتی است، با کمک این نانوذرات حل شود. نانوذرات آهن موجب اکسیده و درهم شکستگی ترکیبات آلوده کننده - مانند تری‌کلرواتن، تتراکلرید کربن، دیوکسین‌ها و PCB‌ها- شده و آنها رابه ترکیبات کربنی با درجه سمیت بسیار پایین‌تر تبدیل می‌کند. تحقیقات دیگری در مرکز فناوری‌ نانوبیولوژیکی و زیست محیطی (CBEN) نشان داده است که ذرات نانومقیاس اکسید آهن در پاکسازی آب‌های زیرزمینی از آرسنیک (چیزی که بر آب مصرفی بسیاری از کشورهای در حال توسعه تأثیر دارد و برای آن راه حلی کاراتر از این وجود ندارد) مؤثر هستند.پیشرفت‌های دیگر در حوزه کشاورزی با به‌کارگیری فناوری‌نانو
به موازات پیشرفت سیستم‌های کنترل، تنظیم شرایط محیطی، رسانش مواد غذایی و استفاده از آفت‌‌کش‌های مناسب، فناوری‌نانو توانسته درک ما را نسبت به بیولوژی محصولات کشاورزی و به تبع آن نسبت به ارزش مواد غذایی و محصولات کشاورزی افزایش دهد. همچنین این فناوری می‌تواند راه‌هایی برای بالا بردن ارزش محصولات کشاورزی و رفع مشکلات محیطی ارئه دهد.

تولید نانوذرات برای مصارف صنعتی از طریق پرورش گیاهان در خاک‌های مشخص، یکی از این نمونه‌هاست؛ به عنوان مثال، تحقیقات نشان داده‌ است که گیاه یونجه در خاک غنی از طلا، نانوذرات طلا را از طریق ریشه‌هایش جذب کرده و در بافت‌هایش جمع آوری می‌کند. نانوذرات طلا را می‌توان به روشی مکانیکی در زمان برداشت از گیاه جدا کرد.

همچنین از فناوری‌نانو می‌توان در تصفیه آب‌های زیرزمینی بهره گرفت. شرکت آمریکایی Argonide در حال استفاده از نانوفیبرهای اکسید آلومینیوم با اندازه 2 نانومتر برای تصفیه آب است. فیلترهایی که از این فیبرها ساخته شده‌اند، می‌توانند ویروس‌ها، باکتری‌ها و کیست‌‌ها را از بین ببرند. پروژه‌‌هایی مشابه در مناطق دیگر دنیا مانند هند و آفریقای جنوبی در حال انجام است و گروه شیمیایی آلمانی BASF، مبلغ 105 میلیون دلار از بودجه خود در تحقیقات فناوری‌نانو را به تصفیه آب اختصاص داده است. شرکت فرانسوی خدمات شهری Generale des Eaux در حال توسعه فناوری‌ نانوفیلتراسیون، با همکاری شرکت Dow Chemical است. همزمان شرکت آب فرانسه، در حال نصب و راه اندازی سیستم اولترافیلتراسیون، با سوراخ‌هایی به اندازه 0.1 میکرون در یکی از کارخانجات خود در خارج از پاریس است.

در حالی که بعضی شرکت‌ها مشغول کار بر روی فیلتراسیون آب هستند، بقیه مانند Altairnano، به دنبال روش‌هایی برای پاکسازی آب می‌باشند. تولیدات این شرکت شامل نانوذرات لانتانیوم است که فسفات را از محیط‌های آبی جذب می‌کند. به‌کارگیری این نانوذرات در حوضچه‌ها و استخرهای شنا می‌تواند به طور مؤثری فسفات موجود را از بین برده و در نتیجه از رشد جلبکها جلوگیری کند. این شرکت انتظار دارد این محصول بتواند سود تجاری را برای حوضچه‌های پرورش ماهی که هزینه زیادی برای از بین بردن جلبک‌ها صرف می‌کنند دربر داشته باشد.

تحقیقات دانشگاه Lehigh آمریکا نشان می‌دهد که نانوپودرها می‌توانند به عنوان ابزاری مناسب برای پاک‌سازی خاک‌های آلوده و آب‌های زیرزمینی مورد استفاده واقع شوند. شاید مشکل هزار میلیارد دلاری آب‌های زیرزمینی آمریکا که دارای 150 هزار مخزن زیرزمینی (این منابع در منطقه ممنوعه‌ای واقع شده‌اند که دارای ضایعات خطرناک است) و تعداد زیاد گورستان‌های زباله، معدن‌های ممنوعه و مناطق صنعتی است، با کمک این نانوذرات حل شود. نانوذرات آهن موجب اکسیده و درهم شکستگی ترکیبات آلوده کننده - مانند تری‌کلرواتن، تتراکلرید کربن، دیوکسین‌ها و PCB‌ها- شده و آنها رابه ترکیبات کربنی با درجه سمیت بسیار پایین‌تر تبدیل می‌کند. تحقیقات دیگری در مرکز فناوری‌ نانوبیولوژیکی و زیست محیطی (CBEN) نشان داده است که ذرات نانومقیاس اکسید آهن در پاکسازی آب‌های زیرزمینی از آرسنیک (چیزی که بر آب مصرفی بسیاری از کشورهای در حال توسعه تأثیر دارد و برای آن راه حلی کاراتر از این وجود ندارد) مؤثر هستند.


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع آخرین پیشرفت نانو در کشاورزی | لینک ثابت


کاربرد های فناوری نانو در کشاورزی

فناوري نانو هيچ زمينه علمي را به حال خود رها نکرده است . علوم کشاورزي نيز از اين قاعده جدا نيستند .تا به حال کاربردهاي متعددي از فناوري نانو در کشاورزي ، صنايع غذايي و علوم دامي مطرح شده است.

رابطه ميان فناوري نانو وعلوم کشاورزي در زمينه هاي زير قابل بررسي است :
1- نياز به امنيت در کشاورزي و سيستم هاي تغذيه اي
2- ايجاد سيستم هاي هوشمند براي پيشگيري و درمان بيماريهاي گياهي
3- خلق وسايل جديد براي پيشرفت در تحقيقات بيولوژي و سلولي
4- بازيافت ضايعات حاصل از محصولات کشاورزي

از بين تدابير موجود در مديريت آفات کشاورزي استفاده از آفت کش ها و سموم سريعترين و ارزان ترين روش براي واکنش به يک وضيت اضطراري است .

روش هاي کنترل زيستي در حال حاضر بسيار هزينه بر هستند . در اين روش ها کنترل آفت از طريق يکي از دشمنان طبيعي آن آفت صورت مي گيرد . امروزه مصرف بي رويه آفت کش ها مشکلات زيادي را ايجاد کرده اند اين مشکلات شامل اثرات سوء بر سلامت انسان ( ايجاد مسموميت هاي حاد يا بيماري هاي مزمن ) ، تاثير اين مواد بر حشرات گرده افشان و حيوانات اهلي مزارع و همچنين ورود اين مواد به آب و خاک و تاثير مستقيم وغير مستقيم آن در اين نظام هاي زيستي مي باشد .


مصرف بي رويه آفت کش ها محصولات کشاورزي را نيز به منبع ذخيره سم تبديل مي کند

مهمترين سوال در زمينه استفاده از آفت کش ها اين است که :چقدر از اين سموم استفاده کنيم ؟

استفاده از داروهاي (سموم) هوشمند در ابعاد نانو مي تواند راه حل مناسبي باشد . اين داروها که قابليت حرکت در گياه را دارند در بسته هايي که حاوي نشاني خاصي هستند قرار ميگيرند .برچسب نشاني يک کد مولکولي است که بر روي بسته نصب شده و به بسته اجازه ميدهد که به بخشي از گياه که مورد حمله عامل بيماري يا آفت قرار گرفته تحويل داده شود . اين ناقلين در ابعاد نانو همچنين داراي خود تنظيمي نيز مي باشند به اين معني که دارو فقط به ميزان لازم به بافت گياهي تحويل داده مي شود .
دقت در رديابي بافت هدف و ميزان اندک اما موثر دارو باعث مي شود استفاده از سموم در کشاورزي به حداقل برسد .
همه ما ميدانيم که پيشگيري بر درمان مقدم است . بيماري هاي گياهي نيز از روي علائمي مانند تغيير رنگ يا تغيير شکل اندام ها شناسايي مي شوند ولي مسئله اينجاست که اين علائم مدتها پس از ورود عامل بيماري به بافت گياه بروز پيدا مي کنند به همين خاطر با سريعترين اقدام ها براي جلوگيري از شيوع بيماري باز هم مقداري از محصول از بين مي رود . در نتيجه نياز به ابزاري که به کمک آن بتوان در همان مراحل ابتدايي ورود عامل بيماري، آن را کنترل و مهار کرد بسيار ضروري به نظر ميرسد.نانو حسگرهای زیستی ابزارهايي هستند که که از تلفيق ابزارهاي شيميايي ، فيزيکي و زيستي بدست آمده اند.


تصوير ورود يک نانوحسگر زيستي به درون يک سلول

اين حسگرها شامل ترکيبات زيستي مانند يک سلول ، آنزيم و يا آنتي بادي متصل به يک مبدل انرژي هستند و قادرند که تغييرات ايجاد شده در مولکول هاي اطراف خود را گزارش دهند . اين گزارش ها توسط سيگنالهايي که مبدل انرژي به تناسب با مقدار آلودگي توليد ميکند دريافت مي شوند. بنابراين اگر تجمع زيادي از عامل بيماري در اطراف اين حسگرها وجود داشته باشد سيگنال هاي قوي فرستاده مي شوند . ارزيابي حضور آلاينده ها در محيط توسط حسگرها در چند دقيقه ميسر است اما با استفاده از روش هاي رايج حداقل 48 ساعت زمان براي تشخيص نياز است .
استفاده از نانوحسگرهاي زيستي در بسته هاي غذايي نيز کاربرد که در صورت شروع فساد مواد غذايي مي توانند هشدار دهنده باشند .

از ديگر کاربردهاي فناوري نانو در صنايع غذايي ايجاد پلاستيک هاي جديد در صنعت بسته بندي مواد غذايي است . در توليد اين پلاستيک ها از فناوري نانو ذرات استفاده شده است . اکسيژن مسئله سازترين عامل در بسته بندي مواد غذايي است زيرا اين عنصر باعث فساد چربي مواد غذايي و همچنين تغيير رنگ آنها ميشود . در اين پلاستيک جديد نانوذرات به صورت زيگزاگ قرار گرفته اند و مانند سدي مانع از نفوذ اکسيژن مي شوند .
به بيان ديگر مسيري که گاز بايد براي ورود به بسته طي کند طولاني مي شود . به همين خاطر مواد غذايي در اين بسته ها تازگي خود را بيشتر حفظ مي کنند .


با طولاني کردن مسير حرکت مولکولهاي اکسيژن، مواد غذايي ديرتر فاسد مي شوند.

فناوري نانو با استفاده از فرايندهاي طبيعي زيستي ، شيميايي و فيزيکي در بازيافت مواد باقيمانده از محصولات کشاورزي و تبديل آنها به انرژي و يا مواد شيميايي صنعتي نيز نقش دارد . به طور مثال از زمان برداشت پنبه تا توليد پارچه بيش از 25 % الياف به ضايعات تبديل مي شوند . در دانشگاه کرنل در آمريکا روشي تحت عنوان «ريسندگي الکتريکي» ابداع شده که با استفاده از اين روش از ضايعات پنبه محصولاتي مانند کلافهاي پنبه و نخ البته با کيفيت پايين تر توليد ميکنند . دانشمندان علوم پليمر از اين روش براي توليد نانو فيبرها از سلولز که 90% الياف پنبه را تشکيل مي دهد استفاده کرده اند و اليافي کمتر از 100 نانومتر توليد کرده اند که 1000 بار کوچکتر از الياف فعلي است .

يکي از کاربردهايي که براي اين الياف ريز سلولزي بيان شده جذب آفت کش ها و کودهاي شيميايي از محيط براي جلوگيري از ورود آنها به اکوسيستم و رها کردن مجدد اين مواد در محيط در مواقع مورد نياز است .

از ديگر محصولات فناوري نانو ، نانو کاتاليزورها هستند که قابليت تبديل روغن هاي گياهي به سوخت را جهت ايجاد منابع جديد انرژي دارند .

پيشرفت در زمينه علوم گياهي ، کشاورزي و صنايع غذايي رابطه مستقيمي با پيشرفت در تحقيقات زيست شناسي سلولي و مولکولي دارد . توليد ابزارهاي جديد تحول شگرفي در تحقيقات سلولي و مولکولي ايجاد کرده است . امروزه ميکروسکوپ هايي که قابليت ايجاد مشاهده در مقياس نانو را دارند در توسعه علوم زيستي نقش مهمي را ايفا مي کنند.

منبع : باشگاه نانو


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع کاربرد های فناوری نانو در کشاورزی | لینک ثابت


معرفی اسید هیومیک

اسید هیومیک حاصل از بهترین کمپوست های گیاهی . موثر در رشد و نمو گیاهان. قابل استفاده در غلات بصورت بذر مال. موثر در رشد ریشه و حفظ سلامت ریشه گیاهان بخصوص محصولات گلخانه ای اسید هیومیک غنی شده با پتاسیم و فسفر بعنوان مکمل کود در کشت سبزیجات ، جالیزیان ، غلات و کشتهای گلخانه ای
کاهش دهنده استرس های طبیعی و تنشهای زنده بخصوص شوری و قلیائیت خاک.


مناسبترین ماده غذایی برای تولید ارگانیک. متفاوت با سایر ترکیبات هیومیک بواسطه فراوری شده از کمپوستهای طبیعی و غنی از عناصر غذایی است .


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع معرفی اسید هیومیک | لینک ثابت


معرفی کودمایع دلتاگرین

DELTAGREEN

،، ماده آلي كليد حاصلخيزي و باروري خاك است،،

كود آلي غني شده دلتا گرين با دارا بودن حداقل mg/kg 36 كربن آلي به عنوان يك كود آلي بسيار مناسب جهت جايگزيني كودهاي شيميايي پيشنهاد ميگردد ، دارا بودن عناصر غذايي پرمصرف از قبيل ازت ، فسفر ، پتاس ، گوگرد و همچنين عناصر غذايي كم مصرف مثل آهن ، روي ، منگنز و مس علاوه بر امكان مصرف اين كود به عنوان كود پايه ، موجب اصلاح واحياء خاك شده و مواد غذايي اين محصول به تدريج به گياه منتقل و موجب حاصلخيزي هرچه بيشتر خاك مي گردد ، همچنين اين كود با ذخيره آب به ميزان چندين برابر وزن خود شرايط مناسبی را براي نگهداري مواد غذايي مورد نياز گياهان ورشد آنها فراهم مي نمايد ، اين محصول به واسطه ي وجود مواد آلي مختلف ، موجب اصلاح واحياي خاك و در نتيجه افزايش كمي وكيفي محصولات كشاورزي مي گردد .
كود مايع دلتا گرين :
امروزه ضرورت مصرف كود هاي تكميلي و مكمل در برنامه تغذيه گياهان زراعي و باغي به اثبات رسيده و دراين ميان كود هايي كه حاوي همه عناصر غذايي ريز مغذي (ميكرو المنت ) مانند آهن ،‌روي ، منگنز ، منيزيم ، مس ، بر ، گوگرد ، علاوه بر عناصر اصلي مثل ازت ، فسفر ، پتاسيم ، (ماكرو المنت ) باشند از جايگاه ويژه اي برخوردارند .


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع معرفی کود مایع دلتاگرین | لینک ثابت


مبارزه IPM با حشرات

مبارزه بیولوژیکی در حشرات
          

از جنگ جهانى دوم به اين سو تا همين اواخر، راه و روش اصلى براى مبارزه با حشرات ناقل بيمارى و آفات گياهى كابرد حشره كشها و در بيانى عام آفت كشها بوده است.اما بعد از پى بردن به پايدارى آنها در محيط و عوارض زيست محيطى و توانايى آنها در ايجاد مسموميت هاى مزمن در انسان و موجودات زنده، اين روش مورد انتقاد وسيع قرار گرفت و بحث مبارزه تلفيقى يعنى كاربرد همزمان چند روش مبارزه بمنظور تشديد اثرات مثبت يكديگر و كاهش اثران منفى كاربرد انفرادى هريك از آنها در دستور كار قرار گرفت.مبارزه تلفيقى را اصطلاحا مديريت جامع آفات Integrated Pest Management يا اختصارا IPM مى نامند.يكى از اين روشهاى تلفيقى همانا مبارزه بيولوژيك Biologic Conntrol است.اين روش بر كابرد عوامل پاتوژن و دشمنان طبيعى آفات براى مبارزه با آنها استوار است.عوامل مورد استفاده مى تواند شامل ويروسها، باكتريها،تك ياخته ها، قارچها، گياهان، نماتودها و ماهياى لارو خوار گردد.
باكترى خاكزى و غيربيماريزاى باسيلوس تورين ژينسيس Bacillus thuringiensis=BT سروتايپ H14 در فاز مرگ خود اگزوتوكسينى ترشح مى كند كه قابل جدا سازى است و براى سيستم گوارشى لارو برخى حشرات بويژه پشه ها سميت زيادى دارد ولى خوشبختانه براى گياهان، جانوران و انسان كاملا بى ضرر است. اكنون سم كريستال آن بصورت گرد قابل حل در آب يا امولوسيون با روش صنعتى و در مقادير انبوه و تحت عناوين تجارى مختلف از جمله Teknar و Baktimos توليد مى شود. ژنهاى كد كننده اين جزء سمى شناسايى و به ساير باكتريها منتقل شده است و تركيبات قويترى تهيه شده است.
كشور ما در اين زمينه بسار فعال است بطوريكه از سال ۱۳۶۳ در سازمان پژوهش هاى علمى و صنعتي، تحقيق در در اين مورد آغاز و سرانجام در سال ۱۳۶۸ خانم دكتر معظمى توانست در روستايى نزديك خرم آباد، اين باكترى را از لاروهاى مرده آنوفل استفنسى جدا نمايد و سم پپتيدى آن را پس از خالص سازى سنتز نمايد.اين محصول در ۱۵ دقيقه ۸۰ دررصد از لاروها را مى كشد.محيط كشت باكترى ملاس چغندر بوده بنابراين تكثير آن كم هزينه است.براى هر هكتار سطح آب ۵/۱ كيلوگرم سم لازم است.
خانم دكتر نسرين معظمى مدير گروه ميكربيولوژى دانشگاه تربيت مدرس و رئيس پژوهشكده بيوتكنولوژى ايران در جزيره قشم بوده و به پاس تلاشهاى زيادشان نشان درجه يك تحقيق كشورى را و نيز جوايز ارزشمند ديگرى از مجامع بين المللى از جمله WHO دريافت كرده اند.
همه اين مطالب مقدمه اى بود براى آوردنخبری تازه
اين باره:دانشمندان دانشگاه كارديف Cardiff انگليس براى مبارزه با مالارياى پرندگان از اسپرى حاوى باكترى باسيلوس تورين ژينسيس استفاده و نتايج بسيار رضايتبخشى بدست آوردند بطوريكه ديگر هيچ نشانه اى ازلارو كولكس در محل ديده نشد. مالارياى پرندگان اخيرا باعث مرگ دو شاه پنگوئن باارزش در باغ وحش شهر بريستول شده است و اينهم عكسى از اين شاه پنگوئن ها!


 


 


 



 


مالارياى پرندگان توسط انگهايى غير از انگل مالارياى انسانى ايجاد مى شود و در پرندگان اهلى چون سار و توكا بصورت آندميك وجود دارد.بر خلاف شكل انسانى بيمارى كه توسط پشه هاى آنوفل ماده منتقل مى شود، ناقل مالارياى پرندگان پشه هاى معمولى يا كولكس ماده است كه انتشار گسترده اى دارند و باز برخلاف مالارياى انساني، مالارياى پرندگان در نواحى سردسير مثلا شمال اروپا هم بصوتى تثبيت شده وجود دارد.
باكترى باسيلوس تورين ژينسيس بنحوى كاملا اختصاصى فقط به چند گونه حشره مضر و ناقل بيماريهاى مالاريا، تب زرد، و نيل غربى حمله مى كند و نيز عليه مگسهاى سياه Blackflies ناقل كورى رودخانه اى River Blindness يا انكوسركيازيس Onchocerciasis نيز موثر است.
در كشاورزى اكنون گياهان دستكارى ژنى شده كه اختصارا GM ناميده مى شوند ( Gene Manipulated) توليد شده اند. يعنى با روشهاى مهندسى ژنتيك، ژن مربوط به سموم آفت كش طبيعى را به داخل ژنوم آنها وارد كرده اند و در نتيجه در بافتهاى خود علاوه بر تركيبات و پروتئين هاى معمولى خود، سموم حشره كش را نيز بيان و توليد مى كنند و به اين وسيله در برابر حمله حشرات مصون مى مانند. در مورد كابرد اين روش در دامپزشكى خبر هاى ضد و نقيضى شنيده مى شود.

 


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع مبارزه IPM با حشرات | لینک ثابت


نیازهای گیاهان آپارتمانی

نام گياه: فيکوس بنجامين

نام علمی: Ficus benjamina

روش تکثير: خوابانيدن هوايی- قلمه

شرايط آبی: تابستان:2 بار در هفته

زمستان: هر 10 روز 1 بار

شرايط نوری: نور غير مستقيم کافی

شرايط خاک: کمپوست



نام گياه: کروتون

نام علمی: Codiaeum sp

روش تکثير: خوابانيدن هوايی- قلمه

شرايط آبی: تابستان:2-3 بار در هفته

زمستان: هر 4 روز 1 بار

شرايط نوری: نور زياد غير مستقيم

شرايط خاک: خاک برگ+خاک باغچه+ماسه


نام گياه: ديفن باخيا

نام علمی: Diffenbachia sp

روش تکثير: خوابانيدن هوايی- قلمه

شرايط آبی: تابستان:2-3 بار در هفته

زمستان: 1 بار در هفته

شرايط نوری: نور غير مستقيم

شرايط خاک: خاک برگ+کمپوست+معمولی




نام گياه: فيتونيا

نام علمی: Fittonia sp

روش تکثير: قلمه

شرايط آبی: تابستان:2 بار در هفته
 
زمستان: هر 5 روز 1 بار

شرايط نوری:
مقاوم به سايه

شرايط خاک: کمپوست

 

نام گياه: مارانتا

نام علمی: Maranta sp
 
روش تکثير: تقسيم ساقه زيرزمينی در بهار

شرايط آبی: تابستان:2-3 بار در هفته

زمستان: هر 10 روز 1 بار

شرايط نوری: نور غير مستقيم

شرايط خاک: کمپوست+خاک کاملا سبک
 
 
 
 
نام گياه: کورديلين

نام علمی: Cordyline sp

روش تکثير: تقسيم ساقه زيرزمينی
 
شرايط آبی: تابستان: 2 بار در هفته

زمستان: 1 بار در هفته

شرايط نوری: نور غير مستقيم

شرايط خاک: پيت+خاک ليمونی

 

نام گياه: بگونيا

نام علمی: Begonia sp

روش تکثير: قلمه برگ-تقسيم بوته و ريشه

شرايط آبی: تابستان:2 بار در هفته

زمستان: 1 بار در هفته

شرايط نوری: نور زياد غير مستقيم

شرايط خاک: کمپوست+شن+پيت
 


نام گياه: برگ انجيری

نام علمی: Monstra sp

روش تکثير: ريشه دار کردن قلمه در بهار

شرايط آبی: تابستان:1 بار در هفته
 
زمستان: هر 15 روز 1 بار

شرايط نوری: نور غير مستقيم-نيم سايه

شرايط خاک: خاک سبک


 

نام گياه: پوتوس

نام علمی: Scindpsus sp

روش تکثير: قلمه

شرايط آبی: تابستان:هر 4 روز 1 بار

زمستان: 1 بار در هفته

شرايط نوری: نيم سايه

شرايط خاک: ليمونی
 
 
 
نام گياه: آگلونما

نام علمی: Aglonema sp

روش تکثير: پاجوش

شرايط آبی: تابستان: آبياری کامل

زمستان: 1 بار در هفته
 
شرايط نوری: نور متوسط غير مستقيم
 
شرايط خاک: هوموسی سبک


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع نیاز های گیاهان آپارتمانی | لینک ثابت


کاربرد خاک دیاتومه در انبار کردن محصولات کشاورزی

معرفی خاک دیاتومه

خاک دیاتومه diatomaceous earth از بقایای فسیلیجلبک ها ی تک سلولی تحت عنوان دیاتوم به وجود آمده است .

 

خاک های دیاتومه با توجه به مواد  تشکیل دهنده به رنگ های مختلف از سفید تا خاکستری یا زرد و قرمز دیده می شوند و دانه های خاک در اشکال متفاوت گرد،پهن و مسطح وجود ارند . فرم پهن دانه های خاک های دیاتومه سطح فعال بیشتری داشته لذا توانایی حشره کشی بالایی دارند.

خاک های دیاتومه از دیاتومه ها یی با منابع متفاوت بوجود آمده اند . مقدار کریستال سیلیکای موجود در خاک دیاتومه نقش موثری در قدر حشره کشی آن ها ایفا می کند.به طور کلی خاک های دیاتومه ای که از دیاتوم های آب های دریاها به وجود آمده اند 2 تا 7 درصد کریستال سیلیکا دارند و خاک هایدیاتومه ای که از دیاتوم های آبهای شیرین (برکه،دریاچه،مرداب)ایجاد شده اند محتوی کمتر از 1 درصد کریستال سیلیکا می باشند .فرمولاسیون های دریایی خاک دیاتومه به دلیل داشتن مقدار کریستال سیلیکای زیاد قدرت حشره کشی بالاتری داشته ،حدود 0.1 درصد وزنی از آنها برای کنترل آفات انباری کافیست . علاوه بر این اندازه ذرات خاک های دیاتومه نیز در توانایی حشره کشی آن ها موثر است .میانگین اندازه ذرات خاک های دیاتومه در صورتیکه برابر و کوچکتر از 15 میکرومتر باشد مناسب است . مقدار اکسید سیلیسیم موجود در خاک دیاتومه نیز در عملکرد آن موثر است .فرمولاسیونهایی که مقدار اکسید سیلیسیم آنها بیشتر از 80 درصد باشد توانایی حشره کشی بالاتری دارند.

طرز عمل خاک دیاتومه

Concern Diatomaceous Earth (DE)

ذرات خاک دیاتومه حاوی حفرات ریزی می باشند می باشند که توانایی جذب مولکول های موم اپی کوتیکول حشره را دارند . لذا هنگام تماس با کوتیکول حشرات لایه مومی کوتیکول را جذب کرده ، به مقدار کمی باعث ایجاد خراش بر روی سطح کوتیکول می گردد و سبب از دست رفتن آب بدن و مرگ حشره می شود .

 


 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع کاربرد خاک دیاتومه در انبار کردن محصولات کشاورزی | لینک ثابت


سموم کشاورزی(آفت کشها) کاربرد و خطرات

خطر آفت کش ها :

هرچندکنترل عامل بیماریزا ( با استفاده ازآفت کش ها) در بخش کشاورزی سودمند است ولی آفت کشها باعث ایجاد بیماری و مرگ درانسان‌ها می‌گردند،این مشکلات ناشی از شرایط مختلف تماس مستقیم و غیرمستقیم انسان با آفت‌کش‌ها می باشد.
مستعدترین افراد آنهایی هستند که در تماس مستقیم با این چنین مواد شیمیائی‌اند که همان کارگرانی هستند که در بخش کشاورزی در معرض سموم آفت کش می باشند و یا اینکه در کارخانه تولید سم کار می‌کنند،کارگرانی که سموم آفت‌کش را مخلوط،حمل یا در مزرعه بکار می‌گیرند در معرض و تماس شدید آفت‌کش‌ها قرار دارند و اولین محل تماس سم در انسان پوست می باشد، اگر همین کارگران به لباس محافظ سم در زمان استفاده از مواد شیمیایی مجهز نباشند جذب آفت‌کش‌ها از طریق پوست می تواند چشمگیر و قابل ملاحظه باشد.

به محض اینکه پوست در معرض سم قرار می گیرد ، ممکن است سم در بدن جذب یا تنها در سطح پوست باقی بماند.اثرموضعی عمومی که از تأثیرسم بر روی پوست دیده می‌شود ، مشکلاتی از قبیل درماتیت‌ها (حساسیت‌های پوستی ) می باشد.جذب آفت‌کش در بدن می‌تواند باعث بروز مشکلاتی برای سلامتی انسان بشود: از قبیل سوزش چشم ، در حالت جذب بیشتر مشکلات دستگاه تنفسی با مسمومیت سیستمیک که درآخر ممکن است به مرگ بیانجامد.

تماس غیر مستقیم با آفت‌کش ها ناشی از خوردن غذاهایی است که سموم آفت‌کش در آن نفوذ کرده‌اند و می تواند باعث افزایش مواد سمی در بدن انسان گردد،که معمولاً وابسته به بودن درازمدت در معرض این آفت کش‌ها می باشد که ممکن است منجر به بیماری شود ویا اینکه نگردد.

بدن انسان یک سازواره ( ارگانیسم) بیوشیمیائی خیلی پیچیده‌ای است که براحتی خودسازگار وانعطاف پذیرمی‌شود و آن دارای سیستم تنظیم کننده متعددی است ، تا مطمئن سازد که تمام اجزاء بدن در پاسخ به شرایط بیرونی کاملاً درست ایفای نقش می‌کنند.

این نوع تنظیم ،خودپایداری ( هوموستازی ) شناخته شده است و برای تمامی فرآیندهای بدنی معمولاً بدون اطلاع و آگاهی یا تأملی روی اعضاء بدن ما اتفاق و بروز می نمایند ، وقتی در تأثیر شرایط محیطی بیرونی ( همچمون گرما یا سرمای زیاد ) یا شرایط درونی ( بیماری یا مسمومیت ) که سیستم‌های بدن نمی‌توانند بوسیله مکانیسم‌های عادی تنظیم گردند ، علائم ( ناراحتی ) غیر معمول و بیماری ظاهر می‌گردد. انواع اثرات فیزیکی (علائم ونشانه ها) که مشاهده یا احساس می گردند به انواع استرسی‌که بدن در معرض آن قرار می‌گیرد بستگی دارد،برای اینکه داخل بدن ارتباط درونی پیچیده بسیار زیادی بین سیستمها وجود دارند و یک تغییر جزئی درهرسیستم ممکن است در سیستم های دیگر بدن اثرات متعددی را بوجود آورد.

بعلاوه انواع واکنش ها به مریضی محدود هستند بنابراین نشانه‌ها و علائم مریضی اغلب کاملاً شبیه به انواع مختلفی از عوارض بیماریها هستند بعنوان مثال : سردرد،تب،تهوع،استفراغ و اسهال علائم عمومی غیرخاص بیماری هستند که در شرایط متفاوت ایجاد میگردند ، لازم بذکر است بطورمعمول اغلب واکنش های فیزیولوژیکی به بیماری ، با شیوه های متعددی برای کمک به تشخیص عوامل واقعی بیماری توسعه یافته اند.

خودپایداری (هوموستازی) بدن می تواند بوسیله عکس العمل فیزیکی و یا بیولوژیکی بدن به استرس‌های اولیه بهم زده شودکه به ماهیت درونی عامل و همچنین به درجه و مدت استرس بستگی دارد، وقتی استرس بسیار شدید یا مدت‌دار باشد خودپایداری وخودتنظیمی نمیتواند حفظ یا بازگردانده شود و بیماری در این زمان بروز می نماید.مسمومیت بوسیله عوامل شیمیائی چیزی کمتراز بیماری ناشی از مواد شیمیائی نبوده و علائم مسمومیت شیمیائی اغلب شبیه علائمی هستند که بوسیله عوامل بیولوژیکی مثل باکتری ها و یا ویروس‌ها بروز می نمایند.

برای تفهیم بهتر اینکه مریضی چطوری در تماس با موادشیمیائی (مواد سمی ) در انسان عارض می شود ما اول بایستی بدانیم که آفت کش هاچطوری در داخل بدن عمل می‌کنند.

آفت کش‌ها چطوری به انسان تأثیر می گذارند:

آفت‌کش‌ها با تغییر سرعت فعالیت‌های مختلف بدن ، افزایش آنها ( بعنوان مثال: افزایش تپش قلب و تعریق ) یا کاهش آنها ( توقف کامل تنفس) عمل می‌کنند.

بعنوان مثال ، جمعیت قرارگرفته در معرض سمپاشی با حشره‌کش مالاتیون بر اساس تجربه می‌تواند سبب تعریق گردد،این نتیجه در اثر یک سری از رخدادهای فیزیولوژیکی در بدن می باشد که به عنوان پاسخی به موادشیمیائی وارد شده در بدن است و در ابتدا سبب عدم فعالیت بیوشیمیائی آنزیم می‌گردد.در نتیجه :

1- این تغییر بیوشیمیائی به تغییر سلولی می انجامد (در این حالت افزایش فعالیت عصبی )

2- تغییر سلولی سپس موجب تغییرات فیزیولوژیکی می‌شود که علائم مسمومیت مشاهده یا در سیستم‌های فیزیولوژیکی خاص بدن(اندام ها یا دستگاه‌های بدن) احساس می شوند(در این حالت فعالیت غدد تعرقی ) در ادامه نیز توسعه بنیادین اثرات مذکور از بیوشیمیائی به سلولی و آنهم به فیزیولوژیکی در اغلب مسمومیت‌ها بدین شکل بروز می‌نماید.

بسته به مکانیسم بیوشیمیائی ویژه یک فعالیت ، یک سم ممکن است اثرات خیلی وسیعی در داخل بدن داشته باشد، ویا امکان دارد سبب تغییر خیلی محدودی در فعالیت ‌های فیزیولوژیکی در یک ناحیه خاصی ازبدن یا اندامی گردد. سم مالاتیون به سادگی سبب غیر فعال شدن یک آنزیم می‌شود که رابط بین اعصاب است ، آنزیمی که توسط سم پاراتیون ویا دیگر آفت‌کش‌ها غیر فعال می گردند در بدن معمول است و بنابراین تنوع اثرات روی اکثر سیستمهای بدن در کنار تعریق مشاهده می‌شوند.

(سمیّت ) :

سمیّت واژه عمومی است که شامل اثرات زیان‌آوری است که توسط آفت‌کش‌ها ایجاد می‌شود این اثرات زیانبار می‌تواند، شامل گروهی از علائم ساده همچون سردرد،تهوع ودر حالت شدید مثل‌کما،تشنج و حتی مرگ باشد. مسمومیت بطور نرمال به چهار نوع تقسیم می‌شود، که به میزان قرارگیری در معرض یک آفت‌کش و مدت زمان تماس با سم بستگی دارد تا علائم مسمومیت توسعه و بروز نماید ( مسمومیت مزمن و مسمومیت حاد ).

در ابتدا چنین است در نتیجه قرارگیری کوتاه مدت در معرض سم و اتفاقی که در داخل یک دوره زمانی کوتاه مدت بطور نسبی در داخل بدن اتفاق می افتد ، در صورتیکه در حالت درازمدت در نتیجه قرارگیری در معرض سم در دوره زمانی بلندمدت مسمومیت رخ می‌دهد.

اغلب مسمومیت ها بهبودپذیر هستند و باعث صدمه دائمی نمی‌شوند اما ممکن است بهبود کامل در درازمدت حاصل آید، اگرچه بیشتر آفت‌کش ها ممکن است باعث بروز صدمات دائمی و غیرقابل برگشت و بهبود پذیر باشند، آفت‌کش ها می توانند بر روی یک سیستم و عضو خاصی در بدن تأثیر بگذارند یا آنها ممکن است مسمومیت ویژه‌ای را با تأثیرگذاری روی تعدادی از سیستم را ایجاد نمایند.معمولاً نوع مسمومیت به گروه‌های دیگری نیز تقسیم میشوند ،که بر اساس تأثیرگذاری آن بر سیستم ها و دستگاه‌های عمده بدن قرار دارند ، تعدادی از آنها در جدول شماره یک لیست گردیده‌اند.

بجهت اینکه سیستم بدن تنها بطور معدودی واکنش به استرس های شیمیائی و بیولوژیکی دارد،آن یک فرآیند پیچیده‌ای است ، علائم و نشانه‌ها را جور میکند و عامل اصلی بیماری انسانی یا مریضی را تعیین می‌کند ،در بیشترحالات تعیین اینکه آیا مریضی بوسیله قرارگیری در معرض موادشیمیائی بوده یا توسط یک عامل بیولوژیکی رخ داده (مثل ویروس آنفلوآنزا ) غیر ممکن است.

تاریخ در معرض قرارگرفتن و تماس با یک ماده شیمیائی یک سرنخ مهم در کمک به تعیین عامل بیماری است،اگر چه تاریخچه بطور قطعی نمی‌تواند ثابت کند که ماده شیمیائی عامل بیماری شده است، برای ثبوت رابطه علت و معلول خیلی مهم است که ماده شیمیائی در بدن در جریان خون یافت شود به اندازه‌ای که باعث بیماری می‌شودو به میزانش پی برده شود،اگر ماده شیمیائی اثر بیوشیمیائی با ردگیری آسان و خاصی را ایجاد می کند ( ممانعت آنزیم استیل ـ کولین استراز ) نتیجه تغییر بیوشیمیائی در بدن ممکن است در ثبوت قطعی عامل بکارگرفته شود.مردم در تماس با مواد شیمیائی اغلب در ضمن کارکردنشان بیمار میشوند و بایستی احتیاطات لازم پزشکی به پزشکشان در خصوص تماس قبلی شان با مواد شیمیائی ( مسمومیت ) گفته شود.


ادامه مطلب

 

نوشته شده توسط مسعود مر یدی موضوع سموم کشاورزی(آفت کشها) کاربرد و خطرات | لینک ثابت